przeprowadzanie inwentaryzacji.pdf
(
819 KB
)
Pobierz
mk22-okladka1-naklad-5800.qxd
BIBLIOTEKA
KSIĘGOWEGO
Nr 9
(21)
wrzesień 2009
miesięcznik
www.bk.infor.pl
Tadeusz Naumiuk
Biegły rewident
Przeprowadzanie
i rozliczanie
inwentaryzacji
rocznej
ISSN 1898-2794
Spis treści
Rozdział I. PRZYGOTOWANIE, PRZEBIEG I ROZLICZENIE
INWENTARYZACJI
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
1. Pojęcie inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. Błędy i nieprawidłowości najczęściej popełniane
w toku inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
3. Cele inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
4. Zakres inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
5. Metody inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
6. Terminy i częstotliwość inwentaryzacji rocznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
7. Przygotowanie inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
7.1. Zakres przygotowania inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
7.2. Podział kompetencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
8. Planowanie czynności inwentaryzacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
9. Przygotowanie i przydatność personelu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
10. Przygotowanie ewidencji i dokumentacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
11. Przygotowanie rejonów (pól) spisowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
12. Przeprowadzenie inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
12.1. Spis z natury. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
12.2. Inwentaryzacja w drodze spisu z natury. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
12.3. Ustalanie ilości spisywanych składników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
12.4. Przyjmowanie i wydawanie składników w czasie spisów . . . . . . . . . 27
12.5. Sporządzanie arkuszy spisowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
12.6. Kontrola poprawności przebiegu spisów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
12.7. Zakończenie spisów z natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
12.8. Inwentaryzacja stanów środków pieniężnych w bankach oraz
rozrachunków między kontrahentami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
12.9. Porównanie danych ewidencji z dokumentacją . . . . . . . . . . . . . . . . 35
12.10. Przykładowy protokół inwentaryzacji aktywów i pasywów w drodze
porównania dokumentacji z ewidencją i ich weryfikacji. . . . . . . . . . 37
13. Zakończenie i rozliczenie inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
13.1. Wycena inwentaryzowanych składników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
13.2. Wyprowadzenie różnic inwentaryzacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
13.3. Wyjaśnienia osób odpowiedzialnych materialnie . . . . . . . . . . . . . . . 42
13.4. Weryfikacja różnic inwentaryzacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
13.5. Protokół z posiedzenia komisji inwentaryzacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . 44
13.6. Kompensaty niedoborów z nadwyżkami stwierdzonymi
na artykułach podobnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
13.7. Rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
wrzesień 2009
BIBLIOTEKA KSIĘGOWEGO nr 9(21)
2
Przeprowadzanie i rozliczanie inwentaryzacji rocznej
Rozdział II. DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI
INWENTARYZACYJNYCH
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
1. Zakres i rodzaje dokumentacji inwentaryzacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
2. Dokumentacja przygotowania inwentaryzacji – uregulowania
wewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Wzór nr 1 – Zarządzenie wewnętrzne kierownika jednostki w sprawie
inwentaryzacji rocznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Wzór nr 2 – Wykaz członków komisji inwentaryzacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . 54
Wzór nr 3 – Wykaz członków zespołów spisowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
Wzór nr 4 – Harmonogram i terminarz inwentaryzacji rocznej . . . . . . . . . . 55
Wzór nr 5 – Ewidencja arkuszy spisów z natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
Wzór nr 6 – Polecenie przeprowadzenia spisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
Wzór nr 7 – Protokół zabezpieczenia ewidencji inwentaryzowanych
składników. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
3. Dokumentacja przebiegu inwentaryzacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Wzór nr 8 – Oświadczenie wstępne osób odpowiedzialnych
materialnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Wzór nr 9 – Arkusz spisu z natury (uniwersalny) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Wzór nr 10 – Arkusz spisu z natury (rzeczowe składniki majątku
w użytkowaniu) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
Wzór nr 11 – Protokół inwentaryzacji kasy (wersja 1) . . . . . . . . . . . . . . . . 60
Wzór nr 12 – Protokół inwentaryzacji kasy (wersja 2) . . . . . . . . . . . . . . . . 61
Wzór nr 13 – Oświadczenie końcowe osób odpowiedzialnych
materialnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
Wzór nr 14 – Protokół wyceny zapasów niepełnowartościowych . . . . . . . . 62
Wzór nr 15 – Przykładowy tekst sprawozdania z kontroli . . . . . . . . . . . . . . 62
Wzór nr 16 – Protokół kontroli kompletności, rzetelności i prawidłowości
spisu z natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
Wzór nr 17 – Sprawozdanie zespołu spisowego dotyczące przygotowania
i przebiegu spisu z natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
4. Dokumentacja rozliczenia inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
Wzór nr 18 – Zestawienie zbiorcze spisów z natury (1) . . . . . . . . . . . . . . . 65
Wzór nr 19 – Zestawienie zbiorcze spisów z natury (2) . . . . . . . . . . . . . . . 66
Wzór nr 20 – Zestawienie różnic inwentaryzacyjnych. . . . . . . . . . . . . . . . . 68
Wzór nr 21 – Protokół z posiedzenia komisji inwentaryzacyjnej
w sprawie różnic inwentaryzacyjnych w dniu weryfikacji . . . 69
Wzór nr 22 – Sprawozdanie końcowe przewodniczącego komisji
inwentaryzacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
5. Materiały pomocnicze wykorzystywane przy wypełnianiu wzorów
arkuszy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
5.1. Tablica przybliżonych ciężarów właściwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
5.2. Wzory podstawowych brył geometrycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
www.bk.infor.pl
Spis treści
3
Rozdział III. PRZYKŁADOWA INSTRUKCJA INWENTARYZACYJNA
. . . . . . 72
1. Zasady ogólne, cele, rodzaje i metody inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . 72
2. Terminy i częstotliwość inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
3. Organizacja, przebieg, rozliczenie i wykorzystanie wyników
inwentaryzacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
4. Powoływanie i zadania komisji inwentaryzacyjnej, zespołów (grup)
spisowych, kontrolerów spisowych, a także osób (grup) dokonujących
weryfikacji stanów ewidencyjnych z dokumentacją oraz uzgodnień sald
środków pieniężnych w bankach i rozrachunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
5. Zasady inwentaryzowania w formie spisu z natury rzeczowych
i pieniężnych składników aktywów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
6. Zasady inwentaryzowania środków pieniężnych w bankach oraz
rozrachunków przez potwierdzenie sald, a pozostałych aktywów i pasywów
w drodze porównania stanów ewidencyjnych z dokumentacją . . . . . . . . . . 86
7. Dopuszczalne uproszczenia inwentaryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
8. Wycena wyników inwentaryzacji, ustalenie, weryfikacja . . . . . . . . . . . . . . . 89
i rozliczenie różnic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
9. Uprawnienia, obowiązki i odpowiedzialność określonych organów i osób
w związku z inwentaryzacją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
Rozdział I
Przygotowanie, przebieg i rozliczenie
inwentaryzacji
1. Pojęcie inwentaryzacji
Przepisy ustawy o rachunkowości poświęcają stosunkowo niewiele miejsca
problematyce inwentaryzacji. Aby inwentaryzację przygotować, przeprowadzić
oraz rozliczyć prawidłowo i sprawnie, należy posiadać gruntowną wiedzę praktycz-
ną i doświadczenie. Niniejsza publikacja stanowi zbiór porad i wskazówek w za-
kresie prawidłowego prowadzenia inwentaryzacji.
Inwentaryzacja jest elementem rachunkowości, co oznacza, że należy wobec niej
stosować określone ustawą o rachunkowości zasady, uwzględniając jej właściwości
i specyfikę. Z ustawy tej wynika również, że kierownik jednostki ponosi odpowiedzial-
ność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą,
w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie ra-
chunkowości – z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryza-
cji w formie spisu z natury – zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą.
Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę powinno być stwierdzone w for-
mie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy,
a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszys-
cy członkowie tego organu.
W praktyce więc pewne obowiązki w zakresie rachunkowości kierownik jed-
nostki może scedować na inną osobę (np. głównego księgowego lub dyrektora fi-
nansowego), za jej zgodą wyrażoną na piśmie. Cesja ta nie może jednak dotyczyć
odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji przez dokonanie spisów
z natury rzeczowych i pieniężnych składników aktywów jednostki, za które zawsze
jest odpowiedzialny organ będący kierownikiem jednostki (np. zarząd, prezes, dy-
rektor itp.). Treść powyższego zapisu świadczy o tym, jak duże znaczenie ustawo-
dawca nadaje inwentaryzacji.
Uwaga!
Kierownik jednostki jest zobowiązany do zapewnienia starannego i kompe-
tentnego przygotowania, przeprowadzenia oraz rozliczenia inwentaryzacji.
Do inwentaryzacji w wielu aspektach, m.in. w zakresie poprawności dokumen-
tacji związanej z przebiegiem i rozliczeniem inwentaryzacji, mają zastosowanie
przepisy odnoszące się do dowodów księgowych i ksiąg rachunkowych (patrz
rozdz. 1 i 2 ustawy o rachunkowości).
Inwentaryzacja stanowi najistotniejszy element weryfikacji, urealnienia i korek-
ty wykazanej w ewidencji wartości aktywów i pasywów jednostki. Realizacja powyż-
szych aspektów jest możliwa dzięki wykonaniu ogółu czynności zmierzających do:
www.bk.infor.pl
Plik z chomika:
VVampirkaa
Inne pliki z tego folderu:
Ksiegowanie zdarzeń gospodarczych _ 30 porad.pdf
(2129 KB)
Instrukcja inwentaryzacyjna.pdf
(1937 KB)
ENCYKLOPEDIA RACHUNKOWOŚCI.pdf
(11106 KB)
Dokumentacja systemu rachunkowości.pdf
(76 KB)
11_Ksiegowosc_w_organizacjach_pozarzadowych.pdf
(713 KB)
Inne foldery tego chomika:
Kadry - Porady
Księgowość - artykuły, porady
Księgowość - Programy
Ustawy
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin