1
Instrukcja organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w Elektrowni Skawina S.A.
SPIS TREŚCI
1.1 Przedmiot instrukcji 3
1.2 Zakres stosowania instrukcji 3
1.3 Przeznaczenie instrukcji 3
1.4 Określenia użyte w instrukcji 3
2 Organizacja bezpiecznej pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych 6
2.1 Podział prac i formy wydawania poleceń 6
2.2 Polecenia na wykonanie prac oraz kwalifikacje i obowiązki pracowników w zakresie organizacji bezpiecznej pracy 8
2.3 Polecenie pisemne wykonania pracy – przepisy szczegółowe 11
2.4 Przygotowanie miejsca pracy i dopuszczenie do pracy na polecenie 13
2.5 Wykonywanie i zakończenie pracy na polecenie 14
3 Zasady wykonywania prac przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w Elektrowniach i Elektrociepłowniach 16
3.1 Zasady ogólne wykonywania prac przy urządzeniach i instalacjach energetycznych 16
3.2 Zasady wykonywania prac przy kotłach oraz urządzeniach i sieciach cieplnych 20
3.3 Zasady wykonywania prac przy urządzeniach nawęglania 22
3.4 Zasady wykonywania prac przy urządzeniach hydrotechnicznych 22
3.5 Zasady wykonywania prac przy urządzeniach i instalacjach gazowych 22
3.6 Zasady wykonywania prac przy urządzeniach elektroenergetycznych 24
4 Bezpieczeństwo i higiena pracy w Elektrowniach i Elektrociepłowniach 26
4.1 BHP w Elektrowniach i Elektrociepłowniach – postanowienia ogólne 26
4.2 Sprzęt ochronny 27
4.3 BHP w kotłowniach i przy urządzeniach nawęglania 27
4.4 BHP przy składowaniu i transporcie paliwa 28
1.1.1 Przepisy szczegółowe dotyczące paliwa płynnego [6] 28
1.1.2 Wymiary stref zagrożenia wybuchem 29
4.5 BHP przy urządzeniach gazowych 29
1.1.3 Przepisy szczegółowe dotyczące zużywania gazu ziemnego [5] 30
1.1.4 Przepisy ogólne dla oddziałów i pomieszczeń Elektrowni i Elektrociepłowni, w których usytuowane są urządzenia lub instalacje gazowe 30
1.1.5 Wykonywanie robót gazoniebezpiecznych 31
5 Rodzaj urządzeń, instalacji i sieci energetycznych, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie świadectwa kwalifikacji 32
5.1 Grupa 1. Urządzenia,i instalacje i sieci energetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną : 32
5.2 Grupa 2. Urządzenia wytwarzające , przetwarzające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne : 32
5.3 Grupa 3. Urządzenia , instalacje i sieci gazowe wytwarzające, przetwarzające , magazynujące i zużywające paliwa gazowe : 33
6 Wykaz rodzajów prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby, wykonywanych w Elektrowniach i Elektrociepłowniach 34
7 Wykaz rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, wykonywanych w Elektrowniach i Elektrociepłowniach 35
8 Stosowanie znaków ostrzegawczych przy prowadzeniu prac przy urządzeniach elektroenergetycznych i energetycznych 36
8.1 Wykaz znaków obowiązujących, ich cel oraz gdzie i kiedy je należy umieścić: 36
8.2 Odpowiedzialność : 38
9 Wykaz aktów prawnych, które stanowiły podstawę do napisania instrukcji 39
Postanowienia wstępne
Postanowienia instrukcji mają zastosowanie przy eksploatacji tj.: obsłudze, pomiarach, próbach, konserwacji, remontach, montażu, a także przebudowie, rozbudowie i rozruchu urządzeń i instalacji energetycznych. Ponadto postanowienia instrukcji mają zastosowanie przy pracach pomiarowo-badawczych wykonywanych na urządzeniach i instalacjach energetycznych będących w eksploatacji oraz wykonywanych w polach probierczych przyłączonych do tych urządzeń.
Instrukcja przeznaczona jest dla osób sprawujących dozór nad eksploatacją urządzeń i instalacji energetycznych, osób zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych oraz wykonujących prace wyszczególnione w punkcie 1.2.
1.4.1 Miejsce pracy - odpowiednio przygotowane i oznaczone stanowisko pracy lub określona strefa pracy przygotowana w zakresie niezbędnym dla bezpiecznego wykonywania pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych.
1.4.2 Urządzenia energetyczne – urządzenia techniczne stosowane w procesach wytwarzania, przetwarzania, przesyłania i dystrybucji, magazynowania oraz użytkowania paliw i energii.
1.4.3 Instalacja energetyczna – urządzenia energetyczne z układami połączeń między nimi.
1.4.4 Sieć cieplna – urządzenia i instalacje służące do przesyłania i dystrybucji ciepła z układami połączeń między nimi.
1.4.5 Instalacja gazowa – urządzenia gazowe z układami połączeń między nimi, zasilane z sieci gazowej, znajdującej się na terenie i w obiekcie odbiorcy.
1.4.6 Pomieszczenie lub teren ruchu energetycznego – odpowiednio wydzielone pomieszczenie lub teren bądź część pomieszczenia lub terenu albo przestrzeni w budynkach lub poza budynkami, w których zainstalowane są urządzenia energetyczne, dostępne tylko dla upoważnionych osób.
1.4.7 Instrukcja eksploatacji – zatwierdzona przez pracodawcę instrukcja określająca procedury i zasady wykonywania czynności niezbędnych przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych, opracowana na podstawie odrębnych przepisów, Polskich Norm oraz dokumentacji producenta.
1.4.8 Świadectwo kwalifikacyjne – świadectwo stwierdzające spełnienie przez daną osobę odpowiednich wymagań kwalifikacyjnych do wykonywania pracy na stanowisku dozoru lub eksploatacji w ustalonym zakresie: obsługi, konserwacji, napraw, kontrolno-pomiarowym, montażu dla określonych rodzajów urządzeń i instalacji energetycznych, uzyskane w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach [4].
1.4.9 Pracownicy uprawnieni – pracownicy posiadający sprawdzone i właściwe kwalifikacje w zakresie eksploatacji danego rodzaju urządzeń i instalacji energetycznych, potwierdzone świadectwem kwalifikacyjnym.
1.4.10 Pracownicy upoważnieni – pracownicy, którzy w ramach swoich obowiązków służbowych lub na podstawie polecenia służbowego wykonują określone prace.
1.4.11 Zespół pracowników – grupa pracowników, w której skład wchodzą co najmniej dwie osoby wykonujące pracę.
1.4.12 Zespół pracowników kwalifikowanych – grupa pracowników, w której co najmniej połowa, lecz nie mniej niż dwie osoby, posiada ważne świadectwa kwalifikacyjne.
1.4.13 Osoby postronne – osoby nie wchodzące w skład zespołu wykonującego pracę i nie będące osobami funkcyjnymi związanymi z organizacją określonej pracy.
1.4.14 Poleceniodawca – pracownik upoważniony pisemnie przez prowadzącego eksploatację urządzeń i instalacji energetycznych do wydawania pleceń na wykonanie pracy, posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru.
1.4.15 Koordynujący – wyznaczony przez poleceniodawcę pracownik komórki organizacyjnej sprawującej dozór nad eksploatacją urządzeń i instalacji energetycznych, przy których będzie wykonywana praca, posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru.
1.4.16 Dopuszczający – wyznaczony przez poleceniodawcę pracownik posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku eksploatacji i upoważniony pisemnie przez prowadzącego eksploatację urządzeń i instalacji energetycznych do wykonywania czynności łączeniowych w celu przygotowania miejsca pracy.
1.4.17 Nadzorujący – wyznaczony przez poleceniodawcę pracownik posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru lub eksploatacji, wykonujący wyłącznie czynności nadzoru.
1.4.18 Kierujący zespołem pracowników – wyznaczony przez poleceniodawcę pracownik posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku eksploatacji, kierujący zespołem pracowników.
1.4.19 Kierujący zespołem nie będącym zespołem pracowników kwalifikowanych – pracownik posiadający umiejętności zawodowe w zakresie wykonywanej pracy, przeszkolony w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracownik ten nie musi posiadać świadectwa kwalifikacyjnego zezwalającego na pracę przy urządzeniach i instalacjach energetycznych.
1.4.20 Kierownik robót – wyznaczony przez poleceniodawcę pracownik posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru, do koordynacji prac, gdy w jednym obiekcie energetycznym jednocześnie pracuje więcej niż jeden zespół pracowników.
1.4.21 Urządzenia i instalacje energetyczne nieczynne – urządzenia i instalacje energetyczne, do których za pomocą istniejących łączników i armatury nie ma możliwości podania czynników stwarzających zagrożenie.
1.4.22 Urządzenie powszechnego użytku – urządzenie energetyczne przeznaczone do indywidualnych potrzeb ludności lub używane w gospodarstwach domowych.
1.4.23 Prace wykonywane w pobliżu napięcia lub pod napięciem – prace wykonywane wokół nie osłoniętych urządzeń i instalacji elektroenergetycznych lub ich części znajdujących się pod napięciem, w odległościach podanych tabeli:
Napięcie znamionowe urządzenia
S t r e f a
prac pod napięciem [m]
prac w pobliżu napięcia [m]
linie napowietrzne do 1 kV
do 0,3
powyżej 0,3 do 0,7
powyżej 1 do 30 kV
do 0,6
powyżej 0,6 do 1,4
bhp131