Makroekonomia - AE.doc

Makroekonomia

Ćwiczenia - mgr Jan Kultys, p.479A, 2 kolokwia

Literatura:

D. Begg - “Makroekonomia”

Hall-Taylor - “Makroekonomia”

Kamershen - “Makroekonomia”

Makroekonomia - związki między podmiotami w gospodarce jako całości

Obszary zainteresowań:

1.    Wzrost gospodarczy (wskaźniki, koniunktura)

2.    Inflacja

3.    Bezrobocie

4.    Polityka gospodarcza

                                                        Systemy gospodarcze

              Kierowane (Kuba, Korea Pół.)                                          Samoregulujące się (wolny rynek)

              -bezpośrednia ingerencja państwa                                           -regulują niezależne wskaźniki gospodarcze

                                                                                                  -środki finansowe “nisko” zgromadzone

W praktyce dzisiaj - systemy mieszane z aktywną rolą państwa ograniczoną głównie do przeciw działania - rynek głównie

System gospodarczy:

1.    Sfera realna - zasoby materialne kraju

2.    Sfera regulacyjna - składniki niematerialne produkcji, podziału i konsumpcji (sfery - Jonasz Kornai)

3.    Działalność materialna i niematerialna - inwestycje, oszczędności, konsumpcja, proces wytworzenia, wielkość i struktura zatrudnienia

Systemy tworzy się po to aby zwiększać GNP, ich funkcjonowanie zależny od polityków należących do różnych szkół.

Szkoła klasyczna (XVIII-XIX w.):

1.    Gospodarka sama dochodzi do równowagi (w długim okresie czasu ceny i płace są bardzo elastyczne). Produkcja w długim okresie czasu znajdzie się na etapie potencjalnym. Jeśli jest bezrobocie - spadek płac - obniżenie kosztów - większe zatrudnienie - spadek cen - większy popyt - równowaga.

2.    Istnieje tylko bezrobocie naturalne - rynek pracy w stanie równowagi.

3.    Rząd nie powinien ingerować w gospodarkę - jest tylko “stróżem nocnym”.

4.    Brak uwagi dla zjawisk mikroekonomicznych

Szkoła neoklasyczna (1871-1936):

1.    Uwaga poświęcona mikroekonomii.

2.    Teoria równowag cząstkowych.

3.    Analiza konkurencji doskonałej i niedoskonałej

4.    ‘29-’33 - Wielki kryzys - monopole i ich dyktando cenowe, szybki rozwój spółek, zmiana warunków konkurencji, płace i ceny mniej elastyczne - wolne reakcje popytu, długie utrzymywanie się bezrobocia.

5.    Brak ingerencji państwa w gospodarkę.

Szkoła Keynes’a (‘36-’70) dziś - post- i neokensizm:

1.    Inna ocena makroekonomii - narzędzia oddziaływania.

2.    Rozważa tylko czas krótki - odrzuca elastyczność cen i płac, permanentny stan równowagi, nie konkurencyjna gospodarka, bezrobocie rzeczywiste, za mały popyt.

3.    Produkcja jest określana przez globalny popyt, który ma charakter autonomiczny (niezależny od dochodu).

4.    W gospodarce występują efekty mnożnikowe - odpowiedź na łączny popyt - produkcja zależy wyłącznie od popytu.

5.    Zmiany ilości pieniądza wpływają na kształtowanie się wielkości produkcji.

6.    Występuje bezrobocie przymusowe (krótki okres czasu).

7.    Istnieje możliwość wykorzystania polityki fiskalnej (dochodowej) i monetarnej uregulować popyt do zwiększonej wielkości produkcji.

8.    Wprowadzenie zasiłków dla bezrobotnych.

9.    Załamanie się w 70’ - stagflacja (inflacja + stagnacja) i slumpflacja (inflacja i spadek). Krytyka: za mało o teorii inflacji ograniczył się do nacisku na czynniki popytowe (do inflacji może dojść nie tylko przy zwiększonym popycie), niedostatecznie uwzględnił politykę pieniężną (podporządkował ją budżetowej), rozbudowa sektora publicznego (deficyt budżetowy). W połowie 80’-tych zaczęto wracać do Keynesa - post- i neokeyensiści.

Szkoła monetarystów:

1.    W połowie 70’ teoria ilościowa - w długim okresie czasu przy innych warunkach nie zmienionych zmiana ilości pieniądza w gospodarce prowadzi wyłącznie do zmiany cen - pieniądz ma w gospodarce tylko znaczenie neutralne tzn. dychotomia klasyczna = zmiana ilości pieniądza wywołują tylko zmiany nominalne.

2.    Ceny i płace są w miarę elastyczne, gospodarka sama się reguluje.

3.    Państwo nie powinno interweniować, jeśli już to od strony podaży - instrumenty monetarne.

4.    Rozważają czas krótki, ale i długi - wówczas rynek pracy jest w równowadze (są jednostki nie chcące pracować).

5.    OK jeśli wiadomo ile będzie pieniądza, obecnie nie można utrzymać określonego poziomu podaży pieniądza i nie jest możliwe określenie idealnej podaży pieniądza.

Szkoła podaży:

1.    Należy wykorzystywać narzędzia polityki fiskalnej aby pobudzić podaż

2.    Za niską produkcje odpowiadają zniechęcające podatki dochodowe - Laffer pokazał zależność między podatkiem a wpływem do budżetu.

3.    Tylko długi okres czasu.

Szkoła racjonalnych oczekiwań:

1.    Dotyczy makroekonomii i przyjmuje, że uczestnicy rynku formułują swoje oczekiwania na podstawie wielkości i w oparciu o politykę jaką lansuje dany kraj. Weryfikują poglądy w oparciu o wiedzę zyskaną na rynku.

2.    Należy przekazywać rzetelne informacje o sytuacji gospodarczej kraju  - nie można zmieniać polityki w krótkim okresie czasu.

Neokeynesiści:

1.    W gospodarce występuje stan permanentnej nierównowagi.

2.    W krótkim okresie czasu występuje mała elastyczność cen i płac, ale jeśli już to do góry.

3.    Należy zwrócić uwagę na niestabilność sektora prywatnego.

4.    Proces dochodzenia gospodarki do równowagi jest bardzo długi, w krótkim okresie czasu mogą występować duże szoki np. bezrobocie.

5.    Neutralność pieniądza w krótkim okresie czasu.

6.    W krótkim okresie czasu jest możliwa wymienialność między bezrobociem a inflacją.

7.    W krótkim okresie czasu państwo musi przeciwdziałać kryzysom poprzez politykę fiskalną (podatki i wydatki).

8.    Polityka pieniężna (fiskalna) oddziaływuje głównie na popyt.

Postkeynesiści:

1.    Głównie opiera się na polityce fiskalnej.

2.    Zachęcają do inwestycji.

3.    Im wyższy udział sektora państwowego w gospodarce tym wyższa skuteczność polityki skali makroekonomicznej.

4.    Podkreślają rolę państwa w podziale dochodu narodowego.

5.    Często nie podaż pieniądza determinuje popyt, ale odwrotnie.

6.    Państwo ma nieograniczoną kontrolę podaży pieniądza.

7.    Wprowadzanie ostrej polityki pieniężnej przez Bank Centralny ogranicza popyt, a jeśli ceny są lepkie prowadzi to do recesji.

8.    Główna rola banku sprowadza się do podtrzymywania stabilności rynków finansowych.

Nowa szkoła klasyczna w makroekonomii (R. Lucas - noblista):

1.    Gospodarka natychmiast się równoważy - doskonała elastyczność ceni płac.

2.    Oparta na racjonalnych założeniach polityka państwa - jasność w jakim okresie czasu jest prowadzona.

3.    Ingerencja państwowa jest zbędna i niewłaściwa.

Dziś  zgodność w dwóch rzeczach:

1.    Obniżenie podatków pobudza inflację.

2.    Ograniczanie cen i płac źle wpływa przy walce z inflacją.