Potop Sienkiewicza, nowele Konopnickiej, poezje Przerwy-Tetm.pdf
(
173 KB
)
Pobierz
TEST Z WIEDZY O LEKTURACH 8.p65
Test z wiedzy o lekturach
Ucz się z
Nr 8
Potop Sienkiewicza, nowele Konopnickiej, poezje Przerwy-Tetmajera
Sienkiewicza, nowele Konopnickiej, poezje Przerwy-Tetmajera
1.
Potop
Henryka Sienkiewicza to:
a. pierwsza część
Trylogii
b. środkowa część
Trylogii
c. czwarta część
Trylogii
d. inna nazwa
Trylogii
Komentarz
Potop
jest z założenia powieścią historyczną, bo prze-
cież dotyczy historycznych wydarzeń z dziejów Polski.
Można jednak w konstrukcji tego utworu odnaleźć
wiele innych gatunków: baśń, elementy epopei, ga-
wędy szlacheckiej, a nawet… westernu!
4. Ojciec Kordecki to postać:
a. fikcyjna
b. wymyślona przez Sienkiewicza
c. realistyczna
d. której pierwowzorem był faktyczny przeor Jasnej
Góry, ale Sienkiewicz nadał mu inne nazwisko
Odpowiedź c)
Odpowiedź b)
Komentarz
Nazwa trylogia określa po prostu każdy cykl literacki
złożony z trzech utworów (może odnosić się również
do filmu). Sienkiewicz napisał wielkie dzieło oparte
na wydarzeniach w XVII-wiecznej Polsce, które mia-
ło służyć pokrzepieniu serc Polaków znękanych przez
zaborców.
Pierwsza część –
Ogniem i mieczem
– dotyczy wo-
jen polsko-kozackich, a bohaterami wątku miłosnego
są Helena Kurcewiczówna i Jan Skrzetuski,
Potop
–
środkowa część – opisuje losy Andrzeja Kmicica
i Oleńki Billewiczówny na tle wojen polsko-szwedz-
kich, a
Pan Wołodyjowski
ukazuje miłosne perypetie
głównego bohatera i Baśki Jeziorkowskiej na tle woj-
ny z Turcją.
2. Henryk Sienkiewicz otrzymał Nagrodę Nobla
za:
a. Trylogię
b. Quo
vadis
c. całokształt twórczości
d. Krzyżaków
Komentarz
Ojciec Kordecki, przeor Jasnej Góry, to historyczna
postać. W rzeczywistości kierował on obroną często-
chowskiego klasztoru. Sienkiewicz nie tylko wprowa-
dził tę postać do powieści, ale podczas pracy nad książką
korzystał ze wspomnień księdza Kordeckiego.
Zwróćcie jeszcze uwagę na odpowiedzi w punk-
cie a) i b): mają to samo znaczenie, prawda? Jeśli
podczas rozwiązywania testu jesteście poinformowa-
ni, że test jest jednokrotnego wyboru, takie odpowie-
dzi można od razu wykluczyć. Pamiętajcie, że rozwią-
zywanie testów to osobna sztuka!
5. Spadkobiercą jakiego wcześniejszego bohate-
ra literackiego staje się Kmicic, odkupując
swoje winy pod przybranym nazwiskiem?
a. Jana Chryzostoma Paska
b. Jacka Soplicy
c. Don Kichota
d. żadnego z wymienionych
Odpowiedź b)
komentarz
Powieść
Quo vadis
była bestsellerem swoich czasów.
Została nagrodzona w 1905 roku, a doczekała się po-
nad dwustu tłumaczeń, wielu adaptacji filmowych i te-
atralnych, a nawet wersji operowej.
3.
Potop
to nic innego jak:
a. powieść historyczna
b. baśń
c. epopeja
d. kompilacja wszystkich powyższych gatunków
Odpowiedź d)
Odpowiedź b)
Komentarz
To proste pytanie. Kmicic skupia w sobie cechy typo-
wego Sarmaty i bohatera romantycznego. Z Jackiem
Soplicą łączą go: posądzenie w młodości o zdradę,
odkupienie win i rehabilitacja. Obydwaj przeistoczy-
li się z hulaków w bojowników ojczyzny, a motorem
ich działań było uczucie do kobiety. Obydwaj działali
1
Potop
Komentarz
Komentarz
Komentarz
komentarz
Komentarz
Test z wiedzy o lekturach
Ucz się z
pod przybranymi nazwiskami. Ale, trzeba zauważyć,
że Kmicic przełamuje schemat romantycznej biogra-
fii, bo jego przygody szczęśliwie się kończą, a on sam
nie próbował odebrać sobie życia. No i zdobył w koń-
cu ukochaną Oleńkę, i to w jakim stylu! Sama padła
mu do nóg ze słynnym odtąd okrzykiem: „Jędruś, ran
twoich niegodnam całować!”
6. W jakich okolicznościach Kmicic poznaje
Oleńkę?
a. na przyjęciu u księcia Radziwiłła
b. dowiedział się, że dziad Oleńki przeznaczył mu ją
na żonę, i przyjechał ją poznać
c. odkupił majątek po dziadku Oleńki
d. w kościele na mszy
d. na jego pogrzebie, kiedy otrzymał pośmiertnie or-
der
Odpowiedź c)
Komentarz
Prawdziwe dzieje ukochanego Oleńka poznała z li-
stu pochwalnego, który napisał król, aby zrehabilito-
wać w oczach szlachty Kmicica-Babinicza. Ma to miej-
sce w kościele, podczas mszy. Tak jak już pisaliśmy,
Sienkiewiczowski bohater przełamuje schemat boha-
tera romantycznego, dlatego nie ma mowy o takich
tragicznych „rekwizytach” jak łoże śmierci czy po-
śmiertny order.
9. Którzy z poniższych bohaterów
Potopu
to wy-
łącznie postacie historyczne?
a. Wołodyjowski, Zagłoba, Kmicic, Skrzetuski
b. Król polski Jan Kazimierz, król szwedzki Karol
Gustaw, Herakliusz Billewicz
c. Roch Kowalski, Soroka, Kiemliczowie
d. Janusz i Bogusław Radziwiłłowie, ojciec Kordecki
Odpowiedź d)
Odpowiedź b)
Komentarz
Zasady ówczesnych miłosnych zalotów wydają się nam
dzisiaj co najmniej dziwne… Dziad Oleńki przyjaź-
nił się z ojcem Andrzeja Kmicica i zapisał młodemu
szlachcicowi w testamencie część swojego majątku i…
rękę wnuczki na dokładkę. Zawiązanie akcji nastę-
puje w momencie, kiedy chorąży orszański (Kmicic
właśnie) przyjeżdża do Wodoktów, aby objąć mają-
tek i poznać przyszłą żonę.
7. Wokół jakiego historycznego wydarzenia zbu-
dowana jest akcja
Potopu
?
a. wokół wojen ze Szwecją 1655 – 1660
b. wokół powstania Chmielnickiego1648 – 1654
c. wokół pierwszego rozbioru Polski 1772
d. Potop
nie dotyczy historycznych wydarzeń, został
napisany ku pokrzepieniu serc
Komentarz
Czy kojarzycie wszystkie wyżej wymienione postacie?
W całej
Trylogii
jest ich naprawdę mnóstwo. Punkt b)
odpada, pomimo takich wspaniałych osobistości, jak
dwaj prawdziwi królowie, ze względu na fikcyjnego
dziadka fikcyjnej Oleńki, czyli Herakliusza Billewi-
cza. W punkcie c) mamy do czynienia wyłącznie z fik-
cyjnymi postaciami: dowódcą eskorty Rochem Kowal-
skim (tym od pani Kowalskiej), wiernym wachmi-
strzem Kmicica – Soroką i z Kiemliczami, dawnymi
żołnierzami pana Andrzeja, którzy w pewnym mo-
mencie uratowali naszemu bohaterowi życie. Z punk-
tem a) chyba nie było kłopotów – to najsłynniejsi bo-
haterowie dzieła Henryka Sienkiewicza, wszyscy po-
wołani do życia przez pisarza.
10. Ile trwa akcja
Mendla Gdańskiego
?
Odpowiedź a)
Komentarz
Wszystkie części
Trylogii
pisane ku pokrzepieniu serc
odwołują się do XVII-wiecznej historii Polski, pełnej
wojen, ale i zwycięstw. Sienkiewicz prowadził inten-
sywne studia historyczne, ale rzeczywiste wydarzenia
potraktował dość swobodnie. Pragnął pokazać roda-
kom przeszłość, z której mogliby być dumni, dlatego
podkreślał rangę zwycięstw, a klęski odsuwał w cień.
Najbardziej wyolbrzymił rangę militarnego zwycię-
stwa pod Częstochową, stylizując je na wzór eposu
homeryckiego i podkreślając rolę sprzyjającej Pola-
kom opatrzności.
8. W jaki sposób Kmicic został zrehabilitowany
w oczach Oleńki?
a. wyznał jej swoje czyny haniebne i bohaterskie na
łożu śmierci
b. dowiedziała się o jego bohaterstwie od Michała
Wołodyjowskiego
c. usłyszała o jego czynach w kościele – z odczytane-
go królewskiego listu
a. trzy dni
b. jeden dzień
c. miesiąc
d. kilka godzin z życia Mendla Gdańskiego
Odpowiedź a)
Komentarz
Akcja
Mendla Gdańskiego
dzieje się przez trzy kolej-
ne dni, które są ukazane jak trzy odsłony dramatu w ob-
razku. Wydarzenia w utworze mają związek z pogro-
mami Żydów, do jakich dochodziło w rosyjskich mia-
stach. W Warszawie akcje takie miały miejsce
w dniach 25 – 27 grudnia 1881 roku. Utwór Konop-
nickiej jest reakcją na te wydarzenia.
11. Co oznacza imię głównego bohatera obrazka
Konopnickiej – Mendel?
2
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Test z wiedzy o lekturach
Ucz się z
Odpowiedź
Słowo mendel oznacza piętnaście.
Komentarz
Tego typu pytanie pojawia się zawsze w naszym te-
ście z lektur. Szczególnie wobec ogromnej ilości tytu-
łów pozytywistycznych nowel i opowiadań nie jest ono
wcale łatwe. Przystępujemy więc do eliminacji:
A…
B… C…
jest znaną nowelą Orzeszkowej, a więc punkt
b) odpada już chociażby z tego powodu. Z punktem c)
jest trochę gorzej, ale powinniście wiedzieć, kto jest
autorem
Placówki
(Prus) i artykułu
O Żydach i kwe-
stii żydowskiej
(Orzeszkowa), choć nie są to najsłyn-
niejsze dzieła epoki pozytywizmu.
Latarnika
z punk-
tu d) wszyscy znają jako dzieło Sienkiewicza. A więc
zostaje nam punkt a). Zawiera on dwa wiersze-obraz-
ki Marii Konopnickiej i jej słynny utwór dla dzieci.
15. Jaka tematyka jest charakterystyczna dla
poezji Kazimierza Przerwy-Tetmajera?
a. miłość
b. przyroda
c. artysta i sztuka
d. dekadentyzm
Komentarz
Brzmi co najmniej dziwnie, prawda? Bohater sam tłu-
maczy pochodzenie tego imienia: był po prostu pięt-
nastym (!) dzieckiem w rodzinie. Mendel to po prostu
miara ilości, tak jak tuzin czy kopa. Tę miarę stosuje
się do dziś w odniesieniu do produktów spożywczych,
a konkretnie – do jaj.
12. Czy Maria Konopnicka jest autorką epopei?
a. tak, ale nigdy jej nie wydała
b. nie, ponieważ uważała, że nigdy nie dorówna Mic-
kiewiczowi i Orzeszkowej
c. nie, planowała napisanie takiego dzieła, ale nigdy
ono nie powstało
d. tak, ale nie jest ona wysoko ceniona przez krytyków
i czytelników
Odpowiedź d)
Komentarz
Maria Konopnicka napisała epopeję chłopską pod
tytułem
Pan Balcer w Brazylii.
Pokazała ona zbio-
rowego bohatera ludowego na emigracyjnej tułacz-
ce, a głos narracji oddała tytułowej postaci. Kolej-
ne fragmenty ogłaszała autorka przez kilkanaście
lat, ale ostatecznie wyszło dzieło niejednolite i nie-
wiarygodne.
13. Obrazek to:
a. to samo co nowela
b. krótkie opowiadanie skoncentrowane raczej na opi-
sie niż na przedstawieniu akcji
c. gatunek prozy wymyślony przez Marię Konopnicką
d. wierszowany utwór liryczno-epicki
Odpowiedź: a), b), c), d)
Komentarz
To podchwytliwe pytanie! Uważajcie na tego typu ha-
czyki przy rozwiązywaniu testów na rozmaitych egza-
minach. Jeśli zaczniecie odpowiadać na pytania ruty-
nowo, możecie nie dostrzec na przykład faktu, że w da-
nym zadaniu należy zakreślić nieprawidłową odpo-
wiedź albo że (jak tutaj) wszystkie odpowiedzi są pra-
widłowe. Jeśli na egzaminie nie powiedziano, że test
jest wyłącznie jednokrotnego wyboru, możecie spodzie-
wać się pytań różnego typu, dlatego każde pytanie trze-
ba czytać uważnie i w całości! Wszystkie powyższe cztery
tematy są charakterystyczne dla Tetmajera, przyroda,
oczywiście, interesowała go głównie tatrzańska.
16. W jaki sposób realizował Kazimierz Przerwa-
-Tetmajer w swoich utworach tematykę mi-
łosną?
a. w sposób prowokacyjny, cielesny
b. jako dekadent unikał tego tematu
c. w sposób duchowy i intelektualny
d. za pomocą subtelnych symboli ze świata przyrody
Odpowiedź a)
Odpowiedź b)
Komentarz
Obrazek to krótkie opowiadanie skoncentrowane ra-
czej na opisie niż na przedstawieniu akcji. Mogło być
napisane wierszem lub prozą. W tego typu utworach
przeważają raczej treści afabularne, obrazek ma zwy-
kle charakter scenki rodzajowej, portretu psycholo-
gicznego lub plastycznego opisu sytuacji. To nie Ko-
nopnicka jest autorką nazwy, ale Józef Ignacy Kra-
szewski (
O polskich romansopisarzach
).
14. Które z poniższych utworów są wyłącznie au-
torstwa Marii Konopnickiej?
a. Jaś nie doczekał
,
Wolny najmita
,
Na jagody
b. Nasza szkapa
,
Michałko
,
A… B… C…
,
Pan Balcer
w Brazylii
c. O Żydach i kwestii żydowskiej
,
Meir Ezofowicz
,
Pla-
cówka
d. Miłosierdzie gminy
,
Latarnik
Komentarz
Kazimierz Przerwa-Tetmajer jest autorem odważnych
i zmysłowych erotyków. Najbardziej znane to
Lubię,
kiedy kobieta…
, zawierający opis stanu seksualnej eks-
tazy oraz
Ja kiedy usta ku twym ustom chylę…
, w któ-
rym uczucie miłości otoczone jest aurą dekadencji.
17. Synestezja to nic innego jak:
a. odmiana metonimii oparta na zależnościach ilościo-
wych
b. rodzaj rymu oparty na współbrzmieniu spółgłosek
Odpowiedź a)
3
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Test z wiedzy o lekturach
Ucz się z
c. gatunek poezji oparty na syntezie
d. zabieg łączenia ze sobą różnych doznań zmysłowych
Odpowiedź d)
dłuższą historię niż muzyczna działalność Kurta Co-
baina i spółki. Określenie to zaczerpnięte zostało
z buddyzmu i oznacza szczególny i godny osiągnięcia
stan wyzbycia się wszelkich pragnień życiowych, wszel-
kiej aktywności, pogrążenie się w półsen bliski śmier-
ci. Arthur Schopenhauer przeniósł to pojęcie na grunt
europejskiej filozofii.
20. Dominantą utworu Kazimierza Przerwy-Tet-
majera
Evviva l’arte
jest kontrast pomiędzy:
a) artystą i sztuką
b) artystą a filistrem
c) miastem a wsią
d) życiem a śmiercią
Komentarz
Synestezja to zabieg polegający na łączeniu ze sobą
doznań pochodzących z różnych zmysłów (wzroku, słu-
chu, węchu, dotyku, smaku). To współodczuwanie,
łączenie i przekształcanie różnych wrażeń zmysło-
wych. W poezji przejawia się w zmetaforyzowanych
wyrażeniach, np.: srebrzystoturkusowa cisza, czyli
zmysł wzroku (kolor) + zmysł słuchu (cisza).
18. W odniesieniu do którego z poniższych dzieł
po raz pierwszy użyto określenia dekaden-
tyzm?
a. Cierpienia młodego Wertera
Johanna Wolfganga
Goethego
b. Kwiaty zła
Charles’a Baudelaire’a
c. Poezje
Kazimierza Przerwy-Tetmajera
d. Świat jako wola i przedstawienie
Arthura Schopen-
hauera
Odpowiedź b)
Komentarz
Utwór ten stanowi pochwałę sztuki jako najwyższej
wartości, której powinien hołdować człowiek. Ale nie
każdy człowiek, a jedynie godny sztuki artysta. Prze-
ciwieństwem artysty, którego poeta nazywa „królem
bez ziemi”, jest filister, którego życie jest nawet „splu-
nięcia niewarte”. W okresie modernizmu artystyczna
cyganeria z bezbrzeżną pogardą odnosiła się do zwy-
kłego, szarego człowieka, posiadacza rodziny, urzęd-
nika, czyli filistra właśnie. Według nich był to czło-
wiek małostkowy, ograniczony, prozaiczny, miesz-
czuch, kołtun i materialista.
21. W jakim słynnym utworze młodopolskim Ka-
zimierz Przerwa-Tetmajer został sportreto-
wany jako jeden z bohaterów?
Odpowiedź b)
Komentarz
Dekadentyzm to jeden z najważniejszych prądów ar-
tystycznych drugiej połowy XIX wieku, ale też okre-
ślona postawa światopoglądowa. Nazwa pochodzi z ję-
zyka francuskiego – decadence i oznacza schyłek.
A oto cechy dekadentyzmu: przeczucie zbliżającego
się kresu sztuki i kultury, sceptycyzm, kwestionowa-
nie wartości moralnych, przekonanie o bezsensowno-
ści egzystencji. Wracając do pytania, określenia tego
po raz pierwszy użył Teofil Gautier w przedmowie do
Kwiatów zła
Baudelaire’a.
19. Nirwana to pojęcie:
Odpowiedź
W
Weselu
Stanisława Wyspiańskiego.
Komentarz
To dodatkowe pytanie, właściwie trochę na wyrost, bo
powtórka z
Wesela
dopiero w następnym
Kursie do No-
wej Matury
. Ale tylko trochę, bo pasuje jak ulał do
powtórki z poezji Tetmajera. Kazimierz Przerwa Tet-
majer „wystąpił” na kartach dramatu Wyspiańskiego
jako Poeta. Warto pamiętać, że utwór powstał na kan-
wie autentycznej uroczystości, która odbyła się po za-
ślubinach poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołaj-
czykówną w domu Włodzimierza Tetmajera (przyrod-
niego brata Kazimierza Przerwy-Tetmajera). W dra-
macie wystąpiło wiele innych autentycznych postaci
krakowskiego życia kulturalnego. Ale o tym – za dwa
tygodnie.
a. wymyślone przez Arthura Schopenhauera
b. zaczerpnięte z buddyzmu
c. pochodzące od amerykańskich kontestatorów z po-
czątku XX wieku
d. bardzo odpowiednie dla określenia tatrzańskiej li-
ryki Kazimierza Przerwy-Tetmajera
Odpowiedź b)
Komentarz
Nirwana wielu kojarzy się jedynie z amerykańskim
zespołem grunge’owym. Ale to pojęcie ma o wiele
4
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Komentarz
Plik z chomika:
karmel22222
Inne pliki z tego folderu:
Cudzoziemka Kuncewiczowej, Proces Kafki, Szewcy Witkacego.pdf
(174 KB)
Dziady, Pan Tadeusz, liryki lozańskie, Romantyczno¶ć Mickiew.pdf
(143 KB)
Lalka i nowele Prusa, Nad Niemnem i Gloria victis Orzeszkowe.pdf
(172 KB)
Pie¶ni i Treny Kochanowskiego, Makbet Szekspira, poezja Mors.pdf
(143 KB)
Poezja Le¶miana, Tuwima i Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.pdf
(171 KB)
Inne foldery tego chomika:
- AUTOMAPA 6.10b 1202 EUROPA FINAL (MARZEC 2012)
- Call of Duty Modern Warfare 3
- Call of Duty Modern Warfare 3(1)
- Filmy Blu-Ray 2011-2012 PL LEKTOR
!!! FILMY !!!
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin