zespol mozdzkowy.doc

(58 KB) Pobierz
Wzór

                      ZESPÓŁ MÓŻDZKOWY

 

 

 

 

  1. W. Jakimowicz  „Neurologia kliniczna“
  2. R. Mazur i wsp.  „Podstawy neurologii klinicznej“
  3. A. Prusiński  „Neurologia praktyczna“

 

 

 

 

EPIDEMIOLOGIA:

 

·

 

 

 

ETIOLOGIA:

 

· guzy móżdżku

· zanik móżdżku

· SM

· zaburzenia naczyniowe

 

 

 

PATOGENEZA:

 

ANATOMIA I FIZJOLOGIA:

 

 

· funkcje móżdżku :

 

-          za pośrednictwem mózdzku powstają czynności automatyczne, które są potrzebne do przezwyciężenia przyciągania ziemskiego i sił  bezwładności

-          aby ruchy celowe były wykonywane prawidłowo musi być czynny mechanizm przeciwdziałający sile bezładności

-          prawidłowość ruchu celowego zależy nie tylko od pobudzeń, które przewodzą włókna korowo – rdzeniowe, ale też od mechanizmów mózdżkowych , które wprowadzają niezbędną poprawkę polegająca na usunieciu zbędnego ruchu ,wynikającego z bezwładności przez skurcz antagonistycznych mięśni

-          robak czuwa nad zachowaniem równowagi (postawy)

-          półkule zarzadzają ruchami automatycznymi , potrzebnymi do przezwyciężenia sił bezwładności (motoryka celu)

 

 

· podział filogenetyczny :

 

-          neocerebellum :

®    pólkule móżdzku i środkowa część robaka (płat śodkowy)

®    jądro zębate (n. dentatus)

®    łączy się z korą mózgu (za pośrednictwem jąder mostu) i jądrami oliwki

®    odpowiada za koordynację ruchów dowolnych

®    uszkodzenie : przewaga ataksji kończyn

-          paleocerebellum (móżdzek stary) :

®    płat przedni i tylny

®    jądro czopiaste i kulkowate

®    łaczy się z rdzeniem kregowym

®    związane z napięciem mięśniowym

®    uzkodzenie : zaburzenia chodu i ataksja tułowia

-          archicerebellum (pramóżdżek) :

®    nodulus i flocculus

®    jądro wierzchu (n. fastigi)

®    łączy się z jądrami przedsionka

®    uszkodzenie : zaburzenia równowagi i oczopląs

 

 

· połączenia móżdżku :

 

-          konary dolne (łączą móżdzek z rdzeniem przedłużonym) :

®    droga rdzeniowo – móżdżkowa grzbietowa

®    obukierunkowe drogi łączące z jądrami przedsionka

®    drogi z jąder oliwki i jąder  n. V

-          konary środkowe (łączą móżdżek z mostem) :

®    włókna z jąder mostu przeciwległej połowy (końcowy odcinek dróg korowo – mostowo - móżdżkowych)

-          konary górne (łączą móżdżek ze wzgórkami pokrywy śródmózgowia) :

®    droga rdzeniowo – móżdzkowa brzuszna

®    droga móżdżkowo – wzgórzowa

®    droga móżdżkowo – czerwienna (impulsy do rdzenia kręgowego)

®    włókna konarów górnych krzyżują się na poziomie colliculi inferiores (skrzyżowanie konarów górnych)

 

 

· zaburzenia móżdzkowe mogą być wynikiem uszkodzenia :

 

-          móżdżku :

®    objawy po tej samej stronie, bo droga móżdżkowo – rdzeniowa jest podwójnie skrzyżowana

-          płata czołowego, lub skroniowego, lub dróg korowo – móżdżkowych :

®    objawy po stronie przeciwnej do uszkodzenia, bo drogi korowo – mostowo – móżdżkowe są skrzyżowane

 

 

 

 

 

OBRAZ  KLINICZNY:

 

-          zaburzenia móżdżkowe określa się jako niezborność, bezład, lub ataksję

-          uszkodzenie może dotyczyć zarówno robaka jak i pólkul

-          pomięzy tymi częściami istnieje ścisłe powiązanie czynnościowe, dlatego uszkodzenie robaka może dawać objawy uszkodzenia półkul i odwrotnie

 

 

OBJAWY USZKODZENIA PÓŁKUL :

 

 

-          wypadnięcie funkcji jednej półkuli zwłaszcza powolnie postępujące może ulec kompensacji przez drugą pólkulę

-          obustronne uszkodzenie móżdżku daje objawy daleko bardziej posunięte

 

 

· zaburzenia koordynacji ruchów (incoordinatio):

 

-          ruchy chorego pozbawione są należytej miary (dysmetria) :

®    zasięg ruchu jest albo zbyt duzy (hypermetria), albo zbyt mały (hypometria)

®    kierunek ruchu również nie jest prawidłowy

-          równocześnie mogą wystąpić nieprawidłowości ruchu w czasie :

®    poszczególne fragmenty ruchu wykonywane są z niejednakową szybkością

-          chory często wykonuje ruch w nieodpowiednią siła : albo zbyt małą, albo zbyt dużą

-          nieprawidłowe współdziałanie poszczególnych odcinków ciała podczas wykonywania ruchu (asynergia) :

®    zamiast ruchu prawidłowego, który stanowi jednolitą całość obserwuje się dekompozycję ruchu

®    chory jakby rozkłada ruch na izolowane fragmenty : poszczególne fragmenty ruchu złożonego wykonuje kolejno zamiast równocześnie

-          zaburzenia koordynacji można stwierdzić podczas wykonywania codziennych czynności np. rozpinanie i zapinanie guzików

-          np. próba palec – nos :

®    chory często zbyt wysoko unosi wyprostowaną w łokciu kończynę górną, następnie dopiero dokonuje zgięcia w stawie łokciowym (dekompozycja ruchu)

®    palec chorego zazwyczaj nie osiąga celu : zbacza ku górze, lub ku dołowi, najczęściej zaś na zewnątrz (dysmetria)

-          próba zbaczania :

®    przy wyciągnięciu obu kończyn górnych do przodu jedna zbacza w kierunku uszkodzonej półkuli móżdżku

 

 

· adiadochokineza (dysdiadochokineza) :

 

-          niemożnosć, lub ograniczenie wykonywania szybkich naprzemiennych ruchów np. odwracania i nawracania ręki

 

 

· drżenie (tremor) zamiarowe :

 

-          zjawia się w czasie wykonywani ruchów dowolnych, gdy kończyna zaczyna dosięgać celu

-          w spoczynku nie występuje

-          jest grubofaliste i niesytmiczne

 

 

· oczopląs (nystagmus) :

 

-          nasila się przy patrzeniu w stronę półkuli uszkodzonej (faza szybka w kierunku półkuli uszkodzonej)

-          poziomy, grubofalisty

-          zależy najprawdopodobniej od uszkodzenia połaczeń móżdżku z pnien mózgu (jądrami przedsionka)

 

 

· zaburzenia mowy :

 

-          mowa jest powolna i zamazana, niekiedy wybuchowa, czasem wyraźnie skandowana

-          przypomina deklamowanie łacińskich wierszy

-          akcentowanie słów jest nieprawidłowe, uwidacznia się zwłaszcza podczas mówienia długich słów

 

 

· ¯ napięcia mięśniowego :

 

-          odruchy mogą ulec osłabieniu

-          niekiedy wahadłowy odruch kolanowy

 

· zaburzenia równowagi :

 

              - z padaniem na stronę chorą

 

 

OBJAWY USZKODZENIA ROBAKA :

 

-          głównie zaburzenia postawy, które objawiają się podczas stania, chodzenia i siedzenia chorego

 

· trudności w utrzymaniu równowagi ciała :

 

-          najsilniejsze zaburzenia w przypadku uszkodzenia obu półkul i robaka

®    wówczas chory nie może nawet siedzieć bez pomocy

 

· zaburzenia chodu :

 

-          chód jest niepewny

-          na szerokiej podstawie (marynarski) :

®    chory rozstawia szeroko stopy, aby ułatwić sobie utrzymanie równowagi

-          kroki są nierównej długości, chód traci prawidłowy rytm

-          występuje skłonność do zbaczania i padania

-          chory pada przeważnie do tyłu

-          chód jest podobny do chodu człowieka pijanego

 

· asynergia tułowia :

 

-          chory podczas chodzenia na skutek zaburzenia koordynacji tułowia i konczyn dolnych pozostawia tułów w tyle

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ROZPOZNANIE:

 

· vide badanie neurologiczne :

-          próba palec – nos

-          próba pięta – kolano

-          próba mijania

-          próba zbaczania

-          diadochokineza (klawiatura, nawracanie, odwracanie)

-          próba Romberga

-          próba Babińskiego :

®    w stojącej postawie nachylamy choremu do tyłu głowę i tułów

®    chory wówczas pada ku tyłowi wskutek braku zgięcia konczyn dolnych

®    u ludzi zdrowych następuje lekkie zgięcie w stawie biodrowym i kolanowym (synergia)

-          jeśli choremu z uszkodzoną półkulą, lub błędnikiem polecimy chodzić w miejscu z zamkniętymi oczami to wówczas obraca się w stronę uszkodzoną (próba Unterberga, chód kompasowy)

 

...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin