Przestrzeganie praw osób pozbawionych wolności 2008r.pdf

(1700 KB) Pobierz
PRZESTRZEGANIE PRAW OSÓB
POZBAWIONYCH WOLNOŚCI.
O monitorowaniu
jednostek penitencjarnych
pod redakcją
Witolda Klausa i Marii Niełacznej
Warszawa 2008
Redakcja naukowa: Witold Klaus, Maria Niełaczna
Redakcja językowa: Ewa Biernacka/SKRYPTORIUM
Redakcja techniczna: Dagmara WoźniakowskaFajst
Projekt okładki: Krzysztof Łagodziński
Publikacja powstała w ramach wspólnego projektu Stowarzyszenia
Interwencji Prawnej oraz Ośrodka Badań Praw Człowieka w Instytucie
Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego
współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Progra
mu Środki Przejściowe 2005 „Podnoszenie świadomości społecznej i
wzmocnienie rzecznictwa oraz działań monitorujących organizacji po
zarządowych”, a także przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
w ramach Rządowego Programu „Fundusz Inicjatyw Obywatelskich”.
Za treść publikacji odpowiada Stowarzyszenie Interwencji Prawnej,
poglądy w niej wyrażone nie odzwierciedlają w żadnym razie oficjal
nego stanowiska Unii Europejskiej.
ISBN: 9788360720066
Wydanie I, Warszawa 2008
Wydawca:
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
Al. 3 Maja 12 lok. 510, 00391 Warszawa
tel./fax +22 6215165
email: interwencjaprawna@o2.pl
www.interwencjaprawna.pl
944507379.068.png 944507379.079.png 944507379.090.png 944507379.101.png 944507379.001.png 944507379.012.png 944507379.020.png 944507379.021.png 944507379.022.png 944507379.023.png 944507379.024.png 944507379.025.png 944507379.026.png 944507379.027.png 944507379.028.png 944507379.029.png 944507379.030.png 944507379.031.png 944507379.032.png 944507379.033.png 944507379.034.png 944507379.035.png 944507379.036.png 944507379.037.png 944507379.038.png 944507379.039.png 944507379.040.png 944507379.041.png 944507379.042.png 944507379.043.png 944507379.044.png 944507379.045.png 944507379.046.png 944507379.047.png 944507379.048.png 944507379.049.png 944507379.050.png 944507379.051.png 944507379.052.png 944507379.053.png 944507379.054.png 944507379.055.png 944507379.056.png 944507379.057.png 944507379.058.png 944507379.059.png 944507379.060.png 944507379.061.png 944507379.062.png 944507379.063.png 944507379.064.png 944507379.065.png 944507379.066.png 944507379.067.png 944507379.069.png 944507379.070.png 944507379.071.png 944507379.072.png 944507379.073.png 944507379.074.png 944507379.075.png 944507379.076.png 944507379.077.png 944507379.078.png 944507379.080.png 944507379.081.png 944507379.082.png 944507379.083.png 944507379.084.png 944507379.085.png 944507379.086.png 944507379.087.png 944507379.088.png 944507379.089.png 944507379.091.png 944507379.092.png 944507379.093.png 944507379.094.png 944507379.095.png 944507379.096.png 944507379.097.png 944507379.098.png 944507379.099.png 944507379.100.png 944507379.102.png 944507379.103.png 944507379.104.png 944507379.105.png 944507379.106.png 944507379.107.png 944507379.108.png 944507379.109.png 944507379.110.png 944507379.111.png 944507379.002.png 944507379.003.png 944507379.004.png 944507379.005.png 944507379.006.png 944507379.007.png 944507379.008.png 944507379.009.png 944507379.010.png 944507379.011.png 944507379.013.png 944507379.014.png 944507379.015.png 944507379.016.png 944507379.017.png 944507379.018.png 944507379.019.png
 
S PIS TREŚCI
C ZĘŚĆ I
Wprowadzenie....................................................................................
5
Zbigniew Hołda
Wpływ na polepszenie przez władze publiczne sytuacji osób po-
zbawionych wolności – możliwości Europejskiego Komitetu Zapo-
biegania Torturom......................................................................
7
Michał Fajst
Ochrona praw osób uwięzionych w Polsce – systemy CPT i OPCAT
19
Teodor Bulenda
Kontrola zewnętrzna polskich aresztów śledczych i zakładów kar-
nych...............................................................................................
41
Danuta Przywara
Rola organizacji pozarządowych działających w obszarze praw i
wolności człowieka w monitorowaniu instytucji izolacyjnych..............
57
Andrzej Rzepliński
Organizacje strażnicze praw człowieka a więziennictwo w Polsce w
latach 1919-2008................................................................................
63
Ryszard Skrzypiec
Monitoring jako forma rzecznictwa obywatelskiego i wzmacniania
przestrzegania praw człowieka...........................................................
89
C ZĘŚĆ II
Maria Niełaczna
Implementacja zaleceń CPT w polskim prawie penitencjarnym –
wybrane zagadnienia..........................................................................
99
Maria Niełaczna, Witold Klaus
Wykonywanie przez polskie władze zaleceń Europejskiego Komite-
tu do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniża-
jącemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT). Raport z badań......
135
Andrzej Kremplewski, Maria Niełaczna
Funkcjonariusze Służby Więziennej o CPT – relacje, opinie. Raport
z wizytacji...........................................................................................
201
Emilia Rekosz
Oddziały dla więźniów stwarzających poważne zagrożenie spo-
łeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu....
235
Noty o autorach..................................................................................
249
P RZESTRZEGANIE PRAW OSÓB POZBAWIONYCH WOLNOŚCI
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
4
W PROWADZENIE
Szanowni Państwo,
Niniejsze opracowanie, jakie oddajemy właśnie do Państwa rąk, jest efektem
współpracy Stowarzyszenia Interwencji Prawnej oraz Ośrodka Badań Praw
Człowieka Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu War-
szawskiego przy realizacji dwóch projektów. Pierwszym z nich był „Monitoring
realizacji zaleceń CPT przez władze polskie”, współfinansowany przez Unię
Europejską w ramach Programu Środki Przejściowe 2005 „Podnoszenie świa-
domości społecznej i wzmocnienie rzecznictwa oraz działań monitorujących
organizacji pozarządowych”. Drugi natomiast to „Monitoring – innowacyjna
forma rzecznictwa obywatelskiego”, współfinansowany przez Ministerstwo
Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu „Fundusz Inicja-
tyw Obywatelskich”.
Publikacja składa się z dwóch części. W pierwszej znajdą Państwo artyku-
ły poświęcone zagadnieniom bardziej ogólnym. Jedne opisują funkcjonowanie
dwóch międzynarodowych systemów ochrony praw osób pozbawionych wol-
ności działających w ramach Rady Europy oraz Organizacji Narodów Zjedno-
czonych. Inne przedstawiają metody kontroli jednostek penitencjarnych stwo-
rzone w polskim porządku prawnym. Kolejne zamieszczone w tej części teksty
prezentują rolę organizacji pozarządowych, czy szerzej społeczeństwa obywa-
telskiego, w monitorowaniu instytucji izolacyjnych, oraz sposoby i możliwości
wpływania przez te podmioty na warunki odbywania kary pozbawienia wolno-
ści i na poziom przestrzegania praw człowieka w miejscach odosobnienia.
W drugiej części opracowania przedstawione zostały wyniki badań po-
święconych implementacji zaleceń Europejskiego Komitetu Zapobiegania Tor-
turom (CPT) przez władze polskie. Analizie poddano przepisy prawa oraz me-
tody postępowania ze szczególną kategorią więźniów – tzw. więźniami nie-
bezpiecznymi. Ocenione także zostały wyniki przeprowadzonego latem 2008 r.
monitoringu dziewięciu zakładów karnych i aresztów śledczych odwiedzanych
przez
Komitet
w
czasie
jego
trzykrotnych
wizytacji
w
Polsce.
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin