Etyka+7.11.08.doc

Etyka 7.11.2008

KANT

2 myśli które się stykają u Kanta:

·         Przedłużenie myśli chrześcijańskiej

·         Naturalizm oświeceniowy

Kant nie uprawia metafizyki

Elementy absolutystyczne – OBOWIĄZEK – niepodważalny moralnie

Absolutyzm moralny – obowiązek moralny

[Locke – prawa człowieka to element absolutystyczny; utylitaryzm – dobro jest przyjemne (u wszystkich autorów jest element naturalistyczny i absolutystyczny)]

Dobra wola – podmiotowość moralna

·         Autonomiczna wobec religii

·         Autonomiczna wobec sfery emocjonalnej ( zmysłowości)

Dobra wola:

·         Postąpić zgodnie z obowiązkiem – jego tłem musi być nakaz, czyli prawo moralne

·         Jak wszyscy potrafimy się zredukować do dobrej woli to wszyscy będziemy spełniać taki sam obowiązek moralny np. oddać pożyczone pieniądze

·         Prawo – generowane przez każdego z nas indywidualnie – wg. Kanta jest identyczne dla wszystkich

Czysty rozum:

·         Nie skażony zmysłowością

·         Pcha nas do działania

Imperatyw kategoryczny (niezależnie od tego do jakiego celu dążymy – „zrób to!” to nie to samo co „zrób to bo coś osiągniesz jeśli to zrobisz!”)

·         Nakaz nie jest zależny od tego do czego dążysz i co możesz osiągnąć

·         Postępuj według takiej maksymy, jaką chciałbyś aby była powszechnym prawem

·         Kant obawiał się że to może przynieść złe skutki więc wymyślił imperatyw praktyczny

Imperatyw praktyczny:

·         Traktuj człowieka jako cel a nie jako środek (zarazem jako cel, a nigdy wyłącznie jako środek)

·         Nie można traktować ludzi instrumentalnie

·         Ważne jest co robisz, jak działasz i czy nikogo nie krzywdzisz (dyskryminacja jest wykluczona)

·         Na przykład Marks „Kapitał” – myśl Kantowska – ludzie traktowani instrumentalnie – cel = pieniądz

Jak Kant wyobrażał sobie przyszłe społeczeństwo?

Przewidział wspólnote moralną o wysokim standardzie (trochę jak UE)

Dobra wola – wola bycia moralnym

Kant był idealistą – chciał żebyśmy stworzyli idealną wspólnotę, absolutnie moralnych bytów

Ważny jest podmiot moralny a nie skutki

·         Moralny a nie tylko legalny

·         Ważne są motywy

Obowiązki:

·         Zupełne (zawsze musimy je spełniać)

o       Mówienie prawdy

o       Zakaz samobójstw

o       Dotrzymanie obietnic (to tez forma prawdomówności)

·         Niezupełne (zależą od okoliczności i możliwości)

o       Pomoc komuś w potrzebie

o       Rozwijanie talentów

Ważny jest element wzajemności

Oświecenie:

·         Natura ludzka

·         Wizja społeczeństwa

·         Człowiek jako diachronia

HOBBES

„Lewiatan”, „Elementy filozofii”

Filozof empiryczny – zamiłowanie do precyzyjnego myślenia – wszystko co wiemy o świecie wiemy z doświadczenia

Skrajne poglądy w etyce – etyka środków a nie celów (filozofia strategii)

Natura ludzka – zredukowana do sfery uczuć (strach, nadzieja) i pragnień (samozachowanie, bezpieczeństwo)

Uczucia:

·         Proste (behawioryzm)

o       Pożądanie/ wstręt

o       Przyjemność/ przykrość

o       Nadzieja/ strach

·         Złożone

o       Dobro/ zło – umowne pojęcia wg Hobbesa bo dobrze się nimi operuje przy rozmowie, ale tak naprawdę to ich nie ma

Uczucie czy rozum? Co nami kieruje?

·         Kant wybrał rozum

·         Hobbes wybrał uczucie (emotywizm)

Diachroniczna struktura myśli oświeceniowej

Stan natury                                          umowa społeczna                                          przyszły ład społeczny

Hobbes

·         stan natury – walka wszystkich ze wszystkimi

·         umowa społeczna – prawo – system anarchiczny – silna władza, silny suweren

U Hobbesa jest jakaś idea równości

·         jesteśmy równi w urodzeniu, trzeba tą zasadę zachować w państwie

·         równość – cena, wartość, którą trzeba utrzymać przez silne państwo