Margaret Mead Kultura i tożsamość.pdf
(
58 KB
)
Pobierz
Margaret Mead Kultura i to¿samoœæ
Margaret Mead „Kultura i toŜsamość”
Wstęp
Centralnym problemem w dzisiejszych czasach staje się identyfikacja czyli pytanie o
to z jaką przeszłością, teraźniejszością i przyszłością moŜe się utoŜsamiać młody człowiek
szukający ideałów.
Człowiek pierwotny był jednym ze swojego ludu (tych z którymi Ŝył i
współbiesiadował), identyfikował się z grupą. Mimo Ŝe czasem zdarzało się, Ŝe grupa takiego
osobnika odrzucała, to nie mogła ona zmienić swojej identyfikacji: była tym, kim była.
MoŜliwość identyfikacji pojawiła się kiedy współzawodniczące style Ŝycia uzyskały
nowy rodzaj sankcji płynących z religii i ideologii politycznych. Identyfikacja stała się
wyborem pomiędzy całymi systemami myślenia a nie tylko drobną róŜnicą między
plemionami.
Wprowadzenie
Mimo Ŝe dąŜymy do uniwersalizacji naszej kultury to nadal spotykamy ludzi, Ŝyjących
tak jak ich przodkowie (pierwotni rybacy, myśliwi). Na świecie są ogromne zróŜnicowania
kulturowe (w Nowej Gwinei ludzie z niektórych plemion nie potrafią liczyć, a naukowcy z
„cywilizowanych” części świata liczą rzeczy w dziesiętnych sekundy).
Następują roszady w strukturach władzy, relacjach między silnymi i słabymi (Np.:
strajki uczniów ), jednak nadal na forum międzynarodowym nie dopuszczamy do głosu, tych
z najdalszych zakątków, tych z ludów pierwotnych.
Ludzie w dzisiejszych czasach są niepoprawnymi optymistami, wydaje im się Ŝe cały
świat moŜe ulec zagładzie a oni i tak ocaleją. Nie wykorzystują wiedzy, którą posiadają.
WciąŜ bardzo mało wiemy o historii, o ludziach z przeszłości. KsiąŜka oparta jest na
badaniach nad ludami Ŝyjącymi współcześnie, nie odwołuje się do przeszłości jako takiej.
Przeszłość. Kultury postfiguratywne, czyli nieocenieni przodkowie
Autorka wprowadza podział na kultury:
·
postfiguratywne (dzieci uczą się głównie od rodziców)
·
kofiguratywne (dzieci i dorośli uczą się od rówieśników)
·
prefiguratywne (dorośli uczą się od swoich dzieci)
Społeczeństwa pierwotne, wąskie grupy religijne, ideologiczne enklawy są głównie
postfiguratywne, opierają się na autorytecie pochodzącym z przeszłości. W tej kulturze
zmiany zachodzą wolno i są trudne do zauwaŜenia. Dzieci mogą się w odpowiednim czasie
spodziewać tego samego co w tym samym momencie Ŝycia przeŜyli ich rodzice czy
dziadkowie.
Charakterystyka:
Û
Wiedza przekazywana dzieciom wcześnie, wymaga się od nich posłuchu – stąd
przeświadczenie dziecka Ŝe czeka je jedno określone przeznaczenie
Û
Sposób Ŝycia nie ulega zmianom, jest zawsze ten sam
Û
KaŜdy przedmiot coś przez siebie wyraŜa, kaŜdy gest wzmacnia, przypomina, kaŜda
wypowiedź składa się z form znanych juŜ wcześniej, kaŜde zachowanie kulturowe jest na
bazie znanego i odwiecznego wzoru
Û
Kultura związana z miejscem zamieszkania, mimo Ŝe ono moŜe się w trakcie Ŝycia
zmieniać
Û
Decyzja o przyłączeniu się do takiej kultury zawsze wymaga absolutnego przyjęcia nowej
toŜsamości, wraz z zobowiązaniem do przekazywania jej potomkom, członkowstwo
wymaga totalnej i bezwarunkowej identyfikacji
Û
Wymagana obecność trzech generacji: ciągłość opiera się na pokoleniach
Û
Bezczasowość
Û
Kultury te jednocześnie przewidują nieuchronność porzucenia własnej kultury i przyjęcia
obcej jak i mogą zawierać normę wykluczającą taką zmianę
Û
Zawsze istnieje obawa, Ŝe nowa generacja podniesie bunt i przeciwstawi się
oczekiwaniom starszych (ale poczucie toŜsamości kulturowej umacniane przez groźbę
czy karę odrzucenia jest bardzo trwałe)
Û
Modelem kultury postfiguratywne jest wyizolowana kultura pierwotna, zacierająca
pamięć o przeszłości i zachowująca jedynie wybrane jej części (jest to związane z tym, Ŝe
nie zachowują się Ŝadne dokumenty pisane odnośnie historii ludów)
Û
Ciągłość jest zachowana poprzez wyparcie z pamięci wszystkiego, co zakłóca poczucie
toŜsamości i trwałości
Û
NiepodwaŜalność zachowania i ich nieuświadomiony charakter, źródłem trwałości
kultury
Przykłady:
Û
Arapeshowie z Nowej Gwinei
Û
Mieszkańcy Bali (mimo róŜnych wpływów, dyfuzji kulturowych potrafili w sobie
zachować tą jedną toŜsamość)
Û
Amisze
Û
Emigranci, w nowym miejscu zamieszkania
Teraźniejszość. Kultury kofiguratywne, czyli odnalezieni rówieśnicy.
Charakterystyka:
Û
Dominujący wzór to zachowanie rówieśników
Û
Starsi nadal określają granice i formy w jakich kofiguracja moŜe wystąpić w
zachowaniu młodszych
Û
Kofiguracja bierze początek z rozpadu sytemu postfiguratywnego:
spowodowanego kataklizmem, nowymi technologiami, osiedleniem w nowym
kraju, podbojem, przewrotem religijnym, przemianami rewolucyjnymi
Û
Młodzi ludzie sami muszą wynaleźć nowe style zachowania- potrzeba pionierów,
ludzi którzy przystosowali się do nowego środowiska
Û
Konflikt między pokoleniami pojawia się w momencie kiedy metody wychowania
do tej pory stosowane okazują się niewystarczające lub nieodpowiednie do
uformowania takiej postawy jakiej oczekują pionierzy
Û
Łatwiej się utoŜsamiać z rówieśnikami niŜ z rodziną, od której oddziela nas
przepaść nowych doświadczeń
Û
Zachowania konformistyczne
Û
ZauwaŜalny brak pokolenia dziadków (przyjęcie nowego stylu Ŝycia, nowych
zachowań jest wtedy łatwiejsze), to teŜ sprawia Ŝe słabsze są kontakty między
kuzynami, gdyŜ starsze pokolenie takie kontakty podtrzymywało
Û
Przeszłość staje się czymś chwiejnym, łatwym do wyparcia lub zafałszowania bo
nie ma ludzi, którzy by podtrzymywali wersję wydarzeń
Û
Brak ciągłości form tego wszystkiego co dziadkowie przekazują ojcom a ojcowie
synom
Û
Wychowanie dzieci się zmienia: pojawiają się opiekunki, szkoła, wyŜsze
wymagania rodziców, przekazują dzieciom bardziej złoŜony wzór kulturowy
Û
Zaczyna dziać się tak, Ŝe to dzieci stają się autorytetami w sprawach nowego stylu
Ŝycia i rodzice tracą moŜliwość osądzania ich i kontrolowania.
Û
Gdy kofiguracja wśród grup rówieśniczych ulegnie instytucjonalizacji przez
kulturę, pojawia się zjawisko kultury młodzieŜowej lub kultury nastolatków
Û
Trwałe elementy tej kultury to: podział na grupy wieku, bunt okresu dojrzewania,
konflikt międzypokoleniowy i systematyczne oddalanie się dzieci od wzorców
przyjętych przez ich rodziców
Przykłady:
Û
Społeczeństwo klasowe (zmiana zawodów, statusów)
Û
Dalsze pokolenia emigrantów (przystosowanie do nowych warunków,
wychowywanie dzieci)
Û
Przybysze (mogą wprowadzać nowy język, sposób zachowania)
Û
Manusowie z Wysp Admiralicji
Przyszłość. Kultury prefiguratywne, czyli zagadkowe dzieci.
Przyszłość jest w zasadzie pewnym przedłuŜeniem przeszłości. Obecnie rozłam
międzypokoleniowy ogarnął cały świat. Tempo zmian jest najbardziej widoczne w krajach
najmniej i najbardziej uprzemysłowionych.
Pojawia się pytanie „ Jakie nowe okoliczności wyzwoliły bunt młodzieŜy na całym
świecie?” : pojawienie się społeczności ogarniającej cały świat (dowiedzieliśmy się o innych
ludziach, w róŜnych zakątkach świata), jesteśmy społeczeństwem połączonym wspólną
wiedzą i zagroŜeniami. Zmiany nastąpiły w ciągu zaledwie jednego pokolenia.
Charakterystyka:
Û
Młodzi widzą, Ŝe starsze pokolenie chodzi po omacku, bezskutecznie próbuje
rozwiązać pojawiające się problemy, Ŝe uŜywają przedmiotów, które dziś na nie
wiele się mogą zdać
Û
MłodzieŜ szuka nowych rozwiązań, uwaŜa Ŝe zawsze moŜna znaleźć lepsze
wyjście z sytuacji
ã
zaczyna się wyścig szczurów, kto zrobi lepiej, kto spełni
więcej wymagań, standardów
Û
Brak juŜ przewodników (którymi wcześniej byli rodzice albo dziadkowie)
Û
Młode pokolenie stanowi wyizolowaną generację
Û
KaŜda generacja jest na swój sposób samotna i pozbawiona oparcia w przeszłości,
nie ma łączności między pokoleniami
Û
Kryzys wiary: ludzie stracili wiarę ale teŜ przestali ufać ideologiom politycznym i
nauce, nie mają Ŝadnej formy bezpieczeństwa
Û
Jednocześnie nadal gdzieś obok istnieją środowiska postfiguratywne
Û
MłodzieŜ dyskredytuje działanie starszych, chce wszystko zacząć od nowa bez
odwoływania się do przeszłości, bo ona jest źródłem zawodu, natomiast
przyszłość to tylko widmo masowej zagłady całej ludzkości
Û
Niezadowolenie wyraŜane jest poprzez bierność, bezosobowe i powierzchowne
wypełnianie zasad uznanych za bezsensowne
Û
Symbolem kultury prefiguratywnej staje się nienarodzone dziecko (nie wiadomo
jak będzie wyglądać, jakiej będzie płci, czy będzie geniuszem czy upośledzonym-
to zwiastuje niepewność tego co będzie w przyszłości)
Û
Jesteśmy jedynie w stanie zapewnić takiemu dziecku opiekę i bezpieczeństwo-
dziecko jest uzaleŜnione od rodziców, tak samo i cechą kultury jest zaleŜność
Û
Przyszłość Ŝyjących dziś dzieci, jest czymś tak nieprzewidywalnym, Ŝe nie moŜna
się z nią uporać w kulturach stanowiących mieszankę elementów
postfiguratywnych i kofiguratywnych.
NaleŜy szukać prefiguratywnych sposobów uczenia się i przekazywania wiedzy, które
uchronią nas przed zamknięciem się wielu moŜliwości na przyszłość, naleŜy stwarzać nowe
wzorce dla dorosłych, którzy powinni nauczyć swoje dzieci jak powinny się uczyć i jaką
wartość ma identyfikacja. Powinno się umoŜliwić młodemu pokoleniu kształtowanie
przyszłości wtedy być moŜe nastąpi uwolnienie się wyobraźni od tego co było w przeszłości.
To dzieci i młodzieŜ powinni pytać po to aby cała wiedza z przeszłości mogła być
wykorzystana jako źródło odpowiedzi.
Jeśli mamy zbudować kulturę prefiguratywną, w której przeszłość będzie odgrywać
rolę narzędzia a nie środka przymusu, musimy zmienić lokalizację przyszłości. Musimy
Plik z chomika:
benia_matkapolka
Inne pliki z tego folderu:
Benedict Ruth - Chryzantema i miecz. Wzory kultury japońskiej.pdf
(1974 KB)
Danuta i Zbigniew Benedyktowicz - Symbolika domu w tradycji ludowej I.pdf
(428 KB)
R-Swolkień J., Trzciński Ł.-Wprowadzenie do etnologii religii.pdf
(1353 KB)
Margaret Mead Kultura i tożsamość.pdf
(58 KB)
J. Frazer - Magia sympatyczna.pdf
(22313 KB)
Inne foldery tego chomika:
Dokumenty
filmy
Galeria
ksiazki
kurs języka ukraińskiego mp3+pdf
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin