Bogusław Wołoszański - Sensacje XX wieku - Tajne rokowania.pdf
(
81 KB
)
Pobierz
Aktorzy:
Adolf Hitler - Jan Peszek
Józef Stalin - Krzysztof Globisz
Ławrientij Beria szef NKWD - Adam Ferency
Paweł Sudopłatow szef Zarządu Operacji Specjalnych NKWD - Olaf Lubaszenko
Georgij Żukow szef Sztabu Generalnego Armii Czerwonej - Witold Pyrkosz
Franz von Papen ambasador Niemiec w Ankarze - Marcin Troński
Lektor radzieckiego radia - Jerzy Bończak
Noc 22 czerwca 1941 roku była upalna i duszna. Kremlowskie kuranty wybiły godzinę pierwszą, gdy Stalin
wyszedł ze swojego gabinetu na drugim piętrze kremlowskiego gmachu, wsiadł do windy i zjechał na parter,
gdzie czekał na niego szef ochrony generał Nikołaj Własik. Wyjście dyktatora stanowiło sygnał dla jego
współpracowników, że i oni mogą wreszcie udać się do domów; nie śmieli tego zrobić, dopóki Stalin był w
swoim gabinecie.
Było to dziwne, że dyktator wychodził z gabinetu, choć przez cały dzień napływały znad granicy alarmujące
wieści o ruchach niemieckich wojsk. Wywiad meldował o zeznaniach niemieckich dezerterów ostrzegających,
że wojna rozpocznie się o świcie. Może nie wierzył tym doniesieniom, a może uznał, że jest to prowokacja i
nade wszystko należy zachować spokój, aby nie dopuścić do konfliktu z Niemcami.
Wydał więc dowódcy Moskiewskiego Okręgu Wojskowego rozkaz postawienia w stan gotowości wojsk obrony
przeciwlotniczej Moskwy, a szefowi stołecznej organizacji partyjnej nakazał, aby wszyscy działacze pozostali
na stanowiskach. Powiedział wówczas: "Możliwy atak Niemców".
Zabronił jednak ogłaszania alarmu w oddziałach wojskowych. Nie dać się sprowokować!
Jak w każdą sobotę Stalin wyjeżdżał do swojej daczy w odległym o 35 km Kuncewie, gdzie dotarł około
godziny drugiej. Stalin przeszedł przez werandę i wspiął się po wąskich drewnianych schodach na poddasze,
gdzie mieściła się jego sypialnia. Zdjął kurtkę, rozpiął kołnierzyk koszuli, zzuł buty i położył się na wąskim
łóżku, nad którym wisiał gruziński kilim. Wkrótce zasnął snem człowieka zmęczonego.
Telefon zadzwonił o czwartej nad ranem. Stalin, obudzony przez dowódcę ochrony Kuncewa, podniósł
słuchawkę. Usłyszał głos generała Gieorgija Żukowa, szefa Sztabu Generalnego.
Żukow:
Towarzyszu Stalin, faszyści zaatakowali na całym froncie. Dowódca Floty
Czarnomorskiej melduje, że nadlatuje wielka liczba niezidentyfikowanych samolotów.
Klimowski, z Zachodniego Okręgu Wojskowego, dzwoni, że niemieckie samoloty
bombardują białoruskie miasta…
Żukow:
Czy zrozumieliście mnie?
Stalin:
Gdzie jest ludowy komisarz obrony?
Żukow:
Rozmawia z Kijowskim Okręgiem Wojskowym.
Stalin:
Przyjedźcie na Kreml z Timoszenką. Powiedzcie Poskriebyszewowi, żeby wezwał
wszystkich członków Biura Politycznego.
Tej nocy o godzinie 3.15 tysiące dział niemieckich otworzyło ogień. Dywizje niemieckie i państw
sojuszniczych Rzeszy ruszyły Od Morza Bałtyckiego do Morza Czarnego. Pociski spadały na pozycje
radzieckich wojsk całkowicie nieprzygotowanych do odparcia ataku.
Uderzenie Luftwaffe na radzieckie lotniska miało efekt dewastujący. Do południa pierwszego dnia wojny 528
samolotów Wojenno-wozdusznych Sił zostało zniszczonych na ziemi, zanim zdołały wystartować. Stały
równo, jeden obok drugiego, co bardzo ułatwiało zadanie lotnikom niemieckim i potęgowało niszczącą siłę
ataku. Płomienie z jednego samolotu przenosiły się błyskawicznie na inne.
Taka była cena nieprzygotowania obrony lotnisk, braku paliwa i amunicji dla samolotów, które w ciągu
ostatnich tygodni przed wybuchem wojny przerzucono na nowe lotniska polowe.
Wszędzie - w powietrzu, na lądzie i na morzu - niemieckie wojska odnosiły wielkie zwycięstwa.
Kilka korpusów pancernych wdarło się tego dnia na 60-90 kilometrów w głąb Związku Radzieckiego, co było
niespotykane w dotychczasowej historii wojen. Szły dalej na wschód, gromiąc armię Czerwoną, która, choć
biła się dzielnie, ponosiła ogromne straty. Nie była w stanie zatrzymać Wehrmachtu.
Adolf Hitler był pewien, że Wehrmachtowi uda się zrealizować plan pokonania Związku Radzieckiego
najpóźniej w ciągu 4 miesięcy.
W pogodne wrześniowe popołudnie 1941 roku Adolf Hitler szedł żwirową alejką wśród wysokich drzew w
"Wilczym Szańcu". Towarzyszył mu Franz von Papen, ambasador Niemiec w Ankarze, były premier. Führer
darzył go sympatią ze względu na poparcie, jakie uzyskał z jego strony w 1933 roku, w przełomowym okresie
walki o władzę.
Hitler:
Mam dla pana wiele wspaniałych wiadomości. Wczoraj czołgi Kleista i Guderiana
zamknęły w okrążeniu cztery rosyjskie armie w rejonie Lokhvista. Rozpoczęliśmy oblężenie
Leningradu. Rozkazałem szczelnie zablokować to miasto, a Luftwaffe rozpoczęła
całodobowe naloty. Chcę uniknąć walk ulicznych, co mogłoby nas kosztować wiele ofiar.
Leningrad zostanie zmuszony do kapitulacji głodem. Możemy zaczekać. Parę tygodni nie
ma już znaczenia, zaś czołgi będą mi potrzebne do ofensywy na Moskwę.
Papen:
Mein Führer, to już nie potrwa długo! Za miesiąc lub najwyżej dwa Stalin podda
wszystkie miasta!
Hitler:
Gdy Wehrmacht zajmie określoną część Rosji, stanie się możliwe zawarcie
porozumienia ze Stalinem.
Hitler nie chciał, aby jego wojska zajęły cały wielki Związek Radziecki. Byłoby to niemożliwe i niepotrzebne.
Planował, że Wehrmacht dojdzie do Uralu i tam się zatrzyma, a niedobitki Armii Czerwonej i władze schronią
się w azjatyckiej części.
Hitler:
Stalin, jeżeli nie obali go naród, musi zdać sobie sprawę, że w wieku 66 lat nie
można rozpoczynać dzieła życia od początku. Musi więc ocalić, co tylko możliwe. Wycofa
się w głąb Azji, a my odgrodzimy się od jego azjatyckiej hordy murem ze stali i betonu.
Bolszewizm wegetujący w syberyjskiej tajdze, pozbawiony wielkiego przemysłu, nigdy już
nie zagrozi Europie.
Papen:
Oczywiście nie pozostawimy go spokojnie w tej azjatyckiej twierdzy, ale jakiż to
będzie wielki rynek zbytu dla naszego przemysłu!
Hitler:
Och, tak! Nowa Rosja za Uralem będzie naszymi Hindusami. Będzie to rynek zbytu
o wiele lepiej położony niż brytyjskie Indie!
Czy do Hitlera dotarły od Stalina propozycje zawarcia pokoju, za który Stalin gotów był na wielkie ustępstwa?
Nie ma na to oczywistego dowodu, ale ta rozmowa może na to wskazywać.
Już w połowie lipca 1941, gdy ostateczna klęska Armii Czerwonej wydawała się sprawą najbliższych
miesięcy, Stalin uznał, że nadszedł czas, aby podjąć działania dyplomatyczne.
Rankiem 25 lipca Paweł Sudopłatow, szef Zarządu Operacji Specjalnych NKWD, został wezwany do gabinetu
swojego przełożonego, szefa NKWD Ławrentija Berii.
Ten siedząc za biurkiem przeglądał akta opatrzone napisem "Ściśle tajne". Sudopłatow z koloru okładki
zorientował się, że są to akta osobowe, ale niczego więcej nie potrafił dostrzec.
Beria:
Siadajcie, towarzyszu Sudopłatow. Te raporty powinniście znać.
Wstał zza biurka, wziął kilka innych teczek i usiadł na fotelu naprzeciwko Sudopłatowa. Poinformował go o
dyplomatach radzieckich, którzy wrócili z Berlina po zamknięciu tam ambasady radzieckiej.
Beria:
Bierieżkow i Kobułow informują, że w czasie rozmowy z baronem Botmanem, z
niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych dowiedzieli się o narastającym
niezadowoleniu w Niemczech, jakie wywołuje przedłużająca się wojna i brak rozstrzygnięcia
na froncie.
Sudopłatow:
Potwierdzają to informacje od "Korsykanina". To nasz najcenniejszy agent w
Niemczech. Donosi, że w niemieckim najwyższym dowództwie panuje niezadowolenie z
przebiegu działań wojennych. Zwłaszcza po dużych stratach oddziału generała Guderiana
pod Smoleńskiem.
Beria:
Znacie Stamenowa?
Sudopłatow:
Tak jest. Iwan Stamenow, bułgarski ambasador, współpracuje z nami od
dawna. O ile pamiętam, został zwerbowany w 1934 roku w Rzymie, gdzie pracował jako
trzeci sekretarz ambasady Królestwa Bułgarii. To zaufany towarzysz.
Beria:
Powinniście przekonać go, że należy rozpowszechniać wśród zagranicznych
dyplomatów Moskwie, zwłaszcza tych, którzy sympatyzują z Niemcami, wieści, iż jesteśmy
gotowi do rozmów pokojowych. Oczywiście temu powinny towarzyszyć informacje, że nie
mamy zamiaru zrezygnować z twardej obrony na każdym odcinku, a niemiecki Blitzkrieg
zawiódł. Nie udało im się w ciągu miesiąca zdobyć Moskwy, Leningradu i Kijowa. Tak więc
wojna będzie trwała długo.
Beria przerwał i podniósł słuchawkę. Sudopłatow zdążył zauważyć, że dzwonił telefon łączący bezpośrednio
ze Stalinem lub Mołotowem. Poderwał się, aby wyjść z gabinetu, lecz Beria dał znać, żeby pozostał.
Mówił cicho, odwrócony plecami, ale nie starał się ukryć, z kim rozmawia, gdyż parę razy użył imienia
Wiaczesław. Rozmawiał więc z komisarzem spraw zagranicznych Wiaczesławem Mołotowem.
Beria:
Sprawę Stamenowa przekazałem mojemu oficerowi, wysokiemu oficerowi, zgodnie z
poleceniem towarzysza Stalina i twoją opinią. A żona Stamenowa jest bardzo zadowolona,
że załatwiłeś jej pracę w Instytucie Biochemii. Tak… Do zobaczenia.
Beria:
Towarzyszu Sudopłatow, nie ma czasu od stracenia. Nie sugerujcie Stamenowowi, z
kim ma rozmawiać na temat negocjacji z Niemcami. To będzie bardziej naturalne.
Przystępujcie do działania i informujcie mnie na bieżąco o wynikach tej inicjatywy.
Sudopłatow:
Przedstawię raport, Ławrentiju Pawłowiczu.
Następnego dnia Sudopłatow spotkał się ze Stamenowem w mieszkaniu swojego zastępcy Isaaka Eitingtona,
a kolejnego dnia zaprosił ambasadora do restauracji "Agrawia", gdzie zwykle funkcjonariusze NKWD
spotykali się z zagranicznymi dyplomatami. Było to znacznie lepsze miejsce do rozmów niż mieszkanie.
Kuchnia była dobra i nikt nie pytał o kartki żywnościowe, co było szczególnie ważne w wojennym czasie.
Spotkania przebiegały w niewielkich gabinetach, w których gęste firanki dobrze zasłaniały okna, zaś kilimy na
ścianach i ciężkie pluszowe zasłony dokładnie tłumiły dźwięki. Choć ci, którzy powinni usłyszeć przebieg
rozmowy, nie mieli z tym kłopotów, gdyż mikrofony znajdowały się wszędzie, poczynając od żyrandola, na
wazonie z kwiatami kończąc.
Sudopłatow:
Nie można wykluczyć możliwości szybkiego zakończenia walk - oczywiście
uwzględniając pewne terytorialne koncesje z naszej strony. Nie sądzę, aby Niemców nie
zainteresowała taka możliwość, zwłaszcza teraz, gdy ich oddziały pancerne poniosły duże
straty w rejonie Smoleńska.
Czy Sudopłatow zdradził na jak wielkie ustępstwa gotowy jest Stalin, aby uratować swoją władzę? Dyktator
skłonny był oddać Niemcom republiki nadbałtyckie, Białoruś i Ukrainę w zamian za zakończenie działań
wojennych i podpisanie paktu pokojowego. Nie należy jednak sądzić, aby w czasie tej rozmowy Sudopłatow
posunął się tka daleko. Prawdopodobnie było na to za wcześnie.
Iwan Stamenow był wyraźnie niechętny takiemu podejściu władz radzieckich. On, komunista, nie wątpił w
zwycięstwo. Powiedział nawet: "Wojna będzie długa, ale nie mam wątpliwości, że zwycięstwo będzie nasze".
W tym miejscu ślad się urywa. Czy Stamenow przyjął zadanie Czy podjął się misji pośrednika w rokowaniach
pokojowych między Związkiem Radzieckim i Niemcami? Bez wątpienia nie był jedynym, któremu radzieckie
służby specjalne zleciły nawiązanie kontaktu, ale o innych nic nie wiadomo.
Według jednej wersji do rokowań doszło w Bułgarii. Według innych Niemcy nie przyjęli radzieckich propozycji.
Wydawałoby się, że zagadkę tę można łatwo rozwiązać. Iwan Stamenow przeżył wojnę i mieszkał w Bułgarii.
Wiele lat później, w 1953 roku, dotarła do niego specjalna radziecka delegacja z sekretarzem prezydium
Rady Najwyższej Nikołajem Pegowem. Bardzo im zależało na uzyskaniu poświadczenia, że tajne negocjacje
toczyły się w Sofii. Był to bowiem czas, gdy w Moskwie rozpoczynał się proces Ławrentija Berii i postawiono
mu zarzut "tajnego planowania obalenia Stalina i radzieckiego rządu przez nawiązanie kontaktów z agentami
Hitlera i zaproponowanie im zdradzieckiego separatystycznego pokoju na warunkach terytorialnych
ustępstw".
Były ambasador Iwan Stamenow, mimo prób zastraszenia i przekupienia, odmawiał wszelkich wyjaśnień na
ten temat.
Ławrentij Beria podczas przesłuchania 26 sierpnia 1953 roku nie zaprzeczał, że istniał projekt nawiązania
kontaktów z Niemcami, lecz wyjaśniał, że chodziło jedynie o zyskanie na czasie, koniecznym dla
zmobilizowania wszystkich rezerw do walki z Niemcami.
Nie ma więc dowodu, że tajne rokowania rozpoczęły się, natomiast jest mało prawdopodobne, aby Hitler u
szczytu powodzenia w radzieckiej kampanii, zechciał targować się ze Stalinem. Ten z kolei musiał rozumieć,
że podjęcie przez Niemców propozycji przystąpienia do rokowań może mieć dla niego nieobliczalne
następstwa. Wciąż liczył na przełom w tej wojnie, a gdyby radzieccy żołnierze dowiedzieli się z niemieckich
ulotek i audycji propagandowych, że ich wodzowie każą im walczyć do ostatka, a jednocześnie paktują z
wrogiem, mogliby wzniecić bunt.
Jak zareagowaliby najwyżsi dowódcy i członkowie najwyższych władz radzieckich, dowiadując się, że Stalin
zamierza zaoferować Niemcom wielkie obszary Związku Radzieckiego, w obronie których zginęło tak wielu
żołnierzy? Czy Stalin nie znalazłby się wobec opozycji, jaką w marcu 1918 roku musiał przełamywać Lenin,
gdy zdecydował się podpisać z Niemcami upokarzający Rosję pokój brzeski? Historia mogłaby się powtórzyć.
A jednak pomysł dogadania się z Hitlerem odżył w październiku 1941 roku, gdy sytuacja na froncie
wskazywała, że wojska niemieckie lada tydzień staną pod Moskwą.
Generał Gieorgij Żukow przybył do Moskwy wezwany z Leningradu 7 października 1941 roku. Sytuacja na
froncie ustabilizowała się i zapewne z tego powodu mógł na krótko opuścić swoje stanowisko na froncie i
przyjechać do stolicy, aby osobiście przedstawić przebieg walk i plany obrony miasta.
Stalin był chory. Leżał w łóżku cierpiąc na silną grypę, a więc Żukow z sekretariatu na Kremlu, gdzie się
zameldował, został skierowany do prywatnego apartamentu wodza. Nie wiadomo natomiast czy było to na
Kremlu, czy też Żukow pojechał do daczy w Kuncewie.
Wszedł do pokoju i zobaczył Stalina pogrążonego w rozmowie z Berią. Nie śmiał przerywać ani meldować się
więc stanął przy drzwiach i, chcąc nie chcąc, przysłuchiwał się rozmowie. Obydwaj nie zwracali na niego
uwagi. Być może Stalin chciał, by Żukow poznał ten tajny plan. Mówił do Berii:
Stalin:
Armia Czerwona nie jest wystarczająco silna, aby odeprzeć niemiecki atak na
Moskwę. Stało się konieczne, abyśmy poszli za przykładem Lenina z marca 1918 roku, gdy
- nie mając innego wyjścia - podpisał w Brześciu upokarzający pokój z Niemcami. Musicie
znaleźć drogę wynegocjowania nowego brzeskiego pokoju. Nawet za cenę utraty republik
bałtyckich, a nawet Białorusi, Mołdawii i części Ukrainy.
Generał Żukow rozumiał, dlaczego dyktator gotów był pójść na tak wielkie ustępstwa wobec wroga i oddać
tak wielkie obszary państwa.
Z jednej strony dostrzegał, że niemieckie dywizje były zmęczone i osłabione ciężkimi walkami. Do 30
września 1941 roku Niemcy stracili 551 tysięcy żołnierzy zabitych, rannych, zaginionych i w niewoli. Straty
sprzętu były ogromne. Zaczęła się słotna jesień, która mogła spowolnić postępy niemieckich wojsk. Hitler
mógł być więc bardziej skory do zawarcia korzystnego układu jesienią niż w lecie, gdy jego Wehrmacht tak
szybko podbijał Związek Radziecki, a straty nie były tak duże.
Z drugiej strony pierwsze dni października przyniosły Niemcom nowe zwycięstwa.
Korpus pancerny Guderiana rozerwał radzieckie linie obronne i w ciągu dwóch dni posunął się naprzód o 170
kilometrów, zdobywając Orzeł, co przypominało wielkie sukcesy niemieckich dywizji z pierwszych dni wojny.
W rejonie Briańska i Wiaźmy Niemcy wzięli do niewoli podobno 660 tysięcy radzieckich żołnierzy i zdobyli
ponad 1200 czołgów.
Bez względu na to, czy dane te były prawdziwe, klęska wojsk radzieckich na centralnym kierunku była bardzo
dotkliwa i zdawała się wskazywać na to, że Niemcy szybko podejdą do Moskwy.
Gdy Beria wyszedł, Stalin zwrócił się do Żukowa.
Stalin:
Popatrzcie, mamy duże kłopoty z frontem zachodnim i nie sądzę, żeby udało mi się
dostać dokładny raport na temat sytuacji w tamtym rejonie. Musicie jechać do dowództwa
frontu zachodniego i przedstawić mi sytuację telefonicznie, o jakiejkolwiek porze dnia czy
nocy. Będę czekał na wasz telefon.
Rozmowa z Berią nie znalazła potwierdzenia w żadnym dokumencie ani relacji. Jedynym świadkiem był
generał Żukow. Musimy jednak pamiętać, że Beria stał się jego największym wrogiem. Być może z tego
powodu Żukow w swoich pamiętnikach fałszował historię.
Jedno jest pewne: rząd radziecki nawiązał kontakty z rządem niemieckim. Stało się to w Sztokholmie w
październiku 1941 roku, a więc w czasie, gdy Żukow przysłuchiwał się rozmowie Stalina z Berią. Negocjacje z
Niemcami podjęła ambasador Aleksandra Kołłontaj.
W pierwszych dniach października 1941 roku spotkała się z Edgarem Klausem, agentem Abwehry.
Wspomniała o możliwości negocjacji pokojowych z Niemcami. Zrobiła to w sposób tak zawoalowany, że
Klaus nie zrozumiał, o co chodzi jego rozmówczyni i uznał, że wobec nieuchronnej klęski Związku
Radzieckiego pani Kołłontaj myśli o ratowaniu własnej skóry i chce uciekać do Niemiec. Taką wiadomość
przekazał swojemu szefowi admirałowi Wilhelmowi Canarisowi. Ten, uznając, że za propozycją radzieckiej
dyplomatki może kryć się coś więcej, przekazał jej ofertę ministrowi spraw zagranicznych Joachimowi von
Ribbentropowi, który z kolei poinformował Hitlera:
"Rosyjski ambasador w Sztokholmie, madame Kołłontaj, zamierza zerwać z rządem radzieckim i przyjechać
do Niemiec" - pisał Ribbentrop. Mylił się, gdyż pani Kołłontaj nie była wówczas ambasadorem, ale nie takie
wpadki zdarzały się niemieckiemu ministrowi, znanemu z głupoty. Hitler odpowiedział: "Ona będzie wystawnie
przyjmowana". Nie miał zamiaru dłużej zajmować się tą sprawą. Być może zasięgnął bliższych informacji na
temat pani Kołłontaj i dowiedział się, że jest to zażarta komunistka, którą można podejrzewać o wszystko,
tylko nie o chęć zdradzenia Stalina.
Skoro więc wystąpiła z taką propozycją, to znaczy, że Stalin wskazywał na nią jako na osobę mającą jego
pełne zaufanie, przez którą gotów był utrzymywać tajny i nieformalny kontakt. W tamtym czasie Hitlera w
ogóle to nie interesowało. Wermacht był już niedaleko Moskwy, którą ogarniała panika.
Strach przed niemieckimi wojskami i przeświadczenie, że zdobędą stolicę, doszły do zenitu w połowie
października 1941 roku.
W Moskwie narastała panika, w miarę przybliżania się niemieckich oddziałów. Wybuchła z całą siłą, gdy radio
nadało komunikat: Lektor sowieckiego radia: W nocy z 14 na 15 października pogorszyło się położenie wojsk
frontu zachodniego. Niemiecko-faszystowskie oddziały rzuciły przeciwko naszym wojskom wielką liczbę
czołgów i zmotoryzowanej piechoty, w rezultacie w jednym z sektorów przedarli się przez nasze linie obronne.
To była kropla, która przepełniła czarę. Tłumy uciekinierów zapełniły dworce, gdzie dochodziło do walk o
miejsca w wagonach. długie szpalery usiłujących wyrwać się z miasta przemierzały ulice. Pomniejsi urzędnicy
partyjni wystawiali sobie delegacje i z rodzinami zapakowanymi do służbowych samochodów i na skrzynie
ciężarówek wyruszali na wschód. W kilku zakładach przerwano produkcję, gdyż brakowało robotników. W
chaosie ogarniającym stolicę zaczęły mnożyć się rabunki i napady, plądrowanie opuszczonych mieszkań i
włamania do sklepów.
Atmosferę histerii podgrzewały działania specjalnych oddziałów, które przygotowywały do wysadzenia
rządowe budynki i najważniejsze obiekty w mieście. Osiem grup saperskich do północy 15 października
założyło ogółem 584 tony materiałów wybuchowych w budynkach rządowych, stacjach i obiektach kolejowych
i na 56 mostach, w tym 16 mostach w mieście. Żołnierze, którzy stanęli przy tych obiektach, otrzymali rozkaz
wysadzenia na "widok nieprzyjacielskich wojsk".
W więzieniach NKWD rozpoczęła się rzeź. Nie sposób było ewakuować wszystkich więźniów, tych, którzy
mieli pozostać. W ciągu kilku dni rozstrzelano kilka tysięcy ludzi, wśród nich około czterystu wysokich
oficerów aresztowanych przed wybuchem wojny lub w trakcie działań wojennych pod zarzutami poddania się
Plik z chomika:
Lary1918
Inne pliki z tego folderu:
II wojna światowa.pdf
(1809 KB)
Bogusław Wołoszański - Tajna wojna Hitlera.pdf
(1274 KB)
Bogusław Wołoszański - Sensacje Xx Wieku, Władcy Ognia.pdf
(1212 KB)
Bogusław Wołoszański - Sensacje XX wieku - Tajne rokowania.pdf
(81 KB)
Bogusław Wołoszański - Sensacje XX Wieku - Tajemnica Dallas.pdf
(94 KB)
Inne foldery tego chomika:
- !!! ►E-book !!!! KSIĄŻKI (123)
● A
● B
● QVXY
● Sś
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin