chemia R maj 2009.pdf

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU

ROZPOCZĘCIA EGZAMINU!

Miejsce

na naklejkę

MCH-R1_1P-092

EGZAMIN MATURALNY

Z CHEMII

POZIOM ROZSZERZONY

Czas pracy 150 minut

MAJ

ROK 2009

Instrukcja dla zdającego

1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 17stron

(zadania 1 – 36). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu

zespołu nadzorującego egzamin.

2. Rozwiązania i odpowiedzi zapisz w miejscu na to

przeznaczonym przy każdym zadaniu.

3. W rozwiązaniach zadań rachunkowych przedstaw tok

rozumowania prowadzący do ostatecznego wyniku oraz

pamiętaj o jednostkach.

4. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym

tuszem/atramentem.

5. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.

6. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.

7. Możesz korzystać z karty wybranych tablic chemicznych, linijki

oraz kalkulatora.

8. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.

Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej

dla egzaminatora.

Za rozwiązanie

wszystkich zadań

można otrzymać

łącznie

60 punktów

Życzymy powodzenia!

Wypełnia zdający przed

rozpoczęciem pracy

KOD

ZDAJĄCEGO

PESEL ZDAJĄCEGO

Egzamin maturalny z chemii

Poziom rozszerzony

Zadanie 1. (2 pkt)

W atomie pewnego pierwiastka w stanie podstawowym trzy spośród elektronów walencyjnych

znajdują się na podpowłoce 4p (4p 3 ).

a) Opisz stan kwantowo-mechaniczny tych elektronów, wpisując do tabeli odpowiednie

wartości trzech liczb kwantowych.

Liczby kwantowe

Główna liczba

kwantowa

[n]

Poboczna liczba

kwantowa

[l]

Magnetyczna liczba

kwantowa

[m]

Wartości liczb

kwantowych

b) Podaj symbol tego pierwiastka i przedstaw w formie skróconej (z symbolem

helowca) konfigurację elektronową jego atomu w stanie podstawowym.

Symbol pierwiastka: ......................

Skrócona konfiguracja elektronowa: ...........................................................................................

Zadanie 2. (2 pkt)

Próbka metalicznego kobaltu o masie 20 g zawiera 10% masowych promieniotwórczego

izotopu 60 Co , którego okres półtrwania τ 1/2 = 5,3 lat. Pozostałą masę próbki stanowią trwałe

izotopy kobaltu.

Oblicz, jaka będzie całkowita masa kobaltu zawartego w próbce po upływie 15,9 lat.

Obliczenia:

Odpowiedź:

Egzamin maturalny z chemii

Poziom rozszerzony

Zadanie 3. (1 pkt)

Wolny krzem można otrzymać w laboratorium, redukując SiO 2 za pomocą metalicznego

magnezu. Proces ten ilustruje równanie reakcji:

⎯⎯⎯⎯→ Si + 2MgO

Uzupełnij tabelę, wpisując w odpowiednie miejsca obliczone liczby moli oraz masy

substratów i produktów tej reakcji. W obliczeniach przyjmij przybliżone wartości mas

molowych: M Si = 28 g · mol –1 , M Mg = 24 g · mol –1 , M O = 16 g · mol –1 .

SiO 2 + 2Mg

temperatura

SiO 2

MgO

Liczba moli, mol

Masa, g

Zadanie 4. (2 pkt)

Poniżej przedstawiono wzory pięciu tlenków.

Na 2 O P 4 O 10 ZnO CO SO 3

Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli wzory wszystkich tlenków reagujących

z substancjami, których nazwy podano w tytule każdej kolumny.

Uwaga: jeżeli dany tlenek reaguje z więcej niż jedną substancją, należy to uwzględnić.

Tlenki reagujące z

mocnymi kwasami

wodą

mocnymi zasadami

Zadanie 5. (2 pkt)

Określ, jaką rolę (kwasu czy zasady) pełnią według teorii Brönsteda siarkowodór

i amoniak w roztworach wodnych. Uzasadnij swoją odpowiedź, zapisując w formie

jonowej równania reakcji tych gazów z wodą.

Wzór

związku

Rola związku

Równanie reakcji

H 2 S

NH 3

Nr zadania

1a 1b

Wypełnia

egzaminator!

Maks. liczba pkt

Uzyskana liczba pkt

Egzamin maturalny z chemii

Poziom rozszerzony

Zadanie 6. (4 pkt)

Przedstaw projekt doświadczenia, które wykaże amfoteryczny charakter wodorotlenku

chromu(III).

W tym celu:

a) uzupełnij poniższy opis doświadczenia, wpisując wzory lub nazwy potrzebnych

odczynników, wybranych spośród następujących: kwas solny, chlorek sodu (aq) ,

wodorotlenek sodu (aq)

............................

Cr(OH) 3 (osad)

b) wymień obserwacje, które umożliwią wykazanie amfoterycznego charakteru

wodorotlenku chromu(III)

.......................................................................................................................................................

c) zapisz w formie jonowej skróconej równania zachodzących reakcji, wiedząc,

że produktem jednej z reakcji jest jon heksahydroksochromianowy(III).

Równanie reakcji zachodzącej w probówce I:

.......................................................................................................................................................

Równanie reakcji zachodzącej w probówce II:

.......................................................................................................................................................

Egzamin maturalny z chemii

Poziom rozszerzony

Zadanie 7. (1 pkt)

Tlenki niektórych pierwiastków bloku d wykazują różny charakter chemiczny w zależności

od stopnia utlenienia pierwiastka. W poniższej tabeli przedstawiono charakter chemiczny

wybranych tlenków chromu i manganu.

Wzory tlenków

CrO MnO

Cr 2 O 3 MnO 2

CrO 3 Mn 2 O 7

Charakter chemiczny

tlenków

zasadowy

amfoteryczny

kwasowy

Określ zależność pomiędzy wartościami stopni utlenienia chromu i manganu w tlenkach

a charakterem chemicznym tlenków tych pierwiastków.

.......................................................................................................................................................

Zadanie 8. (2 pkt)

Oblicz standardową entalpię ( Δ H o ) reakcji opisanej równaniem:

Al 2 O 3 (korund) + 3SO 3 (g) → Al 2 (SO 4 ) 3 (krystaliczny)

znając standardowe entalpie tworzenia:

1) 2Al (s) + 2

3 O 2 (g) → Al 2 O 3 (korund)

Δ H = – 1671,0 kJ · mol –1

3 O 2 (g) → SO 3 (g)

2) S (rombowa) + 2

Δ H = – 395,5 kJ · mol –1

3) 2Al (s) + 3S (rombowa) + 6O 2 (g) → Al 2 (SO 4 ) 3 (krystaliczny)

Δ H = – 3437,4 kJ · mol –1

Wynik podaj z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

Obliczenia:

Odpowiedź:

Nr zadania

6a 6b 6c

Wypełnia

egzaminator!

Maks. liczba pkt

Uzyskana liczba pkt

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: