SKAŁY magmowe.pdf
(
47 KB
)
Pobierz
Skały magmowe – rodzaje.
ElŜbieta Kokocińska-Pakiet
SKAŁY KWA
Ś
NE:
Skały gł
ę
binowe: Granit
Granity s
ą
najpospolitszymi, kwa
ś
nymi skałami gł
ę
binowymi
. Ze względu na duŜe
zróŜnicowanie niektórych składników mineralnych (zwłaszcza skaleni) mówi się o rodzinie
granitów. W nowszej nomenklaturze uŜywa się ogólnego określenia dla tej grupy skał — są to
tzw. granitoidy. W technice nie odgrywa to większego znaczenia, tak więc przez określenie
granity rozumie się całą grupę kwaśnych skał głębinowych. Granity są skałami o duŜej
zawartości krzemionki (SiO
2
ok. 30%). Obok kwarcu zawierają one skalenie potasowe oraz w
mniejszej ilości plagioklazy kwaśne i miki (zarówno biotyt jak i muskowit). Minerały ciemne
występują w małych ilościach. Głównie reprezentowane są przez biotyt, rzadziej amfibol i
piroksen.
Ze wzgl
ę
du na mał
ą
zawarto
ść
minerałów ciemnych granity s
ą
w zasadzie skałami
jasnymi.
Granity to skały o strukturze ziarnistej (średnioziarnistej, rzadziej drobnoziarnistej lub
gruboziarnistej) oraz teksturze zbitej i nieuporządkowanej. DuŜa zawartość kwarcu, jasna
barwa skały oraz ziarnista struktura umoŜliwia stosunkowo łatwo odróŜnić granity od innych
skał magmowych.
Granity występują zazwyczaj w duŜych masywach skalnych (batolity,
lakkolity). W Polsce występują głównie w Sudetach i na ich przedgórzu oraz w Tatrach. W
rejonie Dolnego Śląska granity występują w kilku masywach: masyw Strzegom-Sobótka;
masyw Strzelin-Ziębice; masyw Karkonoszy; masyw Kłodzko-Złotostocki i okolic Niemczy;
masyw łuŜycki (prawie cały leŜy na terytorium Niemiec, z wyjątkiem okolic Zgorzelca).
Masyw Tatr Wysokich zbudowany jest z granitu szarego, zwanego tatrytem.Granity są
eksploatowane przede wszystkim w Strzegomiu i Strzelinie.
Skały wylewne: R i o l i t
Riolity są skałami wylewnymi, o składzie mineralnym i chemicznym odpowiadającym
granitom. Mają strukturę na ogół porfirową, rzadziej skrytokrystaliczną, a teksturę masywną
i najczęściej bezładną. Ciasto skalne zbudowane jest w zasadzie z ortoklazu, plagioklazów
kwaśnych i kwarcu. Jako prakryształy występują kwarc oraz skalenie. Barwa riolitów bywa
bardzo zróŜnicowana, moŜe być szara, biaława, róŜowa, czerwona, szarofioletowa lub
szarozielona. Riolity często nazywane są porfirami kwarcowymi.
Omawiane skały występują w Polsce w wielu miejscach, głównie w Sudetach i w okolicach
Krakowa. W Sudetach występują one w wielu punktach między Kłodzkiem, Wałbrzychem,
Kamienną Górą oraz w okolicach Lwówka, Złotoryi i Jawora. W okręgu krakowskim porfiry
kwarcowe występują w okolicach Krzeszowic, w miejscowościach Miękinia i Zalas. Skały te
uŜywane są w budownictwie ogólnym i drogowym jako róŜne asortymenty materiałów
kamiennych.
Skały
Ŝ
yłowe: Pegmatyt i aplit
Pegmatyty i aplity krystalizują z magm kwaśnych, uboŜszych nieco w ciemne składniki
mineralne oraz bogatszych w składniki lotne (np. parę wodną). W związku z tym skały te z
reguły są jasne.Pegmatyty są skałami gruboziarnistymi, bogatymi w skaleń potasowy oraz
kwarc, często obfitują w łyszczyki, zwłaszcza muskowit. W pegmatytach występują dość
licznie tzw. minerały rzadkie jak: granat, turmalin, rutyl, topaz i inne.Aplity mają strukturę
drobnoziarnistą lub skrytokrystaliczną, są masywne. Ich skład mineralny jest taki sam jak
pegmatytu. Pegmatyty i aplity występują najczęściej w sąsiedztwie głębinowych skał
kwaśnych, rzadziej — ze sjenitami i diorytami.
Wszelkie prawa do kopiowania i rozpowszechniania bez zgody autora zastrzeŜone
.
Skały magmowe – rodzaje.
ElŜbieta Kokocińska-Pakiet
SKAŁY OBOJ
Ę
TNE
Skały głębinowe:
S j e n i t
Sjenit jest skałą o strukturze najczęściej średnioziarnistej, teksturze masywnej i bezładnej.
Głównymi minerałami są tu skalenie (przede wszystkim potasowe) oraz biotyt; amfibole i
pirokseny występują w mniejszej ilości. Sjenity są skałami, które mogą zawierać niewielkie
ilości kwarcu (do 10%), stanowiąc przejście do granitów. Są skałami o barwie czerwonej lub
rzadziej szarej.Sjenity nie tworzą duŜych masywów skalnych jak np. granity; ich
występowanie jest równieŜ nie tak pospolite jak granitów. W Polsce występują w niewielkich
ilościach między Kłodzkiem i Złotym Stokiem oraz w okolicach Niemczy. Mają
zastosowanie w budownictwie ogólnym na wszelkiego rodzaju wykładziny, w budownictwie
drogowym do produkcji kruszywa.
D i o r y t
Dioryt jest skałą o strukturze średnio- i drobnoziarnistej, teksturze zbitej i bezładnej.
Zbudowany jest z plagioklazów (głównie oligoklaz-andezyn) oraz amfiboli. Biotyt i
pirokseny występują w mniejszej ilości. Sporadycznie moŜe występować skaleń potasowy i
kwarc. W zasadzie dioryty są skałami bez-kwarcowymi o barwie szarej, przy większej
zawartości minerałów ciemnych są skałami ciemnoszarymi lub prawie czarnymi. Podobnie
jak sjenity nie tworzą duŜych masywów skalnych. Najczęściej towarzyszą granitom lub
granodiorytom, mogą równieŜ występować w sąsiedztwie sjenitów. Występowanie diorytów
w Polsce związane jest ze sjenitami okolic Niemczy, Złotego Stoku i Kłodzka. Dioryty
stosowane są w budownictwie drogowym na kamień łamany i tłuczeń drogowy oraz rzadziej
na okładziny, stosowane są równieŜ do produkcji kruszywa do betonów i nawierzchni
bitumicznych.
G a b r o
Gabro jest skałą głębinową o strukturze najczęściej gruboziarnistej, teksturze masywnej i
bezładnej. Składa się z plagioklazów (labrador-bytownit) i piroksenów, podrzędnie występują
amfibole i biotyt. Niektóre odmiany gabra zawierają oliwin. W zaleŜności od składu
mineralnego i przewagi jednego z minerałów, wśród gabr wyróŜnia się szereg odmian, np.
jeśli oliwin występuje w większej ilości, to takie gabro nazywa się oliwinowym. Ze względu
na duŜą zawartość minerałów ciemnych gabro jest skałą ciemną, najczęściej
ciemnozieloną.Przykładem intruzji gabrowej moŜe być masyw ŚlęŜy. Poza tym gabra
występują w okolicach Nowej Rudy. Gabra stosowane są głównie jako tłuczeń drogowy.
Wszelkie prawa do kopiowania i rozpowszechniania bez zgody autora zastrzeŜone
.
Plik z chomika:
alvin888
Inne pliki z tego folderu:
1 projekt.pdf
(2612 KB)
Geodezja - Suder Michał.docx
(114 KB)
dłudości boków.wmf
(11 KB)
geodezja!!!.doc
(48 KB)
kwadrat.wmf
(8 KB)
Inne foldery tego chomika:
Fiza
fizyka - sprawozdanie
matematyka
Materia+éy budowlane - laborki
mechanika
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin