Gibran Kahlil - Prorok.pdf - G - Retland

KAHLIL GIBRAN

P R O R O K

WSTĘP

Któż wie dlaczego przestrzeń pomiędzy Morzem Kaspijskim a Oceanem Indyjskim stała się od

wieków ojczyzną proroków? Czy dlatego, ze pustynia piaszczysta rozciąga się tam dziesiątkami

tysięcy mil bezludzia i bezdroża ? Czy dlatego, że z poza mgieł wyskakują naraz góry piękności

niezmiernej śniegiem wiecznym okryte? Czy dlatego, że jak zjawiska wyczarowane dłonią cudotwórcy

wyłaniają się wśród pustyni zielone oazy, tym słodsze że nieoczekiwane; czy dlatego, że szumią tam

rzeki zrodzone z nicości i płynące w nicość? Czy wreszcie dlatego, że wicher potężny, jak oddech

Boży, przewraca namioty i sypie groby nad zabłąkanymi wędrowcami? Któż wie....

W najpiękniejszej okolicy tego olbrzymiego obszaru, w libańskiej wioseczce, Beszarre, pod śniegiem i

cedrami pokrytym szczytem Kornet es-Sauda, urodził się 6 grudnia 1883, w ubogim domu

„wieśniaków", Gibranów (Zibra-nów) syn - Gibran, Kahlil Gibran. Rodzice jego mieli jeszcze dwie,

młodsze od niego córki, a znacznie odeń starszy brat był synem z pierwszego małżeństwa matki. Bieda

była w domu tak dotkliwa, że wreszcie matka zapożyczywszy się i po sprzedaniu wszystkiego co się

dało, zabierając dzieci, wyemigrowała za chlebem do Ameryki, gdzie przebywało już wielu jej

znajomych z tej samej wsi- Ojciec pozostał aby uprawiać malutkie poletko. Gdy matka dostała pracę,

Gibran powrócił jeszcze do Libanu na cztery lata studiów, chodził tu do Liceum utrzymywanego przez

księży, a potem ponownie wyjechał do Ameryki i już ojczyzny nigdy nie zobaczył.

Rodzina Gibranów była dotknięta choroba ludzi ubogich i niedożywionych - gruźlicę. Na ni§ umarli

jego rodzice, brat i najmłodsza siostra. Te zgony kolejne które biły w młodego człowieka, jeden po

drugim na przestrzeni paru lat, mimo żarliwości religijnej jego i całej tej bardzo wierzącej Maronickiej

rodziny, zachwiały poważnie wiarę Gibrana, a stając się jedna z przyczyn jego odwrócenia się od

Kościoła ojców, kazały mu szukać własnego rozwiązania problemów życia.

Zanim dojechał ponownie do Ameryki Gibran zatrzymał się na czas pewien w Paryżu, dokąd później

jeszcze raz powrócił na dłuższy okres studiów. Potem osiedlił się najpierw w Bostonie, a z kolei i

ostatecznie w Nowym Jorku. Mając już za sobą bardzo interesujące \ wartościowe próby poetyckie, w

pierwszym okresie swojej rzeczywistej, artystycznej działalności, Gibran poświęcił się malarstwu i

rysunkowi. Twórczość jego w owym czasie w zakresie malarstwa, biegnąc równolegle z poetycka,

porównywana była do dzieł Williama B/a/^e, angielskiego malarza i poety, symbolisty i mistyka.

Wkrótce jednak zwrócił Gibran, przede wszystkim do literatury, wy" dając cały szereg zbiorów poezji

wierszem i proza, po arabsku i angielsku, ilustrując je własnymi rysunkami i szkicami.

Poemat mistyczny „Prorok" napisał po angielsku i wydał w roku 1923. Stworzył go zapewne pod

inspiracją twórczości Nietzschego, w szczególności Zaratustry, dochodząc jednak do całkowicie

odmiennych konkluzji końcowych. „Prorok" wywołał wrażenie piorunujące, jako wyznanie wiary i

założenia jakby nowego religijnego światopoglądu. Dla wielu, zwłaszcza w Ameryce, stał się

rzeczywistą święta księgą i pozostał nią po dziś dzień, stale na nawo wydawany i rozchodzący się w

olbrzymich ilościach. Zasięg jego wyszedł poza kraje języka angielskiego, a wśród tłumaczeń

reprezentowane są niemal wszystkie języki świata.

Matka Gibrana, która bardzo kochał, tak jak się kocha matki, w tym jedynym rezerwacie matriarchatu

góralskiego jakim jest dziś jeszcze Liban, mawiała często gdy był mały, że syn jej jest ,,nie z tego

świata", jakby był „ponad naturą". Już od czwartego ręku życia malował i rysował, a w zimie lepił ze

śniegu nie bałwany, jak inne dzieci, a dziwne postacie swej wyobraźni. Nauczywszy się pisać,

pokrywał karteczki jakimiś utworami i niszczył je natychmiast, mówiąc że nie chce zachowywać tego

co ręka jego sama pisze. Jako młodzieniec i dojrzały mężczyzna był stałe zadumany i zamknięty w

sobie, a nieśmiały z natury- Często zapadał w ekstatyczne zamyślenia) nie widząc co się działo wokół

niego, a obudzony prosił o wybaczenie że…odszedł. Nazywał to ucieczka duszy w poszukiwaniu

uświęcenia. Z kobietami nie umiał postępować, mimozę był dla nich przemożnie pociągający.

Był fatalista, uważając że los ludzki z góry został przewidziany i że nic tu na ziemi i poza ni| nie jest

wynikiem przypadku, woli czy zbiegu okoliczności. Był w tym zresztą wiernym dziedzicem

najgłębszych tradycji swojej ojczyzny- Czasu nie uznawał za miernik egzystencji i powtarzał

nieustannie że wieczność jest naszym elementem, a dla duszy nie ma granic ani w czasie, ani w

przestrzeni-Wydawało się że w chwili kiedy zrywał się huragan, rozwiązywał się w nim jakiś węzeł

niewidzialny, pękały jakieś pęta i tworzył wtedy najpiękniej i najswobodniej- To też można o nim

powiedzieć, że był w pierwszym rzędzie poetą rozszalałego morza, orkanu, nocy i samotności. Na

przekór podziwianemu w pewnym okresie Nietzschemu głosił wszechwładzę miłości, stając się i

praktycznie prorokiem dobroci i miłosierdzia. Cierpienie uważał na nieodłączne od miłości, lecz

cierpienie było dominanta jego życia. Sądził wreszcie, że tylko to, co dajemy ze siebie jest wartościowe

wobec wieczności, a nie to co pragnęlibyśmy otrzymać. Za łącznik pomiędzy smutkiem a radością,

uważał piękno, wierząc że pomaga ono w szukaniu Boga. Twórczość Gibrana doprowadziła go w

ostatnich latach życia do głębokiego pragnienia powrotu do Libanu. Rozpoczął nawet pertraktacje o

zakup starego klasztoru w północnym Libanie - Mar Sarkis - gdzie chciał się osiedlić i dokonać życia.

Ostatecznie jednak obawiając się że nie będzie zrozumiany i przyjęty przez twoich rodaków jakby tego

pragnął, zrezygnował z urzeczywistnienia tego marzenia. Stan zdrowia poza tym tak się pogarszał, że i

z tej przyczyny nie mógłby był odbyć długiej podróży. Cierpiąc straszliwie z powodu raka wątroby,

zmarł Gibran w wieku lat 48, dnia l l kwietnia 1931, w szpitalu św. Wincentego w Nowym Jorku-

Zwłoki jego przewiezione zostały do Libanu i pochowane w starym kościółku w Beszarre.

" Gdy Bóg cisnął mnie jak Jamien w to przedziwne jezioro, zakłóciłem powierzchnię jego w

niezliczone kręgi, lecz gdym dosięgnął głębi stałem się cichy "

OD TŁUMACZA

Książkę Gibrana „Prorok" spotkałam po raz pierwszy w Paryżu w 1930 roku. Uderzyła mnie

oryginalność ujęć, głębia myśli, niespodziewaność koncepcji, „wielki ton", jaki maj$ tylko myśliciele

którzy samotnie wydzierają tajemnice życiu, i „nowe ścieżki w dziewiczych rąbią lasach". I porwał

mnie powiew jakby absolutnego, niczym doczesnym nie uwarunkowanego Piękna.

Przetłumaczyłam parę najciekawszych rozdziałów i posłałam przyjaciołom do Polski. Zdziwiłam się

gdy po moim powrocie) w parę miesięcy potem, do Warszawy, dowiedziałam się iż urywki te,

powielone, krążą, wśród młodzieży, że trafiły na kursy Oświaty Pozaszkolnej, do grup teatru ludowego

Zawiejskiego, a stamtąd na wieś, do świetlic i biblioteczek młodzieżowych, że wzbudzają zachwyt

wszędzie, bez względu na różnice środowiska i przygotowanie umysłowe czytelnika. Było to dla mnie

jednym więcej dowodem wielkości dzieła. A gdy po latach dowiedziałam się że w teczkach kilku

znajomych świetliczarek i studentek, poległych w 1939 na ulicach Warszawy, znaleziono te same,

skromne powielane urywki, jak i w tornistrach niektórych naszych żołnierzy, którym się wówczas

udało przedrzeć na Węgry, książka nabrała dla mnie nowego znaczenia i jeszcze głębszego uroku. W

obozie uchodźców naszych w Indiach widziałam w oczach młodych ten sam płomień wzruszenia i

zachwytu gdy czytali drukowane w pisemku Harcerskim urywki „Proroka". Przemawiał więc

naprawdę wszędzie, bez względu na stan, otoczenie, historyczny chwilę i przeżycia czytelnika.

Dopytywano mi się niejednokrotnie, nawet ostatnio, listownie, o autora, jego życie, drogi wewnętrzne i

rozwój twórczości. Wówczas niewiele sama wiedziałam. Dziś chciałabym się podzielić z czytelnikiem

tym co w biografiach Gibrana, w korespondencji z jego przyjaciółmi, ale nade wszystko w jego

własnych dziełach, odkryłam.

Był dzieckiem niezwykłym. Mając 3 lata, podczas szalejącej nawałnicy - jak sam opowiadał - rwał na

sobie ubranie wołając : „chcę iść z burzą!" A mając 11 lat mówił: „Wiem iż mam coś wielkiego spełnić

w życiu, coś ludziom przekazać".

Matka, kobieta nie wykształcona lecz rozumna, o wielkim charakterze i odwadze, wiedzą serca,

delikatnością uczuć i słodyczą, wywarła bezsprzecznie niezatarty wpływ na jego dzieciństwo.

Owdowiała młodo, w Brazylii, dokąd ja wywiózł jej pierwszy mąż, a po powrocie, z małym synkiem,

do Libanu, wyszła powtórnie zamąż za człowieka pełnego fantazji i buńczuczności, wrodzonej

inteligencji i wesołości, ale i zamiłowania do kieliszka, co spowodowało, przy nieuczciwości

krewnego, utratę resztek dużego ongiś dziedzictwa, nadszarpniętego już za czasów przodków, pod

panowaniem Ottomańskim. Ani dochodu z małego pola, ani z pracy igłą matki, nie wystarczało na

utrzymanie rodziny, nędza była stałym w domu gościem.

Dzieciństwo Gibrana było smutne, a młodość tragiczna. Starcia pomiędzy rodzicami, niejednokrotna

brutalność ojca, bezprzykładna nędza wśród otaczających wiejskich przyjaciół rodziny, ciasnota i

fanatyzm różnych sekt chrześcijańskich, uderzały go boleśnie i pozostawiły ślad na całe życie- Jego

wczesne młodzieńcze utwory po arabsku, tchną smutkiem istnienia, goryczą nad niesprawiedliwości!

społeczną, namiętnym buntem przeciw ciasnotom ortodoksji, a okrucieństwom ludzi możnych i

władczych, bólem niezmiernym nad nędza człowieka. Z drugiej strony niezrównane piękno przyrody

Libanu, jego prastare tradycje - jako dawne] Fenicji - ślady starożytnego świata z z całym bogactwem

mitów i legend, przeplatające się z echami pierwotnego Chrześcijaństwa, umacniają w nim wrodzone

cechy - marzycielstwa, ukochania piękna, szerokich wizji, pogłębiają skłonność do tęsknot

metafizycznych. Opowiadania matki o Chrystusie, miejsca które ongiś przemierzał Jego krok,

rozczytywanie się - wbrew zakazowi - w Ewangelii, przybliżają Go sercu Gibrana, czynią zeń postać

żywa, kochaną, tętniąca realnością, bliską i intymnie „swoja", co starał się oddać już w paru

młodzieńczych utworach, a co znalazło wspaniały wyraz w jednym z ostatnich jego dzieł: Jezus Syn

Człowieczy".

Któż wie czy nie przeczucie wielkości syna zmusiło matkę do powzięcia ryzykownej decyzji

opuszczenia kraju, rzucenia się w świat, z czworgiem dzieci, z których najstarszy liczył lat 18 i miał się

stać - obok krawiectwa matki - podpora całej rodziny, poświęcając swe osobiste ambicje i chęć do

dalszej nauki. Jedno z najuboższych przedmieść Bostonu, Chinatown, pełne nędzy, brudu i zaduchu,

przeciwieństwo urzekającego piękna przyrody, wśród którego nawet ubóstwo wioski libańskiej

zdawało się lżejsze, stanie się po paru latach bezpośrednią przyczyny podcięcia organizmu

najmłodszej, najmniej odpornej a najukochańszej siostry Gibrana - Sultany.

Gibran ma 11 lat gdy dostaje się na bruk Bostonu, ale nie jest już dzieckiem; zarówno w swym

stosunku do życia jak w próbach poetyckich i rysunkowych wykazuje niezwykłą dojrzałość i powagę.

Jest skupiony i skryty a tkliwy i kobieca serdeczny dla rodziny.

Rzuca się z zapamiętałością do nauki, w rok opanowuje na tyle język angielski, że może korzystać ze

szkoły; a dla siebie wciąż pisze po arabsku i nieustannie rysuje. Poznany w szkole malarz

zainteresowuje się śmiałością jego szkiców, zaprasza do siebie, udziela wskazówek, ale chłopak jest

dumny, woli własny wysiłek i trudem okupione odkrycia, niż poddanie się metodzie. W 14-stu latach

jest o tyle wybitny w swych rysunkach że proszą go znajomi o portrety. Już wówczas mówi że

prawdziwy artysta widzi duszę swego modela, a nie tylko linie jego twarzy, że zadaniem jego tę duszę,

tę istotę wewnętrzną wyrazić, a nie zewnętrzne jeno podobieństwo.

Choć czyni ogromne postępy w naukach i w rysunku, niema sposobności do studiowania ojczystego

jeżyka, i matka z bratem, uciuławszy nieco grosza, postanawiają wysłać go do Libanu, dla opanowanie

arabskiego, oraz głębszego zapoznania się z historia i tradycją swego kraju. Gibran jedzie chętnie, choć

rozstanie jest ciężkie, nie przeczuwa że najdroższą siostrzyczkę żegna na zawsze.

Czteroletni pobyt w Liceum w Bejrucie, to okres młodości górnej, chmurnej i tragicznej. Przymus

religijny w szkole mu cięży, dyscyplina męczy go i niecierpliwi; przewyższa swych kolegów, a i

niejednego nauczyciela, skalą zainteresowań, wrażliwością i głębią myśli. Ciasno mu i duszno. Częste

wycieczki w góry, z ojcem, który potrafił być dobrym towarzyszem; książki, odwiedziny pracowni

malarskich, gdzie zapoznaje się z reprodukcjami arcydzieł starych mistrzów, wreszcie....pierwsza,

młodzieńcza miłość, pełna zachwytów, uniesień, marzeń, płomieni i.... bezdennego smutku, wypełniają

te lata. Dojrzewa, mężnieje, staje się sobą, wbrew naciskom i usiłowaniom wtłoczenia jego bujnej,

gorącej, niezależnej natury w ramy konwencjonalizmów i ortodoksji. Pisze po arabsku, wierszem i

prozą, i w 19-stu latach jest już niemal mistrzem swojego języka; a listy do rodziny, jak stwierdza brat,

mają nieraz ton psalmów, przynoszą echa pieśni Salomona i dzieł Proroków. Zapuszcza głęboko

korzenie w glebę ziemi ojczystej, tak bogatej, pięknej i swoistej, i w duszy nie rozstaje się z nią już

nigdy. A smutek tej tragicznej, choć najsłodszej ze wszystkich miłości, kładzie się cieniem zadumy na

całe życie- Opisuje ją w ówczesnych poezjach i w paru utworach znacznie późniejszych, z których

jeden -„Złamane Skrzydła" - drukowany w wiele lat potem, przynosi mu ogromną sławę w świecie

arabskim; zresztą wszystkimi utworami wprowadza nowy styl, nieznane dotąd literackie formy,

znacząc nową epokę w tym piśmiennictwie, - włada również świetnie i klasycznym wierszem - nie

dziw iż jest uznany, już od wczesnej młodości, za geniusza swego wieku we wszystkich krajach

używających języka arabskiego.

Wracając do Ameryki zatrzymuje się w Paryżu, ale ten krótki pobyt nie przynosi jeszcze

znaczniejszych rezultatów, utwierdza go tylko w jego własnej artystycznej linii; a gdy go raz zapytano

dlaczego wybrał ten dziwny symboliczny styl, odparł iż świadomie nie wybierał żadnego, a ten niejako

sam mu się narzucił.

Z sercem ciężkim, po rozstaniu ze swym przepięknym krajem i ową urocza, napół chłopięcą, lotną i

strzelistą miłością, a zarazem i radośnie, w niecierpliwym oczekiwaniu spotkania ze swoimi, po tak

długiej rozłące -jedzie do bostonu. Tu czeka go chyba najcięższy - bo taki pierwszy - cios jego życia.

Nie zastaje siostrzyczki - Sultany. Umarła parę tygodni przed jego powrotem.

Wstrząs jest straszny. Chwieją się wszystkie podstawy, usuwa grunt spod nóg, załamuje wiara, tłoczą

się jak świat stare pytania: „czemu? dlaczego?" Zawisa w próżni. Pierwsze uderzenie się o zagadkę

istnienia.

Gdy brat budząc ssę nocą słyszy szloch Gibrana, ten odpowiada na jego serdeczne pytanie: „Nie nad

śmiercią Sultany plączę, Bóg mój umarł wraz z nią. Czy nie oszukiwałem siebie wierząc w Jego

wszechmoc i miłosierdzie? Ale jak zdołam żyć bez Boga?" Cały dotychczasowy młodzieńczy

światopogląd leży w gruzach. Miłość matki, rozumne prosty filozofią słowa brata, nie mogą ukoić

rany, ani scalić szczątków rozbitego świata. Z cale pasją swej gorące] natury - przysłanianej

zewnętrznym spokojem, opanowaniem, powolnością ruchów i słów - Gibran walczy, zmaga się,

docieka. Żyć bez wiary w sens i cel istnienia nie zdoła. Mówi: „albo zginę, albo odkryję Boga o pełni

sprawiedliwości, potęgi i piękna". Kryzys trwa dość długo.

Aż pewnej nocy, nie mogąc usnąć, z duszą rozdartą najsprzeczniejszymi myślami, zrywa się z posłania

i chwyta Ewangelię -wszak była przyjacielem jego chłopięcych lat, a teraz leży od miesięcy martwa i

nietknięta. Otwiera na Ewangelii św. Jana, uderzają go słowa:

„Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam jeśli ziarno pszeniczne nie obumrze, samo zostanie, lecz jeśli

obumrze wiele owocu przyniesie.''

Znał je, a nigdy przedtem nie dźwięczały tak dziwnie; jaśnieją teraz, wświetlają się w mózg, W serce...

Nagle jakby zasłona rozsuwała się przed jego oczami. Tak, wszystko umiera tylko po to by wydać

plon, więc narodzić się na nowo. Rzecz każda powraca do swego źródła, życie jest wyjściem z

ojczyzny, a śmierć do niej powrotem. Życie jest przejawioną, a śmierć bezcielesną myślą Boga. Wszak

promień słońca nie odcina się nigdy od swego rodzica, tak i duch ludzki nie oddziela się nigdy od Ojca.

Życie i śmierć są w Bogu. Sułtana wróciła do Niego.

Olśniony chwyta za ołówek i - jakby ktoś kierował jego ręką - poczyna rysować. Linie układają się

same. Godziny mijają, nadchodzi brzask; na białym papierze widnieje olbrzymia boska twarz,

niewysłowionej słodyczy i potęgi, a z dołu, od ziemi wznosi się ku niej strzelisty płomień, w kształcie

wiotkiej, lekkiej dziewczęcej postaci, Dusza Sultany wraca do Boga ; z Wszech-ducha wyszła do

Wszech-ducha wróciła. Rysunek skończony zdaje się jaśnieć. Gibran się wali na łóżko i zasypia

kamiennym snem. Budzi się innym człowiekiem, po drugiej stronie otchłani zwątpienia.

Ale zaledwie wizja tej nowej prawdy utrwaliła się w sercu, ledwie myśli zdołały uspokoić się i

zharmonizować, przychodzi nowy cios. Brat zapada na wysoką gorączkę, wezwany lekarz stwierdza

gruźlicę w trzecim stopniu. Przy sposobności bada matkę. To samo. „Zarażenie się w ciasnych

izdebkach było nieuniknione, teraz musi pan ratować siebie i siostrę. Chorych natychmiast do szpitala".

Środki? Sam zarabia Gibran mało i dorywczo, siostra ślęczy nad igłą, ale czy podołają? „Boże gdzież

Twe miłosierdzie?''

Matkę oddają do szpitala, brat zostaje w domu. Gibran spędza dni pomiędzy jego łóżkiem, szpitalem a

bogatymi domami gdzie maluje portrety; nocami pracuje sam. Powstają dwa ciekawe, a z czasem

niezmiernie cenione rysunki - „Taniec Myśli" i „Rzeka Bólu", jedyne z tego okresu które miały ocaleć,

gdy w rok później pożar pochłonął na wystawie cały jego najlepszy malarski dorobek.

Żadne starania nie mogą uratować najdroższych; brat umiera w domu, w Marcu, matka w szpitalu w

Czerwcu, tegoż 1903 roku. Zostają we dwoje z siostrą, z bezgranicznym smutkiem jako jedynym

nieodstępnym towarzyszem.

Długi, nędza, zapracowywanie się siostry, leżą mu kamieniem na sercu. Jak pomóc, jak jej ulżyć,

wszak pracuje ponad siły, dla niego, a zarabia tak mało, wciąż nie wystarcza. Powstaje plan urządzenia

wystawy dotychczasowych prac, w prywatnej pracowni. Dopełnia gorączkowo eksponaty; nocami, jak

Balzak, zapijając się czarną kawą, w kłębach papierosowego dymu, a od czasu do czasu, - gdy nie

może przezwyciężyć senności, lub opanować szarpiącego bólu - i z butelką. Niema czasu na pisanie,

ale poprawia i przerabia dawniejsze utwory, posyła do druku broszurę o muzyce arabskiej i parę

artykułów.

Wreszcie wystawa otwarta. Obserwuje zwiedzających. Reakcje są różne. „Niezrozumiałe, dziecinne

gryzmoły''. ,,Ach, cóż za odwaga, rozmach, wyobraźnia!" „Symbole dziwne, nie wiele można

zrozumieć, ale duży talent niewątpliwie". Jednak nikt nie kupuje. Aż oto niewiasta, wyróżniająca się

prostotą, powagą, pewnym dostojeństwem, przygląda się dłużej niż inni. ,,Może kupi, mój Boże, oby

tylko ulżyć siostrze!". Zbliża się i nawiązuje rozmowę. Kobieta mówi rozumnie, zadaje pytania

wnikliwe i głębokie; Gibran jest uderzony, wyjaśnia z zapałem, ona słucha z zachwytem. Żegnają

się jak przyjaciele; ma ją odwiedzić w szkole - jest kierowniczką znanej w Bostonie postępowej

żeńskiej szkoły, Mary Haskell. Istota na cale życie Gibranowi najbliższa, opiekunka najwierniejsza,

przyjaciel niezawodny, rozumiejący go jak chyba nikt, do końca życia. Łączy ich od razu

powinowactwo bólu - ona jest po stracie ukochanej matki i jej nieomylne, intuicyjne odczucie iż w tym

młodym człowieku o głębokich oczach, a jakże smutnym uśmiechu, tai się niezwykły talent, może

geniusz... Dla Gibrana jest to decydujący moment, jakby zakręt drogi, może jeden z najdonioślejszych

w życiu. Jeśli w dzieciństwie marzył o aniołach i duchach opiekuńczych, tego dnia na wystawie jednak

nie poczuł od razu iż marzenie stało się ciałem.

Stosunek Mary Haskell do Gibrana był z rzadkich i przedziwnych. Nie była to miłość jak się ją zwykle

rozumie. Była o dziesięć lat od niego starsza, silna, zwarta, spokojna, zrównoważona w swej pracy,

obojętna na męską urodę otwarta i prosta, zasługiwała w pełni no miano „dębu", którym ją

szkolą przezwała. Była więc niemal odwrotnością Gibrana, wulkanu pod cichą powierzchnią-

szaleńca, nadwrażliwego poety, o rozpętanej wyobraźni, niebotycznych marzeniach, półświadomego

jeszcze ,,głodu potęgi i sławy , czującego się wciąż obcym i samotnym wśród ludzi, o dogłębnych,

rozpacznych pogardach dla ich małości i tęsknocie ciągłej, nieukojonej, palącej - do absolutnego

Piękna, do boskiej doskonałości, do jedynej, niemal nadludzkie] miłości… kobiety, z której duszą,

myślą, ciałem, mógłby stopić się w jednię. Jakby echo pradawnej wiary Wschodu w dwie, Boga ręką

rozdzielone połowy Duszy, które tylko Jego ręka ma kiedyś znów w jedną całość połączyć. Tęsknota

owa, pomimo wielu uczuć różnych kobiet, nie miała się nigdy spełnić, choć parę razy zdawał się być o

krok od jej urzeczywistnienia. Któż wie czy właśnie z Mary Haskell nie był tego najbliższy?..

Gdy uświadamia sobie ten najgłębszy łącznik, tę wspólność duchowy, pisze przepiękny poemat prozą

„Dzieciątko Jezus", w którym porównywa narodziny miłości wśród mroku zgnębionego i jakby

zamarłego serca, do narodzin boskiego Dzieciątka w stajence:

,,Wczoraj byłem sam na tym świecie, a samotność ma była nieubłagana, jak śmierć.

„Wczoraj dotknięcie wiatru było twarde, a słońca bezbarwne i mdłe.

„Dziś powietrze jest wokół przejrzyste, a przyroda w światłości skąpana.

„Skłaniam się oto przed tobą, jak ongiś pasterze gdy ujrzeli płonący krzak.

„Wszędzie cię widzę, a wokół tajemnice życia przedziwne, jak rozpryskujące się krople wody jasnej,

gdy ją skrzydłem poruszy ptak, zanurzając się w cichą jeziora toń...

„...Płomyk, co nagle rozświetla serce jednego człowieka, jest jak one wielkie, jarzące płomienie, co

spadają z nieba, by rozświetlić mroki narodów,

„bowiem w jednej duszy żyją te same uczucia pragnienia, tęsknoty, co w duszy całej ludzkości.

„Mrok we mnie panował. Głucho było i martwo.... Aż oto w jedną noc, nie, w jedną godzinę… nie, w

jedną chwilę, co się odcina na tle mego życia swym niepojętym pięknem,

Gibran Kahlil - Prorok.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: