Rekonstrukcja ACL - istota rehabilitacji przed i pooperacyjnej.pdf

(202 KB) Pobierz
Zespoły posturalne - problem cywilizacyjny
Rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego (ACL) stawu
kolanowego - istota rehabilitacji przed i pooperacyjnej.
YoungTherapist, Warszawa 2007
Więzadło krzyżowe przednie (ACL – anterior cruciate ligament) jest jednym z 4
głównych więzadeł stawu kolanowego, dzięki którym zachowana jest prawidłowa
funkcja stawu. W sytuacji gdy więzadło to ulegnie uszkodzeniu (naderwanie,
rozerwanie, oderwanie awulsyjne) dochodzi do zaburzenia właściwej pracy
stawu, co powoduje konkretne konsekwencje, które z czasem narastają.
Zrekonstruowanie owego więzadła powoduje, że mechanika i bierna stabilność
stawu są odtworzone. To co pozostaje to przywrócenie właściwej funkcji i
stabilizacji czynnej – i właśnie to jest zadaniem fizjoterapii.
Do uszkodzenia więzadła dochodzi w
różnych sytuacjach obciążenia stawu i dużej
siły rozciągającej więzadło. Rzadko
uszkodzenie to występuje jako izolowane – tak
więc często towarzyszą mu inne jak np.:
uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej, więzadła
pobocznego piszczelowego, itd. Więzadło to w
głównej mierze zabezpiecza przed
wysuwaniem się piszczeli w przód (objaw
szuflady przedniej).
Przy silnych uszkodzeniach dochodzi do
krwawienia śródstawowego, w ciągu 24h od
urazu powstaje duży obrzęk kolana – i to jest
sygnał aby jak najszybciej zgłosić się do
lekarza. Temat uszkodzeń ACL jest obiektem
wielu prac naukowych, badań i publikacji.
Powstało wiele standardów postępowania, lecz
nie wszystkie są korzystne (jednym z nich jest
natychmiastowa rekonstrukacja więzadła), lecz
nie to jest głównym tematem owego artykułu
oraz nie fizjoterapeuta o takich rzeczach
decyduje.
Postępowanie fizjoterapeutyczne w
przypadku uszkodzeń ACL jest dwojakie.
Jednym jest leczenie zachowawcze
(fizjoterapia), które głównie przeprowadza się u
osób mało aktywnych ruchowo i po 40 - 50
roku życia. Powstaje oczywiście wątpliwość
takiego postepowania, gdyż dowiedziono, że
staw kolanowy pozbawiony ACL jest skazany
na niewłaściwe funkcjonowanie, a co za tym
idzie w dłuższej perspektywie czasu – może
prowadzić
pacjenta i samego stawu do operacji, tak aby
ułatwić gojenie i procesy naprawcze tkanek
oraz aby jak najszybciej można było rozpocząć
usprawnianie pooperacyjne.
Okres pooperacyjny składa się z kilku faz
uzależnionych głównie od faz procesów
naprawczych
i
przebudowy
przeszczepu więzadłowego.
Dlaczego rehabilitacja pooperacyjna jest
tak ważna i powinna być kierowana przez
terapeutę?
do
powstania
choroby
Przeszczep jest tkanką własną
pacjenta, lecz proces gojenia polega na
zupełnym przebudowaniu tej struktury, a więc
organizm mówiąc prościej w okresie nawet 3
lat, etapowo „zjada” włókna przeszczepu i
„wbudowuje” na te miejsce nowe.
Aby pojąć proces fizjoterapii, należy w skrócie
przedstawić anatomię funkcjonalną stawu.
Więzadło kontroluje ruch napinając się w
odpowiednich momentach i ograniczając
dalsze przemieszczenie (stabilizacja bierna).
Prócz funkcji mechanicznej istnieje także
funkcja czuciowa (propriocepcja), dzięki której
możemy dokładnie kontrolować to co dzieje się
z naszym stawem. Odbywa się to za pomocą
receptorów czuciowych znajdujących się w
więzadle, które przy napinaniu się więzadła
wysyłają impulsy do ośrodków nerwowych
kontrolujących całą funkcję stawu kolanowego
(kontrolujacych głównie mięśnie). Przeszczep
z początku nie posiada tej funkcji, gdyż nie jest
unerwiony. Głównym celem fizjoterapii jest
właśnie ułożenie takiego postępowania aby
pobudzić proces reintegracji czucia głębokiego
(propriocepcji), a także takie sterowanie
ćwiczeniami aby więzadło miało jak najlepsze
warunki do naprawy.
Proces reintegracji czuciowej jest niestety
ograniczony i powinien rozpocząć się jak
najszybciej (w okresie do 2 - 3 tygodnia po
operacji). Jeżeli do tego czasu nie będą
zwyrodnieniowej
stawu
kolanowego
(gonartrozy).
Innym modelem postępowania jest
zrekonstruowanie więzadła (w większości
przpadków artroskopowe z użyciem
przeszczepów ze ścięgien mięśni
półścięgnistego i smukłego [St/G] lub więzadła
własnego rzepki [BTB] ) i cały program
fizjoterapii, który dzielimy na okres
przedoperacyjny i pooperacyjny. Okres
przedoperacyjny polega na przygotowaniu
1
tkanek
wykonywane odpowiednie zabiegi to może
dojść do upośledzenia tego procesu i staw nie
będzie miał poprawnej funkcji
proprioceptywnej, a więzadło będzie tylko
mechanicznym ogranicznikiem ruchu, a to z
koleii będzie narażało staw w przyszłości na
ponowne uszkodzenia.
Sama operacja wiąże się także z
innymi zjawiskami takimi jak zanik głowy
przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda
(m.obszerny przyśrodkowy), a także
zaburzeniem mechanizmów kontroli
mięśniowej, ubytekiem siły mięśni, obniżeniem
elastycznośći tkanek miękkich.
Fizjoterapia pooperacyjna skupia się głównie
na odzyskaniu pełnej funkcji stawu, lecz także
nad doprowadzeniem do stanu sprzed urazu.
Opóźnienie rozpoczęcia rehabilitacji
pooperacyjnej, złe jego wykonanie lub w
najgorszym wypadku nie poddanie się
rehabilitacji spowoduje nieodwracalne
konsekwencje w postaci ograniczenia funkcji
kolana, a więc całej kończyny i możliwości
ruchowych całego człowieka.
Właściwa rehabilitacja jest kluczem do
całkowitego wyleczenia kolana!
Karol Szapel
YoungTherapist – Fizjoterapia i Terapia Manualna
Gabinet:
Kontakt:
Przychodnia Medycyny Rodzinnej
kom.: +48 508 752 678
ul. Wrocławska 7a Warszawa-Bemowo
e-mail: info@youngtherapist.pl
rejestracja: 022 638 51 10
www.youngtherapist.pl
2

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin