(Nie)parzyste utwory z płyty CD.pdf
(
187 KB
)
Pobierz
(Nie)parzyste utwory z płyty CD - AVT-462
(Nie)parzyste utwory z płyty CD
P R O J E K T Y
(Nie)parzyste utwory
z płyty CD
kit AVT−462
Przystawka do odtwarzacza
CD, ktÛrej opis prezentujemy
w†artykule, stanowi proste,
a†przy tym doúÊ funkcjonalne
rozszerzenie jego moøliwoúci -
pozwala bowiem odtwarzaÊ
wybrane (parzyste lub
nieparzyste) utwory z†p³yty.
Uk³ad wspÛ³dzia³a z†elektroni-
k¹ odtwarzacza CD (dalej autor
konsekwentnie uøywa nazwy la-
serofon) - st¹d wymagana bÍdzie
ingerencja we wnÍtrze fabryczne-
go urz¹dzenia. Pewne doúwiad-
czenie praktyczne bardzo siÍ przy-
da. Znalezienie jednak odpowied-
nich punktÛw na p³ytce laserofo-
nu nie powinno nikomu sprawiÊ
wiÍkszych trudnoúci, nawet bez
dokumentacji.
W†pobliøu wyjúciowych gniazd
CINCH, opisywanych jako LINE
OUT, naleøy zlokalizowaÊ grupÍ
dyskretnych elementÛw. W†kaødym
laserofonie, na koÒcu toru audio
znajduje siÍ kilka tranzystorÛw
pe³ni¹cych specjalne funkcje.
W†przerwach miÍdzy utworami
i†w†trakcie szybkiego ruchu lasero-
wej g³owicy nad p³yt¹, jak teø przy
w³¹czonej pauzie, wyjúcia s¹ od-
cinane w celu unikniÍcia stanÛw
przejúciowych i†zak³ÛceÒ pocho-
dz¹cych od serwomechanizmu. Do
tego celu uøywa siÍ tranzystorÛw
bipolarnych w³¹czanych rÛwnoleg-
le w†tor sygna³owy - tzw. tranzys-
torÛw "czoperuj¹cych". Spotyka siÍ
specjalne wykonania takich
tranzystorÛw o†wewnÍtrznej geo-
metrii optymalizowanej pod k¹tem
zminimalizowania resztkowego na-
piÍcia kolektor - emiter (czyli
napiÍcia nasycenia).
znajduje siÍ zaraz za obwodami
analogowych filtrÛw aktywnych
(subtelnie wspomagaj¹cych obo-
wi¹zkow¹ filtracjÍ cyfrow¹).
Na schemacie z†rys. 1†przed-
stawiono tylko drugi stopieÒ,
w†ktÛrym tranzystory Q502 i†Q602
pracuj¹ inwersyjnie, to znaczy
funkcjÍ emitera przejmuje kolek-
tor. Wzmocnienie pr¹dowe w†ta-
kiej konfiguracji jest ma³e, przy
jednoczeúnie niewielkim napiÍciu
resztkowym - rzÍdu pojedynczych
miliwoltÛw. Pr¹du bazy dostarcza-
j¹ tranzystory Q501 i†Q601. Pod-
czas wyciszenia, na ich kolekto-
rach wystÍpuje pe³ne napiÍcie
dodatnie 5V, ktÛrego obecnoúÊ
wykorzystamy do wygenerowania
sygna³u przeskoku o†jeden utwÛr.
Zaleønie od tego czy poprzedni
utwÛr by³ parzysty, czy nie,
wszystkie nastÍpne bÍd¹ parzyste
albo nie. Zasada jest chyba ba-
nalnie prosta, dlatego schemat
zawiera tylko jeden uk³ad scalony
i†kilka elementÛw wspÛ³pracuj¹-
cych. WiÍkszoúÊ czasu spÍdzone-
go nad projektem wype³ni³ dobÛr
zaleønoúci czasowych i†zbadanie
ich wp³ywu na efekt koÒcowy.
Przy okazji eksperymentÛw
okaza³o siÍ, øe czÍúÊ p³yt CD
generuje nietypowe sygna³y steru-
j¹ce dla procesora. Na przyk³ad
podczas kilkusekundowej przerwy
miÍdzy utworami jest wysy³any
dwukrotnie rozkaz odciÍcia wyjúÊ.
W†g³oúnikach jest to niemal nie-
s³yszalne, nie zmienia jednak fak-
tu, øe przez moment sekcja ìmu-
teî jednak nie pracuje. Inne p³yty
w†ogÛle nie zawieraj¹ rozkazÛw
wyciszenia i†miÍdzy utworami ma-
my okazjÍ us³yszeÊ wypadkowy
szum konwertera C/A plus szum
wzmacniaczy operacyjnych. W†ta-
kim przypadku konieczne jest
rÍczne w³¹czenie opcji automa-
tycznego wprowadzania parose-
kundowych (najczÍúciej 3) wyci-
szeÒ. Opcja taka moøe nosiÊ fir-
mow¹ nazwÍ ìAUTO SPACEî -
Opis uk³adu
Laserofon, ktÛry zosta³ poddany
modyfikacji, to SONY CDP-X222
ESPRIT - jeden z†najlepszych mo-
deli z†pocz¹tku lat dziewiÍÊdzie-
si¹tych. Ma³y fragment jego sche-
matu, odpowiedzialnego za wyci-
szenie (ang. mute) düwiÍku, zawie-
ra lewa strona schematu z†
rys. 1
.
Ca³a sekcja ìmuteî liczy blisko
30 podzespo³Ûw, wraz ze specja-
lizowanym uk³adem scalonym (w
tym przypadku stopieÒ komplika-
cji idzie w†parze z†jakoúci¹). T³u-
mienie sygna³u jest realizowane
dwustopniowo: pierwszy stopieÒ
Elektronika Praktyczna 8/98
59
(Nie)parzyste utwory z płyty CD
Rys. 1. Schemat elektryczny układu.
napiÍcie ürÛd³a moøe w†uk³adzie
przyj¹Ê wartoúÊ 1,8V i†wynika z†su-
mowania napiÍÊ przewodzenia z³¹-
cza B-E T2 oraz podczerwonej
diody transoptora TO1 (1,1V).
Na bramce napiÍcie nie prze-
kracza 2,5V, mimo øe na katodzie
D4 pojawia siÍ szpilka o†ampli-
tudzie 3,5V. Dzieje siÍ tak dla-
tego, øe z³¹cze G-S T1 zostaje
spolaryzowane (przez czas
t3
)
w†kierunku przewodzenia. Jest to
dopuszczalne, o†ile pr¹d G-S nie
przekracza 10mA. Rezystor R5
ogranicza go do 0,01mA.
Drugi transoptor TO2 poøycza
1mA z†diody LED podúwietlaj¹cej
klawisz ìPAUSEî. Po wciúniÍciu
tego klawisza, TO2 zwiera R4
zapewniaj¹c ujemny potencja³
bramki tranzystora T1 i†jego od-
ciÍcie. Do ca³kowitego odciÍcia
BF245A wystarcz¹ -2V wzglÍdem
lub podobn¹. Normalnie przydaje
siÍ wy³¹cznie przy przegrywaniu
na magnetofon wyposaøony w†wy-
szukiwanie utworÛw.
Kompletny schemat elektrycz-
ny przystawki przedstawiono na
rys. 1. Widoczny na schemacie
prze³¹cznik ìTIMERî wykorzysta-
no do uaktywniania uk³adu. Za-
zwyczaj w†ogÛle nie jest on uøy-
wany, jeúli trzymamy ìmaszynÍî
ca³y czas pod pr¹dem, co korzys-
tnie wp³ywa na brzmienie.
W†lewym po³oøeniu (pozycja
OFF) na úrodkowym pinie wystÍ-
puje poziom masy, ktÛra podana
na bazÍ tranzystora
pnp
T2 umoø-
liwia przep³yw pr¹du przez diodÍ
LED D3 i†transoptor TO1. Bez
tego uk³ad scalony U1 jest wpraw-
dzie zasilany, lecz nie wystÍpuje
sterowanie klawiszem ìSKIPî, od-
powiedzialnym za przeskok o†je-
den utwÛr w†gÛrÍ.
Diody D1 i†D2 pe³ni¹ funkcjÍ
logicznej sumy. Sygna³ ìmuteî
z†dowolnego kana³u zostanie ode-
brany przez U1 jako poziom wy-
soki na PIN4. Uniwibrator P1
(po³owa uk³adu U1) rozpocznie
generacjÍ monoimpulsu na swoich
wyjúciach Q1 i†!Q1 (wykrzyknik
oznacza negacjÍ). Zaúwieci siÍ
wtedy dioda LED D3. Na !Q1
(PIN7) wyst¹pi poziom niski przez
czas
t1
wyznaczony iloczynem R2
przez C2, czyli ok. 1000ms.
RetrygowalnoúÊ uk³adu U1 ty-
pu 4538 spowoduje przed³uøenie
impulsu, gdy w†punkcie
ìAî
(patrz rys. 1†i†
2
) wyst¹pi chwilo-
wo stan niski. Tak¹ sytuacjÍ opi-
sano juø jako moøliw¹ na pew-
nych p³ytach zawieraj¹cych 2†wy-
ciszenia - jedno po drugim.
Uniwibrator P2 zaczyna pracÍ
jednoczeúnie z†P1 (z opÛünieniem
wynikaj¹cym ze skoÒczonych cza-
sÛw propagacji w†uk³adach
CMOS). Czas monoimpulsu
t2
,
pojawiaj¹cego siÍ na !Q2, rÛwny
jest po³owie
t1
i†wynosi 500ms
(iloczyn R3 przez C3).
RÛøniczkuj¹cy kondensator C1
sprawia, øe tylko dodatnia szpil-
ka, o†czasie trwania
t3
=100ms
(iloczyn C1 przez R4+R5), prze-
dostaje siÍ z†wyjúcia !Q2 na bram-
kÍ tranzystora polowego T1 (nFET
typu BF245A). Punkt pomiarowy
ìBî
to wyjúcie P1,
ìCî
- wyjúcie
P2, ì
Dî
- przebieg na bramce T1.
Dioda LED D4 nie úwieci, po-
niewaø przez jej z³¹cze p³ynie je-
dynie 0,003mA. Dioda D4 utrzymu-
je po prostu na bramce T1 napiÍcie
ok. -1,5V wzglÍdem masy. Dioda D5
pe³ni funkcjÍ czysto informacyjn¹:
pokazuje obecnoúÊ impulsÛw pr¹du
p³yn¹cych przez TO1.
Unipolarny, z³¹czowy tranzystor
T1 wymaga do pe³nego przewodze-
nia zrÛwnania potencja³u bramki
z†potencja³em ürÛd³a. Maksymalne
Rys. 2. Przebiegi w charakterystycz−
nych punktach układu.
60
Elektronika Praktyczna 8/98
(Nie)parzyste utwory z płyty CD
úcieøek przedstawiono na wk³adce
wewn¹trz numeru.
Naleøy jak zwykle zadbaÊ
o†prawid³owe umieszczenie uk³a-
du scalonego w†podstawce i†o†bie-
gunowoúÊ wszystkich diod. Z†kon-
densatorami bipolarnymi nie ma
k³opotu. Moje doúwiadczenie
wskazuje, øe fakt multipleksowa-
nia klawiatury w†laserofonie nie
ma øadnego negatywnego wp³ywu
na wspÛ³pracÍ z†ni¹ transoptora
TO1. Moøe trzeba bÍdzie odwrÛ-
ciÊ przewody, ktÛrymi transoptor
jest po³¹czony z†wyprowadzenia-
mi klawisza ìSKIPî -†w†praktyce
trudno bÍdzie okreúliÊ ìna okoî
wymagan¹ polaryzacjÍ. Moøna so-
bie nawet tego zaoszczÍdziÊ i†po-
miÍdzy TO1 a†klawiszem zamon-
towaÊ mostek Graetza na diodach
Schottky'ego (co przedstawiono na
rys. 1).
Potrzebne napiÍcia zasilaj¹ce
±5V s¹ z†regu³y dostÍpne w†po-
bliøu wzmacniaczy operacyjnych.
PobÛr pr¹du ze ürÛd³a +5V nie
przekracza 5mA, a†ze ürÛd³a -5V
mniej niø 0,1mA. Wszystkie trzy
pary przewodÛw (anody D1, D2,
wyjúcie TO1, wejúcie TO2) naleøy
poprowadziÊ w†formie skrÍtki
(kaøda para skrÍcona oczywiúcie
oddzielnie).
Wersja oszczÍdna (z rys. 3)
wymaga kondensatorÛw tantalo-
wych, a†jej montaø moøna uproú-
ciÊ do bezpoúredniego polutowa-
nia elementÛw na kawa³ku p³ytki
uniwersalnej.
Jest prawdopodobne, øe wielu
z†Was ma w†domowych zapasach
uk³ady 4528, o†ktÛrych wiadomo
z†regu³y tylko tyle, øe s¹ mniej
precyzyjn¹ wersj¹ 4538.
W†rzeczywistoúci rÛøni je zasad-
niczo budowa wewnÍtrzna.
Uk³ad 4528 gwarantuje powta-
rzalnoúÊ (i precyzjÍ) generowa-
nych czasÛw nie d³uøszych niø
1ms. Moøna go zmusiÊ do ge-
nerowania impulsu o†d³ugoúci
nawet 500ms, ale zaraz za t¹
granic¹ pojawiaj¹ siÍ oscylacje
na drugim zboczu. Wynika to
z†faktu, øe funkcjÍ komparatora
poziomu w†obwodzie RC pe³ni
zwyk³a bramka. Dlatego teø czas
kilkuset milisekund jest osi¹gal-
ny tylko przy stabilnym zasila-
niu. Natomiast 4538 wyposaøono
w†2†komparatory z†prawdziwego
zdarzenia (ca³a koúÊ ma ich 4,
poniewaø s¹ 2†identyczne uni-
WYKAZ ELEMENTÓW
Wersja rozbudowana (rys. 1)
Rezystory
R1, R5: 100k
Ω
Kondensatory
C1: 100nF
C2: 1000nF
C3: 470nF/63V
Półprzewodniki
D1, D2: 1N4148
D3, D4, D5: LED, dowolny kolor
T1: BF245A (ew. 245B − patrz
tekst)
T2: BC557A (ew. 557B)
TO1, TO2: 4N35
U1: CD4538 (patrz tekst!)
Rys. 3. Schemat uproszczonej
wersji układu.
ürÛd³a (245B wymaga³by juø -4V
a†245C: -6V). Zastosowanie dodat-
kowego transoptora TO2 pozwala
na prawid³owe, zgodne z†oczeki-
waniami dzia³anie pauzy - bez
nieoczekiwanego skoku do nastÍp-
nego utworu.
wibratory). WystÍpuje ponadto
dodatkowy tranzystor pMOS, ktÛ-
ry po zakoÒczeniu generacji b³ys-
kawicznie do³adowuje zewnÍt-
rzny kondensator do pe³nego
napiÍcia. DziÍki porz¹dnym kom-
paratorom moøliwa staje siÍ ge-
neracja monoimpulsÛw o czasie
trwania do 10 sekund.
Odpowiednie wzory na d³u-
goúÊ impulsu rÛwnieø maj¹ swoje
odbicie w†fizycznej konstrukcji.
W†przypadku 4528 jest t=0,4xRxC
(Uzas=5V) oraz t=0,3xRxC
(Uzas>10V). W†przypadku 4538
jest to po prostu t=RxC.
Powi¹zanie pracy naszego uk³a-
du z†dodatkow¹ opcj¹ - np. RE-
PEAT ALL, PROGRAM lub RAN-
DOM daje nowe, ciekawe moøli-
woúci zmian trybu odtwarzania.
Te dodatkowe efekty niech bÍd¹
mi³¹ niespodziank¹ dla wszyst-
kich odwaønych i†zdecydowanych
na przerÛbki swych kosztownych,
lecz niedoskona³ych odtwarzaczy.
Andrzej Kowalczyk, AVT
Wersja oszczÍdna
Uk³ad z†rys. 1†powsta³ w†wy-
niku ewolucyjnego procesu. Jest
bogatsz¹, bardziej precyzyjn¹
i†ogÛlnie lepsz¹ wersj¹ pierwo-
wzoru z†
rys. 3
.
PierwowzÛr nie ma ìchronio-
nejî pauzy, ale moøe byÊ uøytecz-
ny przy pierwszej przerÛbce sprzÍ-
tu, gdybyú Czytelniku wola³ naj-
pierw wyprÛbowaÊ moøliwoúci te-
go niecodziennego uk³adu do se-
lekcjonowania utworÛw na pa-
rzyste i†nieparzyste. Montaø we-
d³ug rys. 3†moøe byÊ zupe³nie
uzasadniony, jest on bowiem tyl-
ko nieznacznie mniej skuteczny
od wersji ìzaawansowanejî.
Drobne nieprawid³owoúci mog¹
wyst¹piÊ przy co Ûsmej p³ycie,
podczas gdy uk³ad z†rys. 1†nie
radzi sobie z†jedn¹ p³yt¹ na dzie-
siÍÊ (statystyka jest tylko tym,
czym jest, dlatego moøe siÍ oka-
zaÊ, øe z øadn¹ z†twoich p³yt nie
bÍdzie k³opotÛw).
Rezultat koÒcowy zaleøy takøe
(choÊ w†niewielkim stopniu) od
konstrukcji twojego laserofonu,
dlatego polecam wyprÛbowanie
najpierw wersji oszczÍdnej. Jeúli
uzyskasz obiecuj¹ce wyniki - mo-
øesz pokusiÊ siÍ o†wykonanie pe³-
nej wersji z†rys. 1.
Montaø i†uruchomienie
Na
rys. 4
podano wyczerpuj¹c¹
informacjÍ o†rozmieszczeniu ele-
mentÛw na p³ytce. Widok mozaiki
Rys. 4. Rozmieszczenie elementów
na płytce drukowanej.
Elektronika Praktyczna 8/98
61
Ω
R2, R3, R4: 1M
R6, R7: 470
Plik z chomika:
wsl.prs
Inne pliki z tego folderu:
zwrotnice głośnikowe - zapomniane ogniwo 2.pdf
(113 KB)
zwrotnice głośnikowe - zapomniane ogniwo 1.pdf
(172 KB)
zmieniacz_mowy.pdf
(179 KB)
wzmacniaczwcz.pdf
(334 KB)
wzmacniacz_antenowy.pdf
(154 KB)
Inne foldery tego chomika:
- WSL.PRS AutoMapa 6.11c (1209) FINAŁ EUROPA + POLSKA( BEZINSTALACYJNA NA SD ) 19-10-2012 ◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉
- AUTO MAPA PL 7-04-2013 AutoMapa 6.12 (1212) RC1 ( FINAŁ ) EUROPA + POLSKA ( Bezinstalacyjna Na SD ) 07-04-2013 ◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉◉
- AUTOMAPA 6.11.0 (1212) FINAŁ E + TRAFIC EU SPRAWDZONA UŻYWAM JEJ !!!!!!!!!!!
Hauptwerk - wirtualne organy
Native Instruments Komplete 7(12DVD) ═══════════════
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin