geologia historyczna w pigułce (uwaga - błędy w datach).pdf
(
127 KB
)
Pobierz
459290020 UNPDF
2
0mld lat
temu – powstanie układu planetarnego (
teorie - ewolucji i katastrofalne, ..., model homo i heterogeniczny).
6 mld lat
temu – utworzenie Słońca
4,6 mld lat –
wiek Ziemi
4,6 – 4,2 –
okres stopienia Ziemi –
Hadaik
4,2 -
najstarsze skały jakie udało się datować.
archaik + proterozoik
archaik
(mln lat)
prot.dolny prot.środkowy prot.górny
granica
dolna
4200 - 2500
formowanie się kratonów
2500 - 1700
Kratony całkowicie uformowane.
Wzmożona działalność diastroficzna.
1700 – 900
900 - 590
Powstanie atmosfery.
Pierwsze oceany – intensywne skraplanie i
deszcze przez kilka milionów lat.
Pierwsze formy życia3,8(beztlenowe, niektóre
ze zdolnością fotosyntezy) – teoria
pochodzenia pozaziemskiego i ziemskiego.
Ślady życia:
formacja
ISSUA
(Grenlandia)|
formacja
onerwacht
RPA|formacja
warawoona
Australia|formacja
bulanaya
Rodezja|formacja
suden iron
Amer_N i
W_Grenlandia
Pierwsze ślady deszczu(1800 formacja
waterberg
)
i lodowców
.
Powstają wysokie
łańcuchy górskie i płytkie morza
epikontynentalne.
Największe ślady zlodowaceń.
1700 formacja
gunflint
(sinice, bakterie
USA); formacja
blecher
(stromatolity,
bakterie Kanada).
1500 pierwsze eucariota(pierwsze zapisy
rozwoju płciowego – eksplozja kombinacji
genetycznych).
1400mln lat pierwsze
Metazoa
(wielokomórkowe
) - igły gąbek, odciski
meduz.
Powstaje superkontynent
Pangen
.
Rozpad
Pangen
na kontynenty N i S.
700–600mln lat rozpad kontynentów N -
laurentia
i
baltika
odgrodzone oceanem
iapetus
.
Ocean
arabski
odgradza
baltike
i
syberię. Chiny, Tybet, Kazachstania.
700–600mln
–pierwsze zwierzęta tkankowe
Australia.
ok 600 pierwsze uskorupione
(Brachiopoda
-Linguella).
2 duże cykle glacjalne- 80% lądów.
Pierwsze złoża ropy naftowej i gazu i
zapisana strefowość klimatyczna.
Orogenezy
:
svekofenicka
(2,5-1,8 np.Szwecja)
karielska
(2,3-1,8 np.Finlandia-tereny już
usztywnione)
80%
paraWodna, CO2, CO, SO2, CH4, NH3,N2,gazy
szlach, pary kwasu solnego)
AtmosferaWłaściwa
(3,4-
3,3mld lat)
pkt UREYA
(3,3mld lat, 0,001%tlenu)
pkt
PASCALA
(2,5mld lat, 0,1%tlenu;atmosfera
utleniająca)
(C, O, N, H)+energia(procesów
wulkanicznych+elektrycznych+prom.
krótkiego) = łączyły się w związki, aż po
aminokwasy, a w końcu białka.
1.faza
przebiotyczna
(koacerwaty-prosta działalność
enzymatyczna)
2.faza protabiotyczna
(ewolucja koacerwatów i początek przemiany
materii)
3.faza biotyczna
(od momentu
zdolności reprodukcji).fazy(1,2,3)200-300mln
lat.
4,2mld
lat – granity,
Australia
4,0-3,9
– pierwsze
skały osadowe,
także wielkie bombardowanie
meteorytowe(nasilony wulkanizm, wypływy arealne,
metamorfizm-łańcuchy zieleńcowe, niesfałdowane o
miąższości do 20km)
3,8 mld
lat datowane skały
osadowe
formacja ISSUA
Atmosfera(
N_75%, CO2_20%). Pod koniec
Proterozoiku ilość tlenu gwałtownie spada
przez łączenie się go z rudami.
Życie organiczne
– prokariota: liczne
organizmy prymitywne, stromatolity(we
wszystkich kratonach), oolity i onkoidy
(świadectwo falowania i pływów morskich),
akritarchy(kleista forma
incerte sedis
).
Orogeneza gotyjska, formacja Jotnicka
(tworzą się molasy), orogeneza
Dalslandzka.
Pod koniec tworzą się pierwsze złoża
ewaporatów(gips, anhydryt) głównie z
ewaporacji mórz śródlądowych słonych
jezior. Pierwsze złoża ropy naftowej i gazu
powstałe w obszarach szelfowych -
świadectwo bujnego życia organicznego.
Po raz pierwszy zapisana strefowość
klimatyczna(
polarna, umiarkowana,
ciepła
).
Atmosfera
:1700mln lat(0,1%_O2);
900mln lat(1%_O2); 1000mln(0,03%
_CO2).
:brak soli
(Na,K,Mg,Ca);gazowe produkty erupcji
wulkanicznych_C,Br,J,S;woda o char.
redukcyjnym;brak wolnego O2.
1
www.olafbujak.prv.pl
– opracowanie na licencji BEERWARE (stawiasz Olafowi browara), z pewnością jest mnóstwo nieścisłości i błędów za które oczywiście nie odpowiada ;)
Praatmosfera
( He, H)
A
tmosfera pierwotna(
Chemizm
wód morskich
paleozoik
kambr ordowik sylur dewon karbon perm
granica
dolna
590 – 500
Ekspansja organizmów
szkieletowych.
500 – 440
Pojawienie się graptolitów
Dictyonema flabeliforma
.
440 – 410
B. niewyraźna na podstawie
pojawienia się graptolita
Akidograptus Ascensus
.
410 – 360
Na podstawie graptolita
Monograptus Uniformis
(Czechy).
360 – 270
Wyraźna na podstawie zony
amonitowej
Wocklumena
.
270 - 245
ortostraty
graficzne
trylobity(70%fauny),
robaki,
graptolity(gwałtowna
ewolucja),
graptolity,
graptolity, goniatyty,
klimenie,
goniatyty,
goniatyty,
parastraty
graficzne
archeocjaty, akritarchy,
ramienionogi
trylobity, ramienionogi,
konodonty,
trylobity, małżorączki,
ramienionogi, tentakulity,
konodonty,
ramienionogi, trylobity,
małżorączki, tentakulity,
konodonty,
otwornice, małże, korale,
ramienionogi, konodonty,
otwornice, ramienionogi,
małże, konodonty,
paleogeog
rafia
Wielka transgresja(Kdolny,
maxKśrodkowy);
520-410mln 1faza
orogenezy Kaledońskiej i
stopniowe zamykanie
oceanu
Iamperus
.
Fałdowanie gór Irlandii, Szkocji,
Sudety, Świętokrzyskie, Walii,
Skandynawskich
Ruch płyt na E.
Gondwana
przechodzi przez biegun. Na
terenach obecnej Sahary
rozwój lodowców, potem ich
topnienie-transgresja-okres
talasokratyczny. Zamykanie
oceanu
Iapetus
.
Pod koniec wielka regresja.
Zamknięty
Iapetus
.
Powstanie dużego lądu –
Old Red
. Okres
teokratyczny. Tworzy się
ocean Reński. Zderzenie
Laurentii
i
Balticy.
Początek to okres
geokratyczny - regresji
morskiej, znaczne obszary
lądowe.
W górnym Dewonie
transgresja - 75% pod
powierzchnią wody – okres
parakratyczny.
Transgresja – linia
Lublin_Wa-wa_Kołobrzeg.
Znaczna regresja morza
pod wpływem ruchów
orogenezy hercyńskiej.
Uformował się super
kontynent
Pangei.
Powstaje
basen środkowoeuropejski.
Z końcem Permu wszystkie
kontynenty łączą się i
powstaje
Pangea
oblana
przez
Panthalasa.
facje,
prowincje,
formacje
Prowincje – atlantycka,
pacyficzna, chińska.
Prowincje trylobitowe:
bathuridowe
(AzjaN-
E,AmerykaN,Norwegia),
osapheusara
(EuropaN),
selenopeltisowa
(EuropaS,AfrykaN),
asaphopisowa
(Australia,AmerykaS),
remopleuridowa
(reszta),
Facją charakterystyczną
dolnego Syluru są łupki
graptolitowe.
Magnafacja
Old Red –
b.mało skamieniałości, ląd
Magnafacja
Reńska-
liczne,
morskie
Strefy sedymentacji
:
hercyńska, Old
Red,subhercyńska,renoherc
yńska,saksoturyńska,
noldanburska,
Facja Verucano w morzu
Cechsztyńskim? Prowincja -
bogactwo skał wylewnych.
Strefowość klimatyczna;
ociepla się co sprzyja
tworzeniu formacji
węglanowych.
Po raz pierwszy zapisana
magnetyczność Ziemi –
pole magnetyczne i jego
polarność.
Prowincje graptolitowe
:
kanadyjsko syberyjska,
chińsko-australijska,
andyjska,
Wyraźna strefowość
klimatyczna.
2wielkie wyraźne baseny
sedymentacyjne.
Śr. Ordowik-
charakterystyczne ciemne
łupki graptolitowe.
Klimat ciepły wilgotny, a od
górnego Syluru jego
oszuszenie.
Pierwsze rośliny lądowe –
widłaki i psylofity.
Pierwsze ryby - z płytkami
na głowie lub z łuskami.
Podział Dewonu dolnego:
standard:
żedyn, zigen,
ems,
czeski:
lochkow, prag,
zlichow, dalej,
dla osad lądowych:
dauton,
ditton, brehon,
forlow,Pierwsze skrzypy i
nagonasienne. W morzach
dominacja glonów.
Pojawiają się pajęczaki i
owady.
Pierwsze gady i bellemnity.
Ogromne widłaki, skrzypy i
paprocie - powstawanie złóż
węgla.
Pierwsze miłorzębowe.
2
www.olafbujak.prv.pl
– opracowanie na licencji BEERWARE (stawiasz Olafowi browara), z pewnością jest mnóstwo nieścisłości i błędów za które oczywiście nie odpowiada ;)
kenozoik+trzeciorzęd+czwartorzęd
trias jura kreda trzeciorzęd czwartorzęd
granica
dolna
245 – 210mln lat temu
Bardzo wyraźna – wymieranie w
świeci organicznym.
210 – 140
Wymieranie amonitów. Wyraźna
w facjach morskich.
140 – 70
Wyraźna – związana z wielką
regresją morską i wymieraniem
amonitów
Berriasella Grandis.
70 – 1,8
Całkowite wymieranie amonitów,
bellemnitów, inoceramów.
Pojawienie się otwornicy
Globigerina.
Bardzo trudne: dane
paleomagnetyczne, lodowce,
zmiany fauny i flory(większe ssaki
i poziomy otwornicowe).
ortostraty
graficzne
amonity, konodonty,
amonity, belemnity,
amonity,
otwornice,
parastraty
graficzne
ramienionogi, małże, otwornice,
liliowce,
otwornice, małżorączki,
ramienionogi, kalpionelle,
belemnity, małże, otwornice,
kalpionelle, kokkolity,
małże, ślimaki, szkarłupnie,
kokkolity,
paleogeog
rafia
Regresja, transgresja, regresja.
Pangea
zaczyna się rozpadać.
Rozwija się
Tetyda
.
Rozbieżny
ruch kontynentów –
Laurazja
na
N,
Gondwana
na S. Wokół
kontynentów liczne geosynkilny.
Dalszy rozbieżny ruch
kontynentów.
Gondwana
zaczyna
się rozpadać. Oddzielają się Indie,
Australia, Antarktyda i tworzy się
system ryftów – Afryka/Amer_S.
Rozwija się
Tetyda –
początek
tworzenia się Oceanu Indyjskiego.
Okres spokoju tektonicznego.
Tworzy się Ocean Atlantycki i ryft
(
rozdział Afryki i Amer_S)
.
Pod koniec podział Australii i
Antarktydy-powstają także tatry.
Cała Krada to transgresja.
Rozkład oceanów i kontynentów
niewiele odbiegający od
dzisiejszego.
Ostatecznie
zamknięty praocean
Tetyda.
Dekan(indie) zderzył się z Azją.
Australia odrywa się od
Antarktydy. Tworzy się Przesmyk
Panamski. Silne ruchy
górotwórcze: Alpy, Karpaty,
Himalaje, Kaukaz.
facje,
prowincje,
formacje
Facje
: Verrucano, Halsztackie,
Hauptdolomit; germańska,
alpejska.
Facja
Amonitico Rosso.
Prowincje
: medyterańska
(tetydzka)
, borealna;
portlandzka, wołżańska,
Tytońska.
Facje Europy
:
weld –
płytkomorskie, brachiczne
urgon –
organogeniczne wapienie
gault –
ciemne iły z konkrecjami
greensand –
żwirowo-piaszczyst,
glaukonit, krzeminie i czerty
Prowincje zoogeograficzne
:
- tropikalna alpejska
(
medyterańska, tetydzka)
- chłodna borealna
Utwory Tetydy-
urgon.
Pierwsze ssaki, dinozaury(z
mięsożernych tekodontów) i
lądowe krokodyle i zółwie.
Klimat od suchego po wilgotny,
do suchego.
Gady opanowały wszystkie
środowiska. Pierwsze ptaki i
okrzemki.
Klimat ciepły bez zróżnicowania.
Pierwsze ssaki łożyskowe i
stekowce. Wymieranie
dinozaurów – teoria zderzenia
(iryt).
Ewolucja człowieka.
Kimat dużo cieplejszy niż
obecnie; wyraźna strefowość.
Człowiek rozumny.
Neogen – najintensywniejsze
osady fitogeniczne.
3
www.olafbujak.prv.pl
– opracowanie na licencji BEERWARE (stawiasz Olafowi browara), z pewnością jest mnóstwo nieścisłości i błędów za które oczywiście nie odpowiada ;)
MISZMASZ:
–
Japetus
pomiędzy
Balticą
, a
Laurencją
.
–
Rheic
pomiędzy
Gondwaną
i
Laurazją
.
–
brachiopody
=
ramienionogi
–
krynoidy
=
liliowce
–
amonity
=
głowonogi
–
gr. prakambr/fanerozoik – 544mln lat
–
utwory paraliczne to: utw. środowisk przejściowych
morsko-lądowe, utwory niedotlenione o ciemnych barwach
–
cykl transgresywny rozpoczyna się od osadów
gruboziarnistych(lądowych), zlepieńce
–
osady charakterystyczne w jurze(węglany i okruchowe) i
kredzie: łupki graptolitowe, węglanowe, moilica?
–
Osady Kambru w Polsce: klastyczne i węglanowe
–
kaukaz i apeniny: orogeneza waryscyjska
–
największe wymieranie: perm/trias
–
saga rossa
: basen alpejski
–
paleogeografia na podst:paleomagnetyzmu, analizy
facjalnej, paleobiogeografii
–
korelacja stratygraficzna służy do identyfikowania warstw
jednowiekowych
–
korelacja metodą litologicznych poziomów przewodnich
opiera się na wyróżnieniu
–
szungit
to prekambryjski węgiel
–
efekt Urey'a
to zjawisko fotodysocjacji wody zachodzące
pod wpływem promieniowania ultrafioletowego
–
skały prekambryjskie występują głównie w centrach
kontynentów w obszarach kratonicznych i w strukturach
zwanych platformami
–
wczesne etapy rozwoju Ziemi: protoplanety, odgazowania
płaszcza, powstania hydrosfery, pojawienia się wolnego O2
–
rapa-kivi
to: intruzywne granity pegmatytowe 1700-
1500mln lat, granity o różowo zabarwionych skaleniach
–
Transgresja morza epikontytnentalnego w kambrze
rozpoczęła się na początku kambru, a regresja z końcem
dolnego kambru
–
facją reńska
: głębokomorska facja detrytyczna
–
geosynklina kaledońska: zbiornik który pojawił się na
początku kambru
–
transgresja ordowicka dotarła do strefy
wału scytyjskiego
i
z końcem orodowiku morze nie wycofało się
–
wał scytyjski po raz pierwszy został przekroczony w
dolnym sylurze
–
^STOP ...
4
www.olafbujak.prv.pl
– opracowanie na licencji BEERWARE (stawiasz Olafowi browara), z pewnością jest mnóstwo nieścisłości i błędów za które oczywiście nie odpowiada ;)
Plik z chomika:
YaBubba
Inne pliki z tego folderu:
zestawienie informacji w tabeli stratygraficznej.xlsx
(28 KB)
mapki od K.rar
(127537 KB)
skamieniałości - zdjęcia.rar
(48943 KB)
ramienionogi.pps
(5870 KB)
szkarłupnie.pps
(5299 KB)
Inne foldery tego chomika:
Analizy Środowiskowe
Angielski
BHP
Chemia
Egzamin Inżynierski
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin