PDF - BIOS bez tajemnic - Szybszy start systemu.pdf

(2961 KB) Pobierz
9797647 UNPDF
TEMAT NUMERU
BIOS bez tajemnic
CD 2/2007
Szybszy start systemu
Jednym z zadań BIOS-u jest wy-
krywanie wszystkich urządzeń,
które mogą przechowywać system
operacyjny (dyskietka, dysk twar-
dy itp.), a następnie uruchomienie
tego systemu. To, jak sprawnie sys-
tem zostanie znaleziony (i czy
w ogóle zostanie), zależy właśnie
od BIOS-u.
Oczywiście podczas poprawnej
pracy komputera system operacyj-
ny musi być poszukiwany na dysku
twardym. Zwykle w domyślnej kon-
fi guracji BIOS-u komputer może się
Grupa: UZUPEŁNIENIA
Artykuł „Co sygnalizuje BIOS” z PC
Formatu 10/2006
Artykuły „Szybszy start komputera”
z PC Formatu 9/2006
uruchomić również z dyskietki lub
płyty CD. Czasem mu się to udaje,
nawet jeśli tego nie potrzebujemy.
Takie wyszukiwanie wszystkich
nośników, a następnie poszukiwanie
systemu operacyjnego na każdym
z nich, jest marnowaniem czasu.
Uruchamianie komputera można
skrócić o kilka–kilkanaście sekund,
jeśli zastosuje się odpowiednie usta-
wienia. Pisaliśmy już o tym w PC
Formacie 9/2006, więc na płycie
CD zamieszczamy plik PDF z ar-
tykułem.
Poszukiwanie systemu operacyjnego na no nikach
Każdy BIOS ma specjalną sekcję ustawień zawie-
rającą listę urządzeń, na której będzie poszuki-
wany system operacyjny. W przypadku Awar-
da jest to wydzielona sekcja w głównym oknie
BIOS-u, nosząca nazwę .
Znajduje się w niej lista, która może wyglądać
następująco:
wienie dyskietki w stacji dyskietek spowoduje, że
komputer się nie uruchomi. Gdy z kolei na tej dys-
kietce znajdzie się system operacyjny, komputer
uruchomi się właśnie z niej zamiast z dysku. Jest
to niekorzystne pod względem bezpieczeństwa,
ponieważ osoba, która uruchomi komputer z nośni-
ka wymiennego, może za pomocą odpowiednich
narzędzi odczytać np. hasło zabezpieczające BIOS
(o czym wspomnieliśmy w poprzednim artykule).
Pokażemy, jak temu zapobiec.
Start z dysku
Instalacja Windows XP
Do reinstalacji systemu Windows XP nie wystarczy
domyślne ustawienie BIOS-u, umożliwiające start
z napędu optycznego. Komputer uruchomi się z płyty
CD, po czym przez klika sekund będzie wyświetlał
komunikat:
.
By rozpocząć instalację, trzeba wcisnąć dowolny kla-
wisz. W przeciwnym wypadku komputer uruchomi się
po chwili z kolejnego nośnika zawierającego działający
system operacyjny (zwykle z dysku twardego).
.
Natomiast w BIOS-ach Phoenix uruchamia-
nie systemu należy do ustawień sekcji . Po
przejściu do niej aktywna (podświetlona) jest
zwykle funkcja . Wystarczy
więc nacisnąć [Enter] , by przejść do listy napę-
dów, z których jest uruchamiany system:
w BIOS-ie Award
Jeśli nie chcesz, by komputer nie próbował się
uruchamiać z żadnego innego nośnika poza dys-
kiem twardym, skonfi guruj BIOS w następujący
sposób.
1 W sekcji
system. Może to być nieco trudniejsze, ponie-
waż w niektórych wersjach BIOS-u wartości po-
szczególnych pól nie da się zmieniać klawiszami
[Page Up] i [Page Down] , lecz można je wybierać
tylko z listy.
1 Klawiszem strzałki w prawo przejdź do
w dół do pozycji
przejdź
.
W obu przypadkach na pierwszym miejscu
listy znajduje się dyskietka. Na drugim miejscu
jest napęd optyczny (oznaczenie CDROM doty-
czy wszystkich napędów optycznych – nie tylko
CD-ROM-ów, ale też czytników i nagrywarek
DVD), a na trzecim – dysk twardy. Jest to usta-
wienie domyślne dla wielu płyt głównych. Przy-
daje się np. podczas instalacji systemu, wymiany
BIOS-u, uruchomienia niektórych programów
diagnostycznych czy wykonania lub przywróce-
nia kopii zapasowej z obrazu partycji 37>03 .
Ustawienia takie mogą być zarazem uciążliwe,
choćby z tego powodu, że przypadkowe pozosta-
ma ustawioną np. wartość .
2 Klawiszem [Page Up] lub [Page Down] zmie-
sekcji .
2 Jeśli funkcja
niaj wartość tego pola aż do momentu, gdy
ustawisz na nim wartość . Zamiast
tego możesz nacisnąć [Enter] . Pojawi się lista:
jest pod-
świetlona, naciśnij [Enter] .
3 Teraz aktywna jest pozycja .
Zwykle domyślnie ma wartość .
Naciśnij [Enter] , by otworzyć listę napędów:
.
Wybierz z niej i zatwierdź klawiszem
[Enter] .
3 Przejdź do pozycji . Za
Problemy po rozbudowie
Wszystkie obecne BIOS-y dysponują funkcją, która
odpowiada za przechowywanie danych o konfi gu-
racji systemu, tzw. Extended System Confi guration
Data (ESCD), by nie było konieczne wykrywanie za
każdym razem wszystkich urządzeń plug and play.
Do tych informacji sięga zarówno BIOS, jak i Win-
dows. Jeśli pojawiają się problemy z uruchomieniem
systemu, szczególnie po instalacji nowych urządzeń,
można te dane zresetować. Należy odnaleźć funkcję
o nazwie
pomocą klawisza [Page Up] lub [Page Down]
lub za pomocą listy ustaw wartość .
4 Podobnie postąp w przypadku urządzeń
.
4 Wybierz z listy pozycję i za-
Start z dysku
oraz
.
[Enter] . Gdy pojawi się lista, wybierz z niej
i zatwierdź, wciskając ponownie [Enter] .
w BIOS-ie Phoenix
Jeśli twój komputer wykorzystuje BIOS Phoenix,
również możesz ustawić dysk twardy jako pierw-
sze urządzenie, z którego będzie uruchamiany
Opuść program konfi guracyjny, zapisując zmia-
ny. Po następnym włączeniu komputera system
będzie uruchamiany z dysku, niezależnie od dys-
kietki czy płyty umieszczonej w napędzie.
i ustawić jej
wartość na .
36
PC Format 2/2007
SOFTWARE
, która
twierdź klawiszem [Enter] .
5 Przejdź do pozycji i naciśnij
BIOS bez tajemnic
TEMAT NUMERU
Start komputera z pami ci USB flash
Sztuczki w BIOS-ie
Wszystkie nowe komputery można uruchomić
również z portu USB, podłączając do niego nie
tylko przenośny dysk twardy, ale również pa-
mięć USB fl ash. Ta ostatnia zwykle jest trak-
towana również jako zewnętrzny dysk. Pamięć
fl ash może doskonale zastąpić dyskietkę nie-
mal w każdej sytuacji, np. podczas aktualizacji
BIOS-u czy uruchamiania różnorodnych pro-
gramów. Tak naprawdę dyskietka jest potrzebna
tylko do instalacji Windows XP na dysku podłą-
czonym do nietypowego kontrolera. Wymagane
są wtedy dodatkowe sterowniki, które mogą być
wczytane tylko z „prawdziwej” dyskietki.
Nie wyjmuj pamięci z gniazda USB
W każdym BIOS-ie istnieją pewne opcje pozwa-
lające przyspieszyć uruchomienie komputera.
Wył czanie testu pami ci
Podczas uruchamiania komputera BIOS może
przetestować pamięć RAM. Jednak nie jest to
test dokładny, a przy dużej pojemności pamięci
trwa kilkadziesiąt sekund. Jeśli twój komputer
bardzo długo się uruchamia, sprawdź, czy masz
wyłączoną funkcję wykonującą ten test.
W BIOS-ie Phoenix przejdź do sekcji ,
następnie . Znajdź
funkcję i zmień wartość na .
Współczesne BIOS-y Award mają włączony
szybki start (bez testu pamięci) i nie trzeba tego
konfi gurować.
Szybki wybór no nika
BIOS-y w dobrych płytach głównych pozwalają
na wybranie nośnika, z którego będzie urucha-
miany system bez konieczności wchodzenia do
programu konfi guracyjnego BIOS-u. Na pierw-
szym ekranie startowym pojawi się komunikat
. Gdy wciśniesz klawisz
[F8] , pojawi się okno, w którym można będzie
wybrać nośnik startowy, np. pamięć USB fl ash:
Większość BIOS-ów po odłączeniu przenośnej pa-
mięci od gniazda USB „zapomina” o jej istnieniu
i wraca do poprzedniej konfi guracji. Jeśli więc chcesz
uruchomić system z pamięci USB, musisz ustawić
BIOS bezpośrednio przed tą czynnością.
i naciśnij [Enter] . Pojawi się lista dysków, jakie
wykrył BIOS. Na pierwszej pozycji powinien się
znaleźć dysk twardy, poniżej niego dysk podłą-
czony do USB:
Wcześniej podłącz pamięć
Aby BIOS rozpoznał pamięć USB, trzeba ją podłączyć
do portu przed uruchomieniem komputera. Dopiero
później można włączyć komputer, wejść do BIOS-u
i dokonać konfi guracji.
dy poniżej dysku USB. W ten sposób pamięć
USB fl ash stanie się pierwszym nośnikiem, z któ-
rego będzie uruchamiany system. Oczywiście
stanie się to możliwe, jeśli wcześniej napęd zo-
stanie sformatowany jako systemowy.
Konfi guracja
BIOS-u Award
Niektóre BIOS-y Award odróżniają pamięci USB
fl ash od dysków twardych, stosując dla nich ozna-
czenie USB-HDD . Inne traktują je jak normalny
dysk twardy.
1 Przejdź do pozycji
BIOS Phoenix
W BIOS-ach Phoenix pamięć USB zawsze jest
rozpoznawana jako dysk twardy.
1 Przejdź do sekcji , a następnie do
i na-
ciśnij [Enter] .
2 Na rozwiniętej liście poszukaj pozycji
. Jako
ustaw .
2 Klawiszem [Esc] wyjdź do głównego okna
. Jeśli jest dostępna, wybierz ją i za-
twierdź klawiszem [Enter] . Możesz pominąć
dalsze kroki – po zapisaniu zmian i resecie kom-
puter będzie się uruchamiał z pamięci USB.
3 Jeśli BIOS nie daje do wyboru opcji ,
sekcji , a następnie przejdź do pozy-
cji i naciśnij [Enter] .
3 Na pierwszej pozycji listy prawdopodobnie
wybierz .
4 W tej samej sekcji
znajdzie się dysk twardy, dopiero za nim
pamięć USB fl ash:
Usuwanie logo producenta
Wiele BIOS-ów podczas
uruchamiania komputera
wyświetla na całym ekra-
nie logo producenta płyty
głównej .
Czasem jednak zamiast
tego przydałyby się szczegółowe informacje na
temat procesu uruchamiania komputera. Można
to łatwo zmienić.
W BIOS-ie Award przejdź do sekcji
, a następnie poszukaj
funkcji [Full screnn logo show] . Zmień jej war-
tość z na .
W BIOS-ie Phoenix przejdź do sekcji ,
następnie
odszukaj funkcję
Systemowa pamięć USB
Stworzenie systemowej pamięci USB fl ash (umożliwia-
jącej start systemu) nie uda się za pomocą narzędzi
wbudowanych w Windows, bo system potrafi w ten
sposób formatować tylko dyskietki. Można jednak
wykorzystać dodatkowe programy, jak np. HP USB
Disk Storage Format Tool (piszemy o nim na 26
w artykule „Niezawodna pamięć”). Narzędzie to po-
trafi z dyskietki systemowej (lub jej obrazu) przenieść
pliki startowe na pamięć USB.
4 Klawiszem [Page Down] przesuń dysk twar-
Po zapisaniu zmian i ponownym uruchomieniu
komputera system będzie w pierwszej kolejności
poszukiwany na pamięci USB.
. Znajdź
z na .
i zmień jej wartość
Słownik: trudne terminy
01 semigrafi ka
jest to metoda symulo-
wania grafi ki (linii, ramek,
cieni, menu, a nawet ca-
łych rysunków) za pomo-
cą liter i różnych znaków
specjalnych; metoda po-
pularna w czasach syste-
mu DOS, np. w programie
Norton Commander
02 CMOS
ang. Complementary Me-
tal Oxide Semiconductor,
technologia wytwarzania
układów elektronicznych
charakteryzująca się
bardzo niskim poborem
mocy; w komputerze
układ taki przechowuje
m.in. ustawienia BIOS-u
03 obraz partycji
plik przechowujący dane
dokładnie w taki sposób,
bajt po bajcie, w jaki są
one zapisane na partycji,
której ten plik jest kopią;
najczęściej wykonywane
są obrazy dyskietek, płyt,
partycji lub całych dysków
twardych
04 NCQ
funkcja pozwalająca
dyskowi twardemu wyko-
nywać polecenia zapisu
i odczytu danych zgodnie
z „własnym uznaniem”,
dzięki czemu dysk może
samodzielnie optymalizo-
wać swoją pracę i zapew-
nić lepszą wydajność
05 ACPI
ang. Advanced Confi gura-
tion and Power Interface,
standard zarządzania ener-
gią, pozwala na wyłączanie
poszczególnych urządzeń
w momencie, gdy nie są
potrzebne; umożliwia także
wstrzymywanie pracy całe-
go komputera
06 APIC
ang. Advanced Program-
mable Interrupt Controller,
czyli kontroler przerwań
pozwalających na obsługę
przez komputer większej
liczby urządzeń, pomocny
przy rozwiązywaniu konfl ik-
tów sprzętowych, niekiedy
stwarzający problemy
PC Format 2/2007
37
5 Klawiszem [Page Down] przesuń dysk twar-
Konfi guracja
dy na drugą pozycję, by pamięć USB zna-
lazła się na pierwszej:
funkcję
Zgłoś jeśli naruszono regulamin