ZNAMIONA I NOWOTWORY ŁAGODNE
ZNAMIONA - są to rozmaite nieprawidłowości rozwojowe skóry. O charakterze wrodzonym chociaż ujawniające się w późniejszym okresie życia.
1. NASKÓRKOWE
a) Znamiona naskórkowe brodawkowate
OBJAWY: twarde grudki, o barwie skóry niezmienionej lub o odcieniu brunatnym, pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, utrzymują się trwale
UMIEJCOWIENIE: rozmaite – czasami zmiany są bardzo rozległe, wyjątkowo dwustronne
b) Brodawka łojotokowa – starcza
Łagodny nowotwór naskórkowym struktura brodawkowata
OBJAWY: grudki koloru skóry zdrowej, delikatnie płasko wyniosłe, brodawkowate
UMIEJCOWIENIE: w okolicach narządów płciowych brodawki mogą być bardzo przezroczyste ale dochodzi tez do przebarwienia, u wielu osób dojrzałych, starszych na tułowiu, twarzy , grzbietach rąk, owłosiona skóra głowy.
2. MELANOCYTOWE
a) Znamiona barwnikowe brodawkowate
Płaskie plamy barwnikowe, różny kształt i wielkość, pojawiają się w rożnym wieku, nie ma objawów z ich strony.
Dzielą się na:
- płaskie
- plamy soczewicowate – barwa jasno lub ciemno brunatne, mnogie umiejscowienie na tułowiu, pojawiają się głównie w dzieciństwie i są bardzo podobne do piegów
b) Znamiona barwnikowe komórkowate
Występują bardzo często.
OBJAWY: różne zabarwienie, powierzchnia gładka bądź zrazikowa ta i brodawkująca, niekiedy owłosiona,
- ryzyko rozwoju czerniaka dochodzi wtedy gdy powiększa się rozmiar, znamię jest bardziej pogrubione, nierówne, przebarwione powierzchnie w kolorze brązu lub różu. Występuje odczyn zapalny w obrębie znamienia ( rumień) mogą to być też nadżerki i krwawienia
Znamię błękitne – kolor zabarwienia szarobłękitny.
Lokalizacja: zazwyczaj tułów
c) Znamiona aktywne
Występuje głównie w młodym wieku, pojedyncze, barwa czerwona lub sinawa, powierzchnia gładka bez odczynu zapalnego.
3. Znamię aktywne wychodzące z gruczołów łojowych
a) Znamię łojowe
OBJAWY: pojedyncze guzki , brodawkowata i zrazikowata powierzchnia – żółtawe zabarwienie
LOKALIZACJA: owłosiona skóra głowy, twarz ale także u osób które SA pozbawione włosów. W ok. 30% przypadków ze znamienia łojowego rozwija się RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY
Leczenie: Usuwanie chirurgiczne
b) Gruczolak łojowy
OBJAWY: żółto różowe guzki o różnej wielkości, mnogie, nie zlewają się ze sobą, umiejscowienie symetryczne na twarzy ( okolice łojotokowe)
LECZENIE: zamrożenie płynnym azotem, chirurgia, laser
4. ZNAMIONA WYHCODZĄCE Z GRUCZOŁÓW POTOWYCH
SYRINGOMA
Objawy : drobne grudki , nieznacznie wyniosłe ponad powierzchnie skóry, najczęściej mnogie, w kolorze skóry lub brunatne
LOKALIZACJA: okolice powiek, szyja, klatka piersiowa, brzuch
LECZENIE: usunięcie chirurgiczne
5. Naczyniowe
a) Znamiona naczyniowe krwionośne
b) Znamiona limfatyczne
Naczyniowe płaskie ( krwionośne) – znamiona położone w kolorze skóry, jednostronne
LOKALIZACJA: kark, twarz, wczesne dzieciństwo
NACZYNIAK JAMISTY – zmiany skórne lub podskórne, najczęściej mieszane, barwa sino czerwona.
LOKALIZACJA: twarz, owłosiona skóra głowy, jednostronnie
LECZENIE: postawa wyczekująca. Chirurgia laserowa, zamykanie naczyn krwionośnych
NACZYNIAK GWIAŹDZISTY- starczy rubinowy
OBJAWY: drobne grudki, guzki o barwie czerwonej, znamię i zmiany są liczne
LECZENIE: elektrokoagulacja, laseroterapia
NACZYNIAK CHŁONNY ZWYKŁY :
OBJAWY: pęcherzyki wypełnione przezroczystym płynem
LOKALIZACJA: twarz, błony śluzowe
NACZYNIAK CHŁONNY JAMISTY
OBJAWY: guzy, niekiedy pojawiają się na skórze pęcherzyki.
ROGOWACENIE SŁONECZNE STARCZE – są to przylegające ściśle do skóry nawarstwienia często na podłożu skóry uszkodzonej działaniem promieni słonecznych lub skóry starczej.
UMIEJSCOWIENIE: głównie na twarzy, grzbietach rak, przedramienia, małżowiny usznej.
OBJAWY: liczne ogniska rumieniowo złuszczające, sucha nierówna powierzchnia, częste złuszczanie, wzmożone pobruzdowanie skóry, liczne zmarszczki w obrębie zmian. Okres trwania wieloletni. Na początek rozwoju nowotworu wskazuje powiększenie się wykwitu , pojawienie się nacieczenia podstawy, nadżerki krwawienia.
LECZENIE: laseroterapia, terapia fotodynamiczna, dermabrazja, krioterapia
RÓG SKÓRNY - jest to twór rogowym, rozmaitego kształtu, o nieznacznej naciekowej podstawie, stanowiący szczególną odmianę rogowacenia starczego.
OBJAWY: przybiera kształt rogu stąd jego nazwa, kształt stożkowy lub nieregularny, o barwie żółto brunatnej o chropowatej powierzchni. Podstawa jest rozmaicie nacieczona wyraźnie- to jest już przejście w nowotwór u osób starszych.
LOKALIZACJA: twarz, owłosiona skóra głowy i części odsłonięte kończyn, małżowiny uszne
LECZENIE: usunięcie chirurgiczne, laseroterapia, elektrokoagulacja i krioterapia
SKÓRA PERGAMINOWA I BARWNIKOWA – to bardzo rzadkie schorzenie występujące rodzinnie, głównie w przypadku pokrewieństwa rodziców. Cechuje się wybitną nadwrażliwością na światło słoneczne.
OBJAWY: zmiany skórne przypominają bardzo nasilone piegi, plamy barwnikowe, skóra przypomina wygląd pstry
UMIEJSCOWIENIE: twarz i inne odsłonięte okolice, nawet we wczesnym dzieciństwie
LECZENIE: usuwanie zmian nowotworowych we wczesnych fazach, krioterapia, laseroterapia, usunięcie chirurgiczne, podawanie Wit. A, BEZWZGLĘDNA OCHRONA PRZECIWSŁONECZNA.
ROGOWACENIE BIAŁE – to białe plamy o gładkiej lub nieco brodawkujacej powierzchni umiejscowione w obrębie błon śluzowych i podśluzuwek jamy ustnej lub narządów płciowych. Występuje częściej u mężczyzn po 40 r.ż.
OBJAWY: białe plamy lub smugi zgrubiałego nabłonka wykazują niewielkie stwardnienie podstawy i zaznaczone bruzdowanie powierzchni
UMIEJSCOWIENIE: błona śluzowa jamy ustnej i narządów płciowych zewnętrznych
LECZENIE: krioterapia, laseroterapia, usunięcie chirurgiczne, miejscowo pochodne Wit. A, beta karoten doustnie, unikać palenia papierosów.
PORENTGENOWSKIE USZKODZENIE SKÓRY – to zmiany powstające pod wpływem przewlekle stosowanych naświetleń RTG lub u osób leczonych promieniami RTG lub narażonych na promieniowanie w pracy zawodowej.
OBJAWY: brodawkowaty przerost powierzchni, plamiste odbarwienia i przebarwienia nadające wygląd pstry, pęknięcia i owrzodzenia.
LOKALIZACJA: pośladki, powłoki brzuszne
Leczenie: krioterapia, laseroterapia, zabiegi chirurgiczne, leczenie owrzodzenia
ZESPÓŁ ZNAMION DYSPLASTYCZNYCH – to schorzenie o podłożu genetycznym, dziedziczne.
OBJAWY: liczne znamiona barwnikowe ( powyżej stu) średnica zmian średnio powyżej 1 cm , obecność koloru czerwonego i czarnego w obrębie znamion.
STANY RZEKOMONOWOTWOROWE –ROGOWIAK KOLCZYSTOOKOMÓRKOWY
To schorzenia o typie rzekomego raka kolczysto komórkowego.
Etiologia nie jest poznana ale na jego wpływ ma:
- przewlekła ekspozycja na słońce
- Działanie produktów przemiany ropy naftowej
- szybko rosnący guz, czop rogowy w centralnej części guza, zmiany rozwijają się szybko od 4 do 6 tygodni ale mogą samoistnie ustąpić w ciągu 4-8 miesięcy .
LOKALIZACJA: twarz i te części które mają kontakt ze słońcem.
LECZENIE: pochodne Wit. A,preparaty immunosupresyjne ( czyli działanie leków immunosupresyjnych polega na obniżaniu odporności organizmu, zmniejszają one aktywność układu immunologicznego. To działanie może być miejscowe albo ogólne) , zabiegi chirurgiczne , krioterapia, radioterapia.
agnieszkawilk28