RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA
23.02.2003 r.
Rachunkowość finansowa – to system informacyjny(mikrosystem), który opisuje działalność gospodarczą dowolnej jednostki i zmiany majątkowe spowodowane tą działalnością i dostarcza informacji dla potrzeb zarządzania tą jednostką i otoczenia.
OTOCZENIE-Grupy użytkowników zewnętrznych (jednostek gospodarczych):
· właściciele przedsiębiorstwa
· potencjalni inwestorzy
· kontrahenci rynkowi
· pożyczkodawcy (wierzyciele finansowi)
· system fiskalny (podatkowy)
· pracownicy
· konkurencja
Części składowe rachunkowości:
1. Ewidencja księgowa(księgowość) – to baza danych przez rejestrację bieżących operacji gospodarczych.
2. Rachunek wyników – odpowiada na pytanie jaki jest finansowy rezultat działalności (czy kapitał przynosi korzyści).
3. Sprawozdawczość finansowa – pokazuje określone sprawozdania finansowe.
Obowiązkowe sprawozdania finansowe:
1. Bilans, który opiniuje stan kapitału przedsiębiorstwa na dany moment (dzień bilansowy 31.12.XXXX r. )
2. Rachunek zysków i strat – sprawozdanie, które opisuje w szczegółowy sposób wynik finansowy bieżącego okresu.
3. Informacja dodatkowa i objaśnienia – sprawozdanie opisuje informacje, których brak w innych sprawozdaniach finansowych oraz rozszerza informacje, które są podane syntetycznie w sprawozdaniach finansowych w innych jednostkach.
4. Rachunek przepływu i środków pieniężnych – przedstawia rzeczywiste strumienie wpływających i wypływających środków pieniężnych (kasa, rachunek bankowy).
5. Zmiany w stanie kapitału własnego – opisuje wszelkie zmniejszenia i zwiększenia kapitału.
6. Raport i opinia biegłego rewidenta – bada prawidłowość księgi finansowej.
Obowiązkowe sprawozdanie finansowe jest obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorstw. Dla przedsiębiorstw, które są notowane na rynku giełdowym i dla przedsiębiorstw większych, natomiast dla przedsiębiorstw mniejszych (1,2,3).
Zakres obowiązków rachunkowości.
Prawo bilansowe - jest prawem autonomicznym.
Rachunkowość - opisuje to, co widzi. Nie kreuje rzeczywistości.
Rozliczenia z fiskusem odbywa się poza rachunkowością.
Rodzaje sprawozdań:
- dla właścicieli (dokładne)]
- do publikacji
- dla rozliczeń podatkowych
Wersja prawa bilansowego:
„ Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości DZ. U. Nr 121, poz. 591” – tekst jednolity
Dz. U. Nr 76 z listopada 2001 – 2002 ustawa normuje:
* podstawowe cechy jakościowe sprawozdań finansowych tzn. normuje:
· rodzaj informacji jaka musi być sprawozdana
· szczegółowość informacji
· metody wyceny
· forma sprawozdań finansowych
· termin sporządzenia sprawozdań finansowych
· odpowiedzialność karna i materialna za wiarygodność przedstawionych informacji
· uwiarygodnienie danych zawartych w sprawozdaniu finansowym przez ekspertyzę osoby uprawnionej
2.03.2003 r.
Podstawowe koncepcje i zasady rachunkowości
- koncepcja wiernego i rzetelnego obrazu przedsiębiorstwa, w praktyce system rachunkowości przedstawia sytuację majątkową wiernie i rzetelnie.
Zasady:
· memoriałowa – najstarsza zasada. Jest najważniejsza w rachunkowości, bo jest pierwszym gwarantem dobrej informacji w rachunkowości. Ona karze każdą dowolną operację gospodarczą opisać pod datą jej wystąpienia. Dobro czy usługa zostaje postawione do dyspozycji kupującego. Operacje gospodarcze składające się na transakcję kupna i sprzedaży. Zapewnia kompletność informacji.
· Ostrożności – dotyczy problemów wyceny. Karze na każdy problem w rachunkowości patrzeć pesymistycznie. Można ją sprowadzić do dwóch reguł:
- koszty, zobowiązania i straty nadzwyczajne należy wyceniać zawsze wiarygodnie, ale maksymalnie wysoko
- przychody, zyski nadzwyczajne i stan końcowy aktywów należy wyceniać wiarygodnie, ale ostrożnie jak najniżej.
Aktywa netto – to czysty majątek.
Rezerwy obowiązkowe – to koncepcja zachowania się kapitału
· ciągłości działania – występuje na dwóch płaszczyznach:
- moment sporządzania sprawozdań finansowych, pozwala stosować dozwolone prawem metody wyceny.
· współmierności merytorycznej i czasowej kosztów i przychodów – segmentowy rachunek zysków i strat. Dotyczy procedury ustalania wyniku finansowego. (przychody + zyski nadzwyczajne – koszty + straty nadzwyczajne) = wynik finansowy brutto.
09.03.2003 r.
W rachunkowości obowiązuje przy rejestracji operacji gospodarczych zasada memoriałowa, która gwarantuje kompletność informacji w danym okresie. Memoriałowe operacje wynikowe, zasady nie można traktować jako operacje wynikowe wpływające, kształtujące wynik finansowy w danym okresie, ponieważ:
· koszty memoriałowe mogą dotyczyć zarówno okresu bieżącego jak i okresów przyszłych albo tylko okresów przyszłych
· wytworzone w danym okresie dobra i usługi nie muszą być w tym samym okresie sprzedane, a tylko koszt wytworzenia dóbr i usług sprzedanych w danym okresie wpływa na wynik finansowy danego okresu (wynik sprzedaży)
· w kosztach memoriałowych danego okresu nie występują koszty nie udokumentowane w danym okresie chociaż poniesione dlatego te koszty nie udokumentowane trzeba dodatkowo uwzględnić w procedurze liczenia wyniku finansowego za dany okres
· przychody memoriałowe danego okresu nie muszą w całości wpływać na wynik finansowy w tym samym okresie, ponieważ część z nich dotyczy działalności przedsiębiorstwa w okresach przyszłych
przychody ze sprzedaży dóbr i usług w danym okresie – koszty wytworzenia dóbr i usług sprzedanych w danym okresie = wynik ze sprzedaży
Zasada współmierności przy ustalaniu wyniku ze sprzedaży
Koszty wytworzenia wyrobów sprzedanych w danym okresie
Wyroby gotowe
Koszty
działalności w danym okresie
Memoriał Współmierność
Koszty poniesione
(memoriałowe)
Obroty wewnętrzne
RMKB
tak
Wynik finansowy
Produkty
nie zakończone
stawka
RMKC
Memoriał + Współmierność
RMP
Sprzedaż danego okresu
nie stawka
- +
Koszty poniesione - są to takie koszty, które wystąpiły, zostały udokumentowane i zarejestrowane pod datą danego okresu.
Koszty działalności – są to koszty, które związane są z produkcją dóbr i usług w danym okresie.
RMKC – rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne(nakłady okresów przyszłych)=> to koszty poniesione w danym okresie, ale w części lub w całości dotyczące działalności przedsiębiorstwa w okresach przyszłych.
Stawka RMKC – to ta część kosztów rozliczonych w czasie, która w danym okresie musi zwiększyć koszty działalności przedsiębiorstwa.
RMKB – rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne => są to z reguły szacunkowo ustalone wielkości wliczone w koszty działalności danego okresu, ponieważ tylko brak dokumentu źródłowego zewnętrznego nie pozwala traktować ich jako koszty poniesione w danym okresie, a są one związane z działalnością przedsiębiorstwa w danym okresie.
Obroty wewnętrzne – są to koszty działalności danego okresu, które nigdy albo w okresach następnych wpłyną na wynik ze sprzedaży.
RMP – rozliczenia międzyokresowe przychodów => są to rozliczenia za otrzymane zaliczki na poczet przyszłej sprzedaży.
Stawka RMP – to ta część otrzymanej zaliczki w okresach poprzednich, która w danym okresie związana jest z realną sprzedażą produktu.
Sprzedaż danego okresu – są to bieżąco sporządzone faktury sprzedaży i stawki, RMP, które wpłyną na wynik z działalności operacyjnej w danym okresie.
16.03.2003 r.
Aktywa operacyjne
Aktywami – są różnorodne zasoby majątkowe znajdujące się w dyspozycji przedsiębiorstw, jeśli spełniają trzy następujące warunki:
· mogą być wycenione
· przedsiębiorstwo sprawuje nad nimi kontrolę
· przewiduje się czerpanie z nich korzyści w najbliższym okresie
Aktywny rynek – to taki rynek dóbr i usług, który spełnia równocześnie trzy warunki:
· są stale kupujący i sprzedający dane dobro czy usługę
· ceny na dane dobro czy usługę są jawne
· usługi i dobra są zawsze dostępne na tym rynku
AKTYWA=PASYWA
Obowiązkowa klasyfikacja:
Aktywa trzeba dzielić na: (podział na dwa podzbiory)
Według kryterium czerpania korzyści z aktywów:
· aktywa operacyjne – to różnorodne zasoby majątkowe, które wykorzystywane są na bieżąco przez przedsiębiorstwo w toku prowadzenia przez niego działalności, a więc służą do wytwarzania dóbr i usług w tym przedsiębiorstwie, a korzyści to sprzedaż i nieodpłatne świadczenia
· aktywa inwestycyjne – to różnorodne zasoby majątkowe, które przedsiębiorstwo nie wykorzystuje w toku swojej działalności operacyjnej, ale czerpie z nich korzyści ponieważ:
- wypożycza je za odpłatnością innym jednostkom, a korzyści otrzymywane to odsetki, czynsze, prowizje, dywidendy itp.
- Przewiduje, że w najbliższej przyszłości wartość ich wzrośnie
· aktywa trwałe – to aktywa operacyjne jak i inwestycyjne, które w danym przedsiębiorstwie użytkowane są dłużej niż rok obrotowy np.: budynek fabryczny, gdzie są hale do produkcji butów
· aktywa obrotowe – to zarówno takie aktywa operacyjne jak i inwestycyjne, które w danym przedsiębiorstwie przynoszą korzyści nie dłużej niż rok obrotowy np.: pieniądze w kasie lub na rachunkach
a ’vista, surowce do produkcji dóbr i usług
Klasyfikacja rodzajowa:
Do aktywów trwałych zalicza się:
1. Trwałe aktywa operacyjne
· WniP
· Rzeczowe aktywa trwałe (z podziałem na:)
- ...
protur