Gogacz Mieczysław, Wprowadzenie do etyki.pdf

(1192 KB) Pobierz
Mieczysław Gogacz
Mieczysław Gogacz
WPROWADZENIE DO ETYKI CHRONIENIA OSÓB
Wydanie drugie
WARSZAWA 1998
Spis treści
WSTĘP
9
CZĘŚĆ PIERWSZA
10
GŁÓWNE ZAGADNIENIA ETYKI CHRONIENIA OSÓB
10
10
11
1) C ZŁOWIEK
11
2) O SOBA
11
12
14
1) M ĄDROŚĆ
14
2) K ONTEMPLACJA
15
3) S UMIENIE
15
17
1) A NTROPOLOGIA FILOZOFICZNA
17
a) Dusza
17
b) Ciało
18
c) Poczęcie i narodzenie
19
d) Śmierć
20
2) M EDYCYNA
20
3) P EDAGOGIKA
21
4) P RAWO
21
a) Prawo naturalne
22
b) Prawo stanowione
22
c) Prawo absolutne
23
24
1) W SKAZANIE NA PROBLEMY JUŻ OMÓWIONE
24
2) O DPOWIEDZIALNOŚĆ
25
3) W YCHOWANIE I WOLNOŚĆ
26
a) Określenie wychowania
26
b) Wolność jako przejaw sumienia
28
c) Wiedza i mądrość
30
d) Wartości
32
34
CZĘŚĆ DRUGA
35
UWYRAŹNIENIE PODSTAW I STRUKTURY ETYKI
35
35
37
6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
37
2) O PARCIE ETYKI NA ZATARCIU RÓŻNIC MIĘDZY PODMIOTEM I CECHĄ
38
a) Etyka sytuacyjna
39
b) Etyka personalistyczna
39
c) Etyka niezależna
40
3) Oparcie etyki na błędzie kompilacjonizmu
40
42
1) M ETODOLOGICZNE WARUNKI TWORZENIA ETYKI
42
2) R EALISTYCZNA IDENTYFIKACJA CZŁOWIEKA
43
3) U PORZĄDKOWANIE PROBLEMU CELU I WARTOŚCI
44
4) R ELIGIA I ETYKA
45
5) W IARA I ŚWIATOPOGLĄD
46
a) Budowa światopoglądu
46
B ) O DMIANY ŚWIATOPOGLĄDU
47
c) Światopoglądy dominujące w Polsce
48
d) Wiara w religijnym światopoglądzie katolickim
49
e) Wiara jako więź z Bogiem w istocie człowieka
50
6) P ODSTAWOWE PROBLEMY ETYKI PRZEDSIĘBIORCY
51
a) Wyodrębnienie w etyce ogólnej etyki przedsiębiorcy
51
b) Określenie przedsiębiorcy ze względu na jego funkcje, prawa i obowiązki
51
b1) Funkcje przedsiębiorcy
51
b2) Prawa przedsiębiorcy
52
b3) Obowiązki przedsiębiorcy
52
c) Zareagowania etyka na funkcje, prawa i obowiązki przedsiębiorcy
53
c1) Etyczne aspekty funkcji przedsiębiorcy
53
c2) Etyczne aspekty praw przedsiębiorcy
53
c3) Etyczne aspekty obowiązków przedsiębiorcy
54
d) Zasady etycznego postępowania
55
e) Zakończenie
56
57
1) E TYKA OGÓLNA
57
2) E TYKA SZCZEGÓŁOWA
58
a) Rodzina
58
b) Państwo
58
60
CZĘŚĆ TRZECIA
61
CZŁOWIEK I WSPÓLNOTA
61
61
1) T RZY SPOSOBY OKREŚLANIA CZŁOWIEKA
61
2) P ROPOZYCJA P LATONA
62
3) P ROPOZYCJA A RYSTOTELESA
63
4) P ROPOZYCJA ŚW . T OMASZA
64
a) Rozpoznanie struktury człowieka
64
b) Zależności między elementami struktury człowieka
65
c) Człowiek jako osoba
65
7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
WSTĘP
Etyka chronienia osób jest w swym tytule streszczeniem całej proponowanej etyki.
Wywołanie bowiem postawy szczerej akceptacji, szacunku i niczym nie warunkowanej
życzliwości wobec innych osób jest celem nauczania każdej prawdziwej i realistycznej
etyki. Tylko taka postawa człowieka wobec innych osób może stać się źródłem
szczerych powiązań osób ze sobą, tak nam przecież potrzebnych w codziennym zyciu
(np. autentycznej przyjaźni, czy prawdziwej miłości). Postawa ta może stać się także siłą
broniacą osoby, gdy są zagrożone. Wyzwala wtedy odwagę, męstwo albo gotowość do
wyrzeczeń i poświęceń.
Skoro więc chodzi o taką postawę człowieka, by zawsze stanął po stronie osób,
należy wiedzieć kim jest osoba i jak zbudowany jest człowiek, który jest podmiotem
etyki. Te zagadnienie nie stanowią jeszcze etyki, ale doprowadzają do niej i dlatego
znalazły się w niniejszym Wprowadzeniu.
Samą etykę stanowią normy postępowania, rozumiane jako kryteria wyboru działań
chroniąch. Etyka realistyczna szuka tych kryteriów - za Arystotelesem i św. Tomaszem -
w podmiocie etyki, czyli w człowieku. Wynikiem tych poszukiwań jest wskazanie na
mądrość człowieka, jako na podstawowe kryterium dobrego postępowania. Nie jest to
więc odkrycie nowe. Wręcz przeciwnie! Od dwóch i pół tysiąca lat każda
odpowiedzialnie uprawiana etyka, a zwykły ludzki rozsądek jescze wcześniej zgodnie
wskazują na mądrość jako na zasadę wyboru właściwego dobra. Innym kryterium
dobrego moralnie postepowania jest prawe sumienie. Problem jego właściwego
formowania przez kształcenie i wychowywanie to już problemy pedagogiki -
spokrewnionej, lecz nie utożsamiajacej się z etyką. Kryterium dobrego działania jest
także zwykły ludzki namyśł, zastanowienie sie nad tym, co ma się zrobić. I to
zagadnienie takze znane jest klasycznej mysli filozo9ficznej od stuleci pod pięknym
imieniem kontemplacji.
Książka jest przystępnym wykładem etyki, pomyślanym także jako pomoc
dydaktyczna zarówno dla nauczających jak i nauczanych. Etyka chronienia osób w
proponowanej wersji jest od kilku lat nauczana w Akademii Teologii Katolickiej oraz
jako przedmiot fakultatywny w Akademii Medycznej, Wojskowej Akademii
Technicznej, a także w szkołach średnich. W specjalnym Dodatku zamieszcany szereg
materiałów dydaktycznych , takich jak programy, konspekty, przewodniki, które ukazują
jak wykłada się etykę chronienia osób w różnych, niekiedy specyficzych środowiskach
zawodowych. Dodatek jest jednak otwarty, zawiera bowiem tylko przykłady, a nie
gotowe rozwiązania wszelkich możliwych sposobów nauczania i uczenia się etyki.
Stanowi zatem zaproszenie Czytelników do włączenia się w jego dalsze redagowanie.
9
 
Zgłoś jeśli naruszono regulamin