Zakażenia_dróg_oddechowych__i_neuroinfekcj e_wirusowe.doc

Zakażenia dróg oddechowych i neuroinfekcje wirusowe

Wirusy namnażające się w drogach oddechowych:

·         namnażające się w drogach oddechowych i ograniczające swoje działanie tylko do ukł. oddechowego (pneumotropizm)

·         namnażające się w drogach oddechowych we wstępnej fazie zakażenia → rozsiew → objawy choroby ze strony innych narządów, np. VZV, EBV, CMV, odry, świnki, różyczki

Etiologia zakażeń ukl. oddechowego:

·         Orthomyxoviridae

·         Paramyxoviridae

·         Adenoviridae

·         Coronaviridae

·         Picornaviride

Orthomyxoviridae:

·         Influensa virus: wirus grypy t. A, B, C

·         1nRNA, 8 segmentów

·         kuliste/owalne, 80-120 nm

·         osłonka z wypustkami (HA, NA)

·         białka wewnętrzne M i NP.

Właściwości wirusów grypy:

·         wirus grypy typu A jest główną przyczyną infekcji. Zakaża ludzi na całym świecie; znakomicie przystosowany do krążenia w populacji ludzi i zwierząt; zachorowania przybierają różną formę epidemii lub pandemii,

·         Wirus B zakaża wyłącznie człowieka, zakażenia epidemiczne (rzadko epidemie), łagodne – w okresie epidemii przebieg może być zaostrzony u dzieci

·         Wirus C zakaża ludzi i świnie, najczęściej zakażenia bezobjawowe, nie notowano epidemii

Budowa wirusa grypy

Wirus typu A występuje w:

·         15 podtypach antygenowych HA (H1-H15)

·         9 podtypach NA (N1-N9)

·         Wszystkie podtypy występują wśród ptaków, lecz tylko kilka z nich wśród ludzi (H1, H2, H3 wywołują grypę u człowieka)

Właściwości wirusa grypy A

Zdolność zmiany antygenów dzięki 2 procesom genetycznym:

·         Dryf genetyczny (punktowe mutacje w obrębie podtypów, charakter powszechny, wysoka częstość)

·         Skok antygenowy (rekombinacja tj. wymiana materiału genetycznego między różnymi wirusami) → przyczynami pandemii

Rys przesunięcie antygenowe i skok antygenowy

Właściwości wirusa grypy cd

·         Możliwości zmiany wrażliwości gatunkowej tzn. szczep patogenny dla zwierząt może stać się patogenny dla ludzi (prototypowe szczepy to prawdopodobnie szczepy ptasie)

Wirusy grypy, które złamały barierę gatunkową(śmiercionośne dla człowieka):

·         Maj 1997 (H5N1)

·         Kwiecień 1999 (H9N2)

·         Luty 2003 (H5N1) → 2004/2005

·         Marzec 2003 (H7N7)

Przełamywanie barier gatunkowych przez wirus grypy typu A

Wirus występują w chińskich dzikich kaczkach, skąd przenoszone są na:

·         Inne gatunki ptaków dzikich (np. wróble, wrony, sokoły, orły itd.) i domowych,

·         Ssaki wodne

·         Dzikie i domowe świnie, konie

·         Koty (domowe i dzikie, żyjące w niewoli np. pantery i tygrysy)

·         Człowieka

Grypa:

·         Ostra choroba wirusowa

·         Jedna z najbardziej zakaźnych

·         Szerzy się drogą kropelkową

·         Sezonowość

·         Wrażliwe wszystkie grupy wiekowe

·         Powikłania – najczęściej u dzieci i osób starszych

·         Brak trwałej odporności

Grypa – zapobieganie:

·         Obecnie w użyciu szczepionki II i III generacji

·         II generacja tzw. rozszczepione

·         III generacja tzw. podjednostkowe (Ag zewnętrzne)

·         Brak trwałej odporności, konieczność corocznych szczepień

·         Leki przeciwwirusowe – inhibitory neuraminidazy oseltamivir, zanamivir

Grypa – rozpoznawanie zakażeń:

·         Izolacja wirusa na zarodku kurzym – potwierdzanie obecności wirusa w płynie owodniowym za pomocą HA

·         Wykazywanie poziomu przeciwciał w OZHA w 2 próbach surowicy

·         ! szybka diagnostyka zakażeń dróg oddechowych bazuje na metodzie immunofluorescencji

Powikłania:

·         Zapalenia ucha środkowego

·         Zapalenie mięśnia serca i osierdzia

·         Drgawki gorączkowe

·         Zespół wstrząsu toksycznego

·         Zapalenia mięśni i mioglobinuria → niewydolność nerek

·         Zespół Guillian-Barre, poprzeczne zap. rdzenia, zap. mózgu i opon mózg-rdz, wzrost częstości przypadków schizofrenii

·         Zakażenie i uszkodzenie płodu

·         Zaostrzenie mukowiscydozy: 4-13% zespół Rey’a

Wirus paragrypy:

·         Sferyczne, 150-300 nm

·         1nRNA niesegmentowane

·         Osłonka z wypustkami (HA+NA, F – uczynniane enzymami komórkowymi)

·         F – tzw. czynnik fuzji, odpowiedzialny za penetrację drogą bezpośredniej fuzji z błony komórkowej; przy równoczesnej penetracji do 2 komórek → fuzja

·         4 serotypy

Model wirusa paragrypy

Chorobotwórczość wirusów paragrypy

·         Ważna rola w patologii dziecięcej

·         Pierwotne zakażenie dzieci – najcięższy przebieg → zajęcie dolnych dróg oddechowych

·         Wtórne zakażenie dziecka, osoby dorosłej → łagodne objawy ograniczone do górnych dróg oddech

·         Czasem rzekomobłoniaste zapalenie krtani, tchawicy, objawy krupopodobne

Patogenność poszczególnych serotypów:

·         Typ1, 2 → z krtani, tchawicy, oskrzeli

·         Typ 1, 2, 3 → gorączka, kaszel, chrypka

·         Typ 3 → z oskrzeli i płuc

·         Typ 4 → z górnych dróg oddechowych

Świnka:

·         Ostra, zaraźliwa choroba

·         Stan zapalny, bolesność przyusznic

·         Wylęganie ok. 3 tyg.

·         Mogą być zajęte jajniki i jądra → 20% zapalenie jąder → bezpłodność

·         Powikłania: z. mózgu, z. opon mózg-rdz, głuchota, z. trzustki, z. wątroby

Odra:

·         Ostra bardzo zaraźliwa

·         Wysypkowa choroba zwykle u dzieci

·         Wirus wnika i namnaża się w komórkach wyścielających w drogach oddechowych

·         Inkubacja: ok. 2 tyg

·         Wiremia (łożysko)

·         Wirus utrzymuje się 2 tyg. po wysypce w: wydzielinach jamy nos.-gardł., tchawicy, spojówkach

·         Okres prodrominalny: nieżyt spojówek, błony śluzowj nosa, kaszel, z. oskrzeli i płuc, niekiedy biegunka

·         Plamki Koplika (błona śluzowa policzków) na 24-36 godz. przed pojawieniem się wysypki

·         Odra zmodyfikowana (w 1 r.ż.)

·         Odra nietypowa (r. nadwrażliwości po podaniu zabitej szczepionki i późniejszego zetknięcia się z żywym wirusem odry) – zagrożenie życia!

·         Powikłania ze strony OUN: pozakaźne z. mózgu, SSPE

Zaostrzony przebieg u osób osłabionych immunologicznie i u niedożywionych dzieci w tropikach (krwotoczna wysypka, owrzodzenie jamy ustnej, rogówki → ślepota, z. płuc, upośledzenie odpowiedzi typu komórkowego, śmiertelność 10%)

SSPE

·         Podostre stwardniające zapalenie mózgu (przewlekłe zakażenie wirusem odry)

Przebieg choroby

·         Ok. 7 lat po przechorowaniu odry pierwsze objawy neurologiczne (zaburzenia ruchu kończyn, zaburzenia zachowania)

·         Pogorszenie stanu psychicznego – degeneracja neuronów, demielinizacja, proliferacja mikrogleju

·         Drgawki, porażenia ślepota, zgon 1-3 lat od wystąpienia objawów

Odra, świnka – zapobieganie:

              Szczepionki żywe, atenuowane:

·  Monowalentne

·  Poliwalentne (składnik MMR)

Podawane między 13-15 m-cem życia

RSV – respiratory syncytia virus

·  Brak HA i NA

·  Nazwa od CPE

·  Droga kropelkowa

·  Groźny dla dzieci do 6 m-ca życia

·  Mogą chorować dorośli z otoczenia dzieci chorych

·  Brak ochronnego działania przeciwciał matki

·  Niedojrzałość ukł. immunologicznego dziecka

·  ...