Batowski Henryk - 1938r -Dwie agresje hitlerowskie.pdf
(
2114 KB
)
Pobierz
Batowski Henryk - 1938-dwie agr
HenrykBatowski
rok 1938
-
dwie
agresje hitlerowskie
Wydawnictwo Poznańskie • Poznań 1985
Spis treści
Wydanie pierwsze łączne
W skład tomu wchodzą opublikowane wcześniej książki:
Austria i Sudety
(1968)
Zdrada monachijska
(1973)
Opracowanie graficzne Władysław Brykczyński
Skorowidz i bibliografię zestawiła Irena Stawowy-Kawka
© Copyright by Henryk Batowski, 'Poznań 1985 ISBN — 83-210-0518-7
Przedmowa do nowego wydania ...........
'
Wykaz skrótów najczęściej cytowanych wydawnictw .....
8
Wstęp ..................
11
Część pierwsza: Austria i Sudety
I. Europa środkowa 1919—1938: Realia ........ 25
II. Dyplomacja środkowoeuropejska 1919—1938 ...... 42
III. Kwestia austriacka i sudecka 1919—1932 ....... 60
, IV. Niemcy hitlerowskie wobec Austrii i Czechosłowacji w latach
1933—1934 ................ 85
V. Przygotowania do agresji: 1935—1937 ........ 120
VI. Pierwsza agresja: Austria, 1937—1938 . . . . . . . . 163,
VII. Początek kryzysu czechosłowackiego: luty — maj 1938 . , . 214
Część druga: Zdrada monachijska
I. Wprowadzenie ..............
271
II. Okres wyczekiwania (czerwiec—lipiec 1938) ......
279
IV. Przygotowanie zdrady (wrzesień 1938) ... . . . . .
329
V. Dopełnianie zdrady (koniec września 1938) ......
364
VI. Wyrok zaoczny (Monachium 29 września 1938) ......
404
VII. Rola ówczesnej dyplomacji polskiej. Głosy historyków emigra
cyjnych ................
431
Zakończenie ................. 456
Aneksy: I. Dokumenty z września 1938 ........ 462
II. Wyjątki z nie ogłoszonych dokumentów brytyjskich
z r. 1938 ............. 479
III. Obsada placówek dyplomatyeznych w r. 1938 . . . 489
Bibliografia selektywna .............
495
III. Dziwne pośrednictwo (sierpień 1938) ........
300
The year 1938 — Two nazi aggressions. Sumfnary ...... 517
1938 roś —
Ęse
TMMjiepOBCKHe arpeccMM Coflepa?aHne ..... 525
Skorowidz nazwisk .............. 533
Spis portretów ............... 549
Spis mapek ................ 549
Wykaz skrótów najczęściej
cytowanych wydawnictw
(źródeł i opracowań) Pełne tytuły znajdują się w Bibliografii na końcu książki
ADAP —
Akten żur deutschen auswdrtigen Politik 1919—1945
AH — „Acta Historica" (Budapest)
AM —
Das Abkommen von Miinchen
(ed. V. K r a 1)
APPW — H. Batowski,
Agonia pokoju i początek wojny
Baumont — M. Baumont,
La faillite de la paix
B e c k — J. B e c k,
Dernier rapport ^
B e n e ś M — E. Beneś,
Mnichovske dny
BeneS P — E. B e n e ś, Pameti
Bonnet D — G. B o n n e t,
Defense de la paix
Bonnet Q — G. Bonnet, Le
Quai d'Orsay sous trois republiqy.es
Bruegel — J.W. Bruegel, CzecTiosIouakia
before Munich
Celovsky — B. Celovsky, Das
Miinchener Abkommen von 193S
C ś s a r—C e r n y — J. C e s a r, B. Ć e r n y,
Politika nemeckych burźoaz-
nich
stron '
Churchill — W. S. Churchill,
The Second World War. I. The Ga-
.
thering Storm
Ciano — G. C i a n o,
1938 Diario
Comnen — N. P. Comnene,
Preludi del grandę dramma
ĆCH — „Ceskoslovensky Casopis
Historicky" (Praha) DBFP — Documents
on British Foreign Policy 1919—1939
DDF —
Documents diplomatigues
frangais 1932—1939
DIZW — DeutscWand im
Zweiten Weltkrieg
DM —
Dokumenty i materiały z przededniu II wojny światowej
DN
-r
H. Batowski,
Dyplomacja
niemiecka, 1919—1945
Donosti — M. Donosti, MussoZini
e Europa
DT — Dże
Deutschen in der Tschechoslowakei 1933—1947
(ed. V. K rai) DTMS — Dziennik
i teki Jana
Szembeka
DuT"oselle — J. B. Duroselle, La
decadence 1932—1939
DWP —
Dokumienty wnieszniej
politiki SSSR
EC — „L'Europe Centrale" (Praha)
Eden — L.ord of Avon,
The Eden Memóirs. Facing the Dictators.
Eichstadt — U. Eichśtadt, Von
Dollfuss zu Hitler >
EPPA — £uropaische
Politik im Spiegel der Prager Akten ,
EVC — G. Ciano,
L'Europa
verso la catastrofe
EZKP — H. Batowski, Europa zmierza ku
przepaści
Fierlinger — Z.
Fierlinger,
Ve sluźbach ĆSR
8
F.O. — Foreign Office (Public Record Office)
F r a n c o i s-P oncet — A. F r a n c o i s-P o n c e t,
Souvenirs d'une am-
bassa.de a Berlin
FRUS —
Foreign Relations of the United States
Gamelin — M. Gamelin,
Servir, II: Le prologue du drame
Gawroński — J. Gawroński, Moja misja 10 Wiedniu Gehl — J. Gehl,
Austria, Germany and the Anschluss
G i l b e r t—G ott — M. Gilbert, R. Got t,
The Appeasers
GoLdinger — W. Goldinger, Geschichte
der
Republik Osterr^ich
GRO — H. B e n e d i k t, ed.,
Geschichte der Republik Osterreich
H a j e k — J. S. H a
j e k,
Mnichov
HD —
Historia dyplomacji 1914—1939
Henderson — N> Henderson, FaiZure
of a Mission
HGS —
Der Hochverratsprozess gegen Dr.
Guido Schmidt
Hodźa — M. Hodźa,
Federation in Central Europę
IWP —
Istorija wnieszniej
politiki SSSR 1917—1980
Jaksch — W. Jaksch,
Europas Weg nach Potsdam
JCEA — „Journal of
Central European Affairs" (Boulder, Colo.) JLĆ — „Jugoslovenski Istorijski Casopis" (Beograd)
K ó żeński — J. Kozeński,
Czechosłowacja w polskiej polityce zagranicznej 1932—1938
Kral— V. Kral,
Spojenectvi ćeskoslovensko-sovetske... 1935—1939
Krofta — K. Krofta,
Z dób nasi prvnt
republiky
Ludwig — E. L u d w i g,
Osterreichs Sendung im Donaurawm
Łukasiewicz — J. Łukasiewicz,
Sprawa czechoslowacka na tle
stosunków polsko-francuskich
>
Macartney — C. A. Macartney,
October Fifteenth. A History of
Modern Hungary
MD — Mnichov
v dokumentech
ND —
Nove dokumenty k historii Mnichova; Nowyje
dokumienty iż istorii
Miunchena
NIPĆ —
Nemecky imperialismus proti CSR 1918—1939
^'
NNI — „Nowaja i nowiejsza istorija" (Moskwa)
Nogueres — H. Nogueres,
Munich ou la dróle de paix
N o e l — L. Noe l,
L'agression allemande contre la Pologne
OĆZP — O
6esskoslovenskś zahranićni politice 1918—1939
O s t o j a-O wsianyj — I. D. Ostoja-O wsiany j,
Nawoje o Miun-
chenie
PN — „Polityka Narodów" (Warszawa) PVTP — V. Bruns, G. Gretschaninov, PoZitische
Ve.rtra.ge,
Traites
politiąues
PZ — „Przegląd Zachodni" (Poznań) Rónnefarth — H. K. G. Ronnefarth,
Die Sudetenkrise in der in-
ternationalen Politik
Schmidt — P. O. Schmidt —
Statysta na dyplomatycznej scenie .
Schuschnigg — K. Schuschnigg,
W zmaganiu z Hitlerem
Shirer — W. L. Shirer,
The Rise and Fali of the Third Reich
Sidor — K. Sidor,
Slovenskd politika na pode praźskeho snemu
SM — „Sprawy Międzynarodowe" (Warszawa)
SP — „Slovansky Pfehled" (Praha)
Taylor — A. J. P. Taylor,
The Origins
o/
the Second World War
Turok — W. M. Turo k,
Oczerki istorii Awstrii
Walters — F. P. Walter s,
A History of the League of Nations
Wendt — B. J. Wendt,
Miinchen 1938. England zwischen Hitler und
Preussen
WGD — M. Freund, W. Frauendienst, ed.,
Weltgeschichte der Ge-
genwart in Dokumenten
Wiskemann — E. Wiskemann,
The Ramę — Berlin Axis
Wojciechowski — M. Wojciechowski,
Stosunki polsko-
niemiec-
kie 1933^-1938
WPH — „Wojskowy Przegląd Historyczny" WWMW —
Wiengrija i Wtórują mirowaja wojna
ZD —
Zbiór dokumentów. Dodatek do „Polityki Narodów"
ZH — „Zeszyty Historyczne"
(Paryż) ZP — „Zahranicni Politika" (Praha)
Wstęp
Agresja niemiecka przeciw krajom sąsiadującym od wschodu z Niemcami,
przeprowadzona w kilku etapach zaczynając od r. 1938, była uprzednio starannie
przygotowywana, a to od samego końca I wojny światowej. Korzeniami swymi przy tym
sięgała ona dość głęboko w poprzednie dziesięciolecia.
Wywodziła się ona z haseł pangermanizmu, z tzw. ruchu wszech-niemieckiego,
skrystalizowanego pod koniec XIX wieku, ale zapowiadającego się już o kilkadziesiąt lat
wcześniej, w pierwszej połowie stulecia, zwłaszcza w okresie Wiosny Ludów: jej hasła
narodowe nacjonaliści niemieccy już wtedy wypaczyli, zagrażając narodom sąsiednim.
Stopniowo, w miarę jak przewodnictwo w polityce ogólnonie-mieckiej zaczynało coraz
bardziej zdecydowanie przechodzić w ręce tradycyjnie zaborczych Prus, ruch
wszechniemiecki również zaczynał przybierać charakter coraz bardziej niebezpieczny dla
narodów sąsiednich, w szczególności zaś dla tych, które sąsiadują z ludnością niemiecką
od wschodu. Prusy narzuciły zjednoczonym przez siebie po roku 1871 Niemcom swój
tradycyjny kierunek ekspansji wschodniej, nie liczącej się z prawami narodów mniej
licznych.
Dwoma klinami zewnętrznymi niejako wbijał się pangermanizm w ziemie wschodnich
sąsiadów niemczyzny: na północy zmierzał przez zachodnie ziemie polskie ku
wschodnim wybrzeżom Bałtyku, a na południu okrążał ziemie czeskie i atakował
południowosło-wiańskie, posługując się tu pangermańsko nastrojoną częścią bur-żuazji
austriackiej oraz wyspami etnicznymi niemieckimi, rozsianymi z dawnej kolonizacji w
tych regionach. W dalszym rozwoju zamierzano oba ramiona tych kleszczy zbliżyć do
siebie i po całkowitym wchłonięciu ziem czysto czeskich zająć z kolei -Polskę, zagrozić
Węgrom i krajom bałkańskim. Tak właśnie przedstawia-
ła się właściwa treść osławionego planu „Mitteleuropy" z okresu I wojny światowej.
Całkiem tak samo rysuje się przed nami obraz nacjonalizmu i imperializmu
niemieckiego również po r. 1919, a największej wyrazistości nabiera od momentu
objęcia władzy w Rzeszy przez hitleryzm, tj. od r. 1933. „Narodowy socjalizm"
niemiecki był naj-brutalmiejszą i najbardziej zwyrodniałą postacią ideologii faszy-
stowskiej i zarazem tradycyjnego zaborczego nacjonalizmu germańskiego. Złączył on
pangermańskie tendencje wszystkich Niemców, zarówno z południa, jak z północy, przy
czym kierownictwo faktycznie przypadło wprawdzie politykom spoza właściwych Prus,
ale oni właśnie przejęli pruskie tradycje ekspansji na wschód, dodając do nich własne
dążenia zmierzające w innych kierunkach Europy środkowej.
Wysunięcie programu zaborczego — wprawdzie zrazu dla celów taktycznych, na
zewnątrz, zręcznie maskowanego — było jednym z powodów, dla których hitleryzm
uzyskał poparcie również tych kół niemieckich, które poza tym nie aprobowały we
wszystkim doktryny hitlerowskiej. Głoszenie haseł wszechniemieckich i zarazem
doktryny „rasizmu", a więc wyższości Niemców nad innymi narodami, w szczególności
słowiańskimi, sprawiło, że pod sztandarem hitlerowskim stanęły liczne grupy
Austriaków oraz Niemców zamieszkałych w Polsce, w Czechosłowacji i w innych
krajach środkowoeuropejskich. Wszystkie te odłamy niemczyzny pragnęły wejść w skład
przyszłej Wielkiej Rzeszy obejmującej wszystkich Niemców w Europie, a także poddać
tej Rzeszy sąsiadujące z nią narody, w szczególności żyjące w Europie
środkowowschodniej. Potomkowie kolonistów niemieckich, zmuszeni chwilowo
uznawać prawa tych narodów, które tu miały własne państwa — chcieli prawa owe
obalić i zastąpić je własnymi. Dlatego też tzw. mniejszości niemieckie w tych wszystkich
krajach gorąco poparły program pangermański głoszony przez hitleryzm i
podporządkowały się kierownictwu duchowemu Berlina. Przeciwstawiające się takiej
polityce odłamy lewicy niemieckiej były zbyt słabe, by powstrzymać narastającą falę
nacjonalizmu.
Przygotowywany starannie i systematycznie, zabór Austrii i pogranicza ziem czeskich
miał później dać Rzeszy hitlerowskiej możliwość dalszych agresji: wchłonięcia również
obszarów czysto
czeskich, potem Polski, w dalszych etapach wreszcie zaatakowania ZSRR i
podporządkowania sobie ziem nad środkowym i dolnym Dunajem.
Bardzo zręczna polityka hitlerowska, popierana przez większość burżuazji niemieckiej,
właśnie ze względu ma ten program zaborczy potrafiła do wiosny r. 1938 zrealizować
pierwszy etap owych planów imperialistycznych, tj. wchłonięcie Austrii, oraz przygo-
tować atak na pogranicze ziem czeskich. Tego jednak następnego etapu Rzesza
hitlerowska nie mogłaby już przeprowadzić własnymi wyłącznie siłami. Do tego celu
była już potrzebna współpraca skrajnie reakcyjnych i proniemieckich, zwłaszcza zaś
antyradzieckich, kół politycznych zachodnioeuropejskich. Współpracę tych czynników
Berlin potrafił uzyskać, a także zapewnić sobie współdziałanie faszyzujących kół
politycznych w tych właśnie krajach, które kiedyś później same miały stać się kolejnymi
ofiarami agresji: w Polsce, Jugosławii, na Węgrzech.
Ostateczne ustalenie możliwości w tym zakresie mogło nastąpić dopiero późną wiosną
i latem 1938 r. po tzw. kryzysie majowym tego roku, który wykazał hitlerowcom, iż
izolowany atak na Czechosłowację mógłby okazać się poważnym ryzykiem. Tak zaczęła
się z kolei przygotowywać zdrada monachijska i jej dalsze następstwa: zabór ziem czysto
czeskich, potem katastrofa Polski, jak i wszystkie późniejsze agresje hitlerowskie. Od
późnej wiosny i lata 1938 agresje te nabierać jednak zaczęły cech wspólnego działania
całej reakcji zachodnioeuropejskiej przeciw słabszym narodom Europy
środkowowschodniej i w ostatecznym etapie — przeciw ZSRR.
*
Plik z chomika:
Ahnenerbe
Inne pliki z tego folderu:
[Günter_Bischof,_Anton_Pelinka,_Alexander_Lassner(BookZZ.org).pdf
(28063 KB)
Bruce F. Pauley-Hitler and the Forgotten Nazis_ A History of Austrian National Socialism -Univ of North Carolina Pr (1981).pdf
(19435 KB)
Engelbert Dollfuss and the destruction of Austrian democracy.pdf
(8910 KB)
Thesis.pdf
(6252 KB)
H-Batowski H.-1938 - dwie agresje hitlerowskie.rtf
(3364 KB)
Inne foldery tego chomika:
Argentyna
Belgia
Boliwia
Brazylia
Bułgaria
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin