Adler Harry - Umiejętność realizowania marzeń.pdf

(824 KB) Pobierz
Umiejêtnoœæ realizowania marzeñ - Adler Harry
NLP
PROGRAMOWANIE NEUROLINGWISTYCZNE
HARRY ADLER
Umiej ħ tno Ļę
realizowania
marze ı
Spis tre Ļ ci
Wst ħ p…2
1. Osi Ģ ganie upragnionych celów …4
Przesłanki sukcesu 6
Cztery kroki do sukcesu 7
Zało Ň enia NLP 8
Lepsza metoda przyswajania wiedzy 10
Czas na decyzje 11
2. Wyznaczanie celów 13
Zdobywcy i marzyciele 14
Sporz Ģ d Ņ list ħ 14
Porz Ģ dkowanie celów 16
Poznaj samego siebie 20
Zacznij działa ę 20
3. Rozpoznawanie swojego samopoczucia 20
W jakim jeste Ļ stanie? 21
Oddziaływanie emocji 21
Przejmowanie kontroli nad własnym umysłem 21
Posługiwanie si ħ zmysłami wewn ħ trznymi 23
Rozpoznawanie własnych preferencji 24
Rozpoznawanie cudzych preferencji 26
Systemy wprowadzaj Ģ ce…28
Dostrajanie si ħ do „wewn ħ trznego obrazu" 29
Decydowanie o własnym samopoczuciu 30
Lista submodalno Ļ ci 31
Stan alfa 32
Zmiana submodalno Ļ ci 32
4. Czy to mo Ň liwe? 33
Nawyki my Ļ lenia 34
Przekonania na temat samego siebie 34
Przekonania wzmacniaj Ģ ce i ograniczaj Ģ ce 37
Rozpoznawanie przekona ı na temat samego siebie 39
Interpretacja przekona ı o samym sobie 39
Katalog przekona ı 43
Dobrze wykonane zadanie 44
Jak z działa ı uczyni ę przekonania wzmacniaj Ģ ce 45
Projekcja premierowa 46
Podejmij zobowi Ģ zania 46
1
5. Marzenia a sukcesy 47
Znaczenie wyobra Ņ ni 47
ņ yczenia i zamiary 48
Automatyczny układ osi Ģ gania celów 48
Cele czy marzenia? 50
Zaplanuj działania 50
6. Twoja wewn ħ trzna dru Ň yna 51
Zło Ň ona osobowo Ļę 52
Twój wewn ħ trzny krytyk 53
Zapoznawanie si ħ z wewn ħ trzn Ģ dru Ň yn Ģ 54
Posługiwanie si ħ wewn ħ trzn Ģ dru Ň yn Ģ 56
7. Kreowanie mo Ň liwo Ļ ci wyboru 60
Zmiana kontekstu 60
Punkty widzenia 65
Zr ħ czno Ļę j ħ zykowa 65
Metafory 68
8. Słowa Ļ rodkiem do celu 71
Słowa mog Ģ by ę niebezpieczne 71
Zawieranie przymierza ze słowami 75
9. Osi Ģ ganie mistrzostwa 76
Wrodzone zdolno Ļ ci 76
Doskonałe działanie 77
Bariery na drodze do sukcesu 77
Fałszywi przyjaciele 78
Poczucie mistrzostwa 79
Powielanie mistrzostwa 80
Strategie mistrzostwa 81
Kotwiczenie 86
10. Stosunki z innymi lud Ņ mi a osi Ģ ganie własnych celów 88
Nawi Ģ zywanie kontaktu 89
Wykorzystanie technik NLP do celów zawodowych 92
Zastosowanie technik NLP w stosunkach z innymi 92
11. 21-dniowy plan działani a 97
Wst ħ p
Programowanie neurolingwistyczne, zwane w skrócie NLP (ang. Neurolinguistic
Programming) bada post ħ powanie osób osi Ģ gaj Ģ cych sukcesy w rozmaitych sferach aktywno Ļ ci
oraz mo Ň liwo Ļ ci na Ļ ladowania ich sposobu my Ļ lenia i zachowania. Obiektem szczególnego
zainteresowania tej dyscypliny jest przebieg procesów my Ļ lenia oraz jego oddziaływanie na
zachowania jednostek. NLP uczy, jak my Ļ le ę skuteczniej, jak komunikowa ę si ħ z samym sob Ģ i
z otoczeniem, by osi Ģ gn Ģę zamierzone cele Nie jest ono jednak tylko uzupełnieniem teorii
komunikacji, lecz niezwykle praktyczn Ģ gał ħ zi Ģ nauki, gdy Ň przedstawia my Ļ lenie i zachowania
wyró Ň niaj Ģ cych si ħ jednostek w postaci modelu, który wszyscy mo Ň emy wykorzysta ę , by
osi Ģ gn Ģę podobne wyniki Wi ħ kszo Ļę technik, które opisuj ħ w tej ksi ĢŇ ce, nadaje si ħ do na-
tychmiastowego zastosowania, zatem ju Ň podczas lektury b ħ dziesz mógł cieszy ę si ħ post ħ pami
osi Ģ gni ħ tymi w ró Ň nych sferach Ň ycia, a nast ħ pnie przyst Ģ pisz do budowania własnego sukcesu.
Zalet Ģ programowania neurolingwistycznego jest jego niezwykła elastyczno Ļę . Nawet je Ň eli
wybrana przez ciebie metoda nie przyniesie natychmiastowych rezultatów, zmienisz dzi ħ ki niej
przyj ħ ty sposób post ħ powania oraz ocen ħ własnej sytuacji, a w efekcie zrealizujesz wytyczone
2
cele. Przyswoiwszy sobie kilka podstawowych zasad, b ħ dziesz mógł wprowadzi ę te zmiany
bez trudu. Zrozumiesz własny sposób my Ļ lenia oraz odkryjesz oddziaływanie my Ļ li na
zachowania, a tym samym - na swoje osi Ģ gni ħ cia NLP oferuje szereg technik, które sprawi Ģ , ze
zmienisz sposób Ň ycia i b ħ dziesz kształtował je zgodnie z własn Ģ wol Ģ .
Programowanie neurolingwistyczne jest nauk Ģ , a zarazem sztuk Ģ doskonalenia si ħ Jest sztuk Ģ ,
poniewa Ň ka Ň demu z nas wła Ļ ciwy jest odr ħ bny i niepowtarzalny sposób my Ļ lenia i
post ħ powania, a wszelkie próby opisania -zwłaszcza uczu ę , postaw i przekona ı - zawsze s Ģ
wysoce subiektywne Jest ono równie Ň nauk Ģ , chocia Ň ci Ģ gle jeszcze w powijakach, gdy Ň opiera
si ħ na naukowych metodach identyfikacji wzorców post ħ powania, które prowadz Ģ do sukcesu.
Historia NLP datuje si ħ od pocz Ģ tku lat siedemdziesi Ģ tych. Dwóch uczonych John Grinder -
lingwista oraz Richard Bandler - matematyk, psychoterapeuta i informatyk, zainteresowało si ħ
wówczas metodami opracowanymi przez troje psychoterapeutow, którym niezmiennie udawało
si ħ doprowadzi ę do radykalnych zmian zachowa ı pacjentów. Byli to dr Milton H. Erickson,
uznawany za jednego z najwi ħ kszych hipnoterapeutow wszechczasów, Virginia Satir,
terapeutka rodzinna, usuwaj Ģ ca na pozór nierozwi Ģ zywalne problemy w relacjach mi ħ dzy
najbli Ň szymi oraz Gregory Bateson, antropolog pochodz Ģ cy z Wielkiej Brytanii, który
opracował model osi Ģ gania wybitnych rezultatów i wywarł wielki wpływ na twórców progra-
mowania neurohngwistycznego - Grindera i Bandlera - w pierwszym okresie ich wspólnej
działalno Ļ ci. Metody opracowane przez tandem Grinder-Bandler znalazły dotychczas
zastosowanie w takich dziedzinach jak sport, biznes, polityka i rozwój jednostki, przyci Ģ gaj Ģ c
rzesze na Ļ ladowców na całym Ļ wiecie.
Obszar zastosowa ı NLP rozci Ģ ga si ħ wci ĢŇ na nowe sfery Ň ycia, sprawiaj Ģ c, ze dziedzina ta
zyskuje coraz wi ħ ksz Ģ popularno Ļę . Opracowane przez jej twórców poj ħ cia, gł ħ bokie, a
zarazem niezwykle proste, oraz kronika praktycznych osi Ģ gni ħę umo Ň liwiaj Ģ dynamiczny
rozwój tej nauki, która dzi ħ ki swej przydatno Ļ ci i uniwersalno Ļ ci zaczyna dzi Ļ podwa Ň a ę
pozycj ħ klasycznej psychologu. Za spraw Ģ NLP kilka generacji ksi ĢŇ ek na temat pozytywnego
my Ļ lenia i rozwoju jednostki znacznie straciło dzi Ļ na aktualno Ļ ci.
Mimo Ň e temat jest stosunkowo nowy, nie brak na rynku po Ļ wi ħ conej mu literatury Wiele
spo Ļ ród wydanych dotychczas opracowa ı opisuje jednak tylko wybrane zagadnienia z tej
dziedziny, tote Ň nowicjusz mo Ň e poczu ę si ħ zniech ħ cony po ich lekturze. Wiele podr ħ czników
wyszło spod pióra specjalistów z dziedziny psychoterapii lub hipnoterapii, co odcisn ħ ło
wyra Ņ ne pi ħ tno na stylu pisania. Naturaln Ģ kolej Ģ rzeczy programowanie neurolingwistyczne
rozwin ħ ło swój specyficzny Ň argon, który cz ħĻ ciowo odzwierciedla profil wykształcenia jego
twórców (lingwista i psycholog), cz ħĻ ciowo za Ļ słu Ň y do wyra Ň enia pewnych nowych,
specjalistycznych poj ħę , które gromadzi ka Ň da gał ĢŅ wiedzy. Nawet w codziennej rozmowie
praktyk NLP mo Ň e okre Ļ li ę skuteczn Ģ technik ħ mianem „eleganckiej", a mówi Ģ c o stosunkach
mi ħ dzyludzkich - u Ň y ę słowa „taniec".
Czytelnicy nie doczekali si ħ dotychczas rzetelnej literatury popularnonaukowej. Dost ħ pne na
rynku publikacje to w wi ħ kszo Ļ ci albo spłycone, infantylne opracowania albo szczegółowe,
specjalistyczne podr ħ czniki. Mam nadziej ħ , ze niniejsza ksi ĢŇ ka wypełni t ħ luk ħ . Opisuje ona
podstawowe zasady NLP oraz szereg sprawdzonych technik, nadaj Ģ cych si ħ do
natychmiastowego zastosowania. W tak niewielkim tomie nie sposób byłoby wyczerpa ę temat,
z konieczno Ļ ci dokonałem wi ħ c selekcji. Kieruj Ģ c si ħ „trze Ņ wym sceptycyzmem"
wyeliminowałem wszystko, co wydawało si ħ „trudne do przełkni ħ cia" lub „zbyt ci ħŇ kie".
Zrezygnowałem na przykład z wszelkich odniesie ı do hipnoterapii ze wzgl ħ du na mistyczne
konotacje, które mo Ň e ona wywoła ę w umysłach niektórych czytelników. Metody „leczenia w
godzin ħ " z wszelkiego rodzaju fobii (które w istocie pomogły ju Ň tysi Ģ com osób) - równie Ň nie
zostały uwzgl ħ dnione, niemniej przedstawiam tu wiele technik zmiany pewnych nawyków oraz
osi Ģ gania zamierzonych celów. Wyeliminowałem równie Ň techniki wykorzystywane przez
terapeutów, nie nadaj Ģ ce si ħ do samodzielnego stosowania. Je Ň eli jednak niniejsza ksi ĢŇ ka jest
pierwsz Ģ lub jedn Ģ z pierwszych pozycji na temat NLP, jak Ģ czytasz, mam nadziej ħ , ze
3
realizacja zamieszczonych w niej ę wicze ı pozwoli ci po Ň ytecznie sp ħ dzi ę czas przez
najbli Ň szych kilka miesi ħ cy, a z pewno Ļ ci Ģ wystarczy, by Ļ mógł osi Ģ gn Ģę wyra Ņ ne post ħ py w
d ĢŇ eniu do celu, nabywaniu pewno Ļ ci siebie i zmianie stylu Ň ycia. Czytelnicy, którzy chc Ģ
rozszerzy ę swoj Ģ wiedz ħ , znajd Ģ na ko ı cu ksi ĢŇ ki spis proponowanych lektur uzupełniaj Ģ cych.
Programowanie neurolingwistyczne - jakie s Ģ Ņ ródła tej nazwy? Otó Ň składnik neuro - odnosi
si ħ do neurologicznych procesów widzenia, słyszenia, odczuwania dotykiem, smakiem i
powonieniem, tj. do zmysłów, z których korzystamy w procesie my Ļ lenia oraz odbierania
bod Ņ ców z otaczaj Ģ cego Ļ wiata. Cała nasza wiedza oraz to, co okre Ļ lamy mianem Ļ wiadomo Ļ ci,
dociera do mózgu przez te naturalne okna. Składnik -lingwistyczne Ļ wiadczy o znaczeniu
elementów j ħ zykowych zarówno w porozumiewaniu si ħ z innymi, jak i w sposobie
porz Ģ dkowania własnych my Ļ li. NLP pomaga wykorzysta ę j ħ zyk codziennej komunikacji do
zmiany sposobu my Ļ lenia oraz przyswojenia sobie zachowa ı prowadz Ģ cych do sukcesu. Słowo
programowanie oznacza metod ħ , dzi ħ ki której mo Ň emy sterowa ę własnymi my Ļ lami i
zachowaniami, podobnie jak steruje si ħ komputerem, zadaj Ģ c mu przeprowadzenie okre Ļ lonych
operacji.
Krótko mówi Ģ c, NLP bada, w jaki sposób - za pomoc Ģ pi ħ ciu zmysłów - filtrujemy bod Ņ ce
wysyłane przez otaczaj Ģ cy nas Ļ wiat oraz jak wykorzystujemy te zmysły, zarówno Ļ wiadomie,
jak i nie Ļ wiadomie, by osi Ģ gn Ģę po ŇĢ dane rezultaty Innymi słowy, przedmiotem
zainteresowania NLP jest nasz sposób my Ļ lenia, post ħ powanie bowiem i osi Ģ gni ħ cia
zdeterminowane s Ģ wła Ļ nie przez te czynniki postrzeganie, wyobra Ņ ni ħ , wzorce przekona ı . W
miar ħ dokonywania nowych odkry ę w dziedzinie funkcjonowania mózgu ewoluuje równie Ň
NLP, dlatego te Ň ka Ň de zawarte tu wyja Ļ nienie z pewno Ļ ci Ģ wkrótce oka Ň e si ħ niepełne.
Tymczasem jednak mo Ň na zdefiniowa ę programowanie neurolingwistyczne jako „sztuk ħ i
nauk ħ doskonalenia si ħ ".
1. OSI ġ GANIE UPRAGNIONYCH CELÓW
Powie Ļ ciopisarz irlandzki Christy Brown miał władz ħ tylko w lewej stopie. Urodzony z
pora Ň eniem mózgowym, wymagał stałej opieki Mimo ze nie mówił i nie chodził, zdołał sam
nauczy ę si ħ czyta ę , malowa ę i pisa ę na maszynie. Na przekor wszystkim przeciwno Ļ ciom został
wybitnym pisarzem i zdołał osi Ģ gn Ģę to, czego pragn Ģ ł. Wysiłek przyniósł mu niezale Ň no Ļę ,
któr Ģ tak oto opisał:
Bez przerwy pisałem i pisałem, nie Ļ wiadom, gdzie si ħ znajduj ħ , godzina za godzin Ģ .
Doznawałem wra Ň enia, Ň e jestem inn Ģ osob Ģ . Nie byłem ju Ň nieszcz ħĻ liwy. Nie
czułem si ħ pokrzywdzony ani zamkni ħ ty w odosobnieniu. Byłem wolny, mogłem
my Ļ le ę , Ň y ę , tworzy ę ... Czułem ulg ħ i ukojenie, mogłem by ę sob Ģ ... I chocia Ň nie
było mi dane pozna ę rado Ļ ci ta ı ca, doznałem rozkoszy tworzenia.
D ĢŇ enie człowieka do ideału nie zna granic. Doskonało Ļę , któr Ģ dostrzegamy u innych -
oboj ħ tne, czy budzi w nas zazdro Ļę , podziw czy bałwochwalcz Ģ cze Ļę - poci Ģ ga nas z
niezrównan Ģ sił Ģ . Ilekro ę obserwujemy czyje Ļ wybitne osi Ģ gni ħ cia, widzimy równie Ň cz Ģ stk ħ
samych siebie, t ħ wy Ň sz Ģ lub gł ħ biej ukryt Ģ cz ħĻę swojego „ja", która wydaje si ħ wiedzie ę , ze
jest w Ň yciu cos lepszego, do czego nale Ň y d ĢŇ y ę . Bez wzgl ħ du na to, co chcemy osi Ģ gn Ģę ,
czym si ħ zajmowa ę lub kim by ę , owa pogo ı za ideałem jest zjawiskiem uniwersalnym.
Zagadk Ģ natomiast pozostaje, dlaczego niektórzy, jak Christy Brown, mimo wszystkich
przeciwno Ļ ci znajduj Ģ to, czego szukaj Ģ , podczas gdy tylu innym nie udaje si ħ zrealizowa ę
marze ı .
W kulturze Zachodu sukces uto Ň samiany jest z dobrami materialnymi - atrybutami władzy i
4
wysokiej pozycji społecznej. Zarazem jednak w programach telewizyjnych i prasie
znajdujemy wiele opowie Ļ ci o Ň yciu artystów, sportowców czy m ħŇ ów stanu, których sta ę na
zaspokojenie ka Ň dego kaprysu, a mimo to nie czuj Ģ si ħ spełnieni. Wielu z nich pomimo
osi Ģ gni ħ cia „sukcesu" popełniło samobójstwo. Z drugiej strony wszyscy znamy kogo Ļ , kto pod
wzgl ħ dem stanu posiadania lub zdrowia, cenionego przecie Ň tak wysoko, z pewno Ļ ci Ģ nie jest
człowiekiem sukcesu, pojmowanego według tradycyjnie obowi Ģ zuj Ģ cych kryteriów, a jednak
osi Ģ gn Ģ ł pewien stopie ı zadowolenia, samorealizacji i prawdziwego szcz ħĻ cia, którego
zazdro Ļ cimy. W pewnym sensie osoby takie zrealizowały swoje pragnienia, zajmuj Ģ si ħ w
Ň yciu tym, co naprawd ħ daje im satysfakcj ħ .
Wzorem prawdziwego sukcesu s Ģ ci, którzy w procesie uczenia si ħ potrafili wznie Ļę si ħ ponad
własne my Ļ li i dostrzec „wielk Ģ wizj ħ ", zdołali odrzuci ę schematy my Ļ lenia na korzy Ļę innych,
bardziej odpowiednich rozwi Ģ za ı , dzi ħ ki którym mog Ģ zdoby ę to, czego pragn Ģ . Korzystaj Ģ oni
z wyzwa ı , pora Ň ek, pozornie nie sprzyjaj Ģ cych okoliczno Ļ ci i przypadkowych wydarze ı , by
zrealizowa ę swój twórczy potencjał, osi Ģ gn Ģę mistrzostwo i sukces. O tym wła Ļ nie mówi
niniejsza ksi ĢŇ ka jak zdoby ę to, do czego d ĢŇ ysz, opanowa ę umiej ħ tno Ļ ci, które pragniesz sobie
przyswoi ę , i by ę tym, kim chcesz.
W latach pi ħę dziesi Ģ tych i sze Ļę dziesi Ģ tych pojawiło si ħ wiele ksi ĢŇ ek na temat tzw.
„pozytywnego my Ļ lenia" i rozwoju jednostki. Najcz ħĻ ciej si ħ gały po nie te osoby, którym
sztuka pozytywnego my Ļ lenia od dawna nie była obca. Ka Ň da kolejna ksi ĢŇ ka lub koncepcja
wzmacniała ich samospełniaj Ģ ce si ħ , instynktownie optymistyczne nastawienie. Znacznie mniej
liczni byli czytelnicy, którzy z pewn Ģ rezerw Ģ si ħ gali po owe wyszukane, lecz kusz Ģ ce recepty
na wszystkie Ň yciowe problemy. W ich wypadku zmiana sposobu my Ļ lenia spowodowana
lektur Ģ była krótkotrwała. Wkrótce powracali do zakorzenionych, negatywnych postaw i
przekona ı , starannie szufladkuj Ģ c odosobnion Ģ pora Ň k ħ jako „typow Ģ ", natomiast starannie
wypracowany sukces jako „przypadek". Po bli Ň szym przyjrzeniu si ħ ówczesnym
autorytatywnym teoriom pozytywnego my Ļ lenia znajdujemy w nich jednak wi ħ cej retoryki ni Ň
konkretów, a badania, na których je oparto, trudno uzna ę za spełniaj Ģ ce wszelkie wymogi
naukowe.
Od tamtych lat zaszło jednak wiele zmian. Obok zapieraj Ģ cych dech osi Ģ gni ħę w dziedzinie
informatyki, komunikacji i bada ı kosmicznych dokonano wielu innych wa Ň nych, cho ę nie tak
spektakularnych odkry ę . Badania Rogera Sperry'ego, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie
fizjologii, umo Ň liwiły nowe spojrzenie na sposób funkcjonowania mózgu człowieka Pewne
pogl Ģ dy, do których specjali Ļ ci przywi Ģ zani byli od lat, odrzucono wtedy na dobre Na przykład
odkrycie, ze dwie półkule mózgu ( Ļ cisłe mówi Ģ c, ich górna cz ħĻę , czyli kora mózgowa)
funkcjonuj Ģ sprawnie jako dwa niezale Ň ne umysły, całkowicie zmieniło nasz sposób
pojmowania mechanizmów rz Ģ dz Ģ cych my Ļ leniem i zachowaniami jednostki. Dowody na to, ze
do Ļ wiadczenia całego Ň ycia przechowywane s Ģ w mózgu i w ka Ň dej chwili mo Ň na do nich
si ħ gn Ģę , zmieniły nasze poj ħ cia na temat intuicji, pami ħ ci i całego procesu my Ļ lenia. A kiedy
dowiedzieli Ļ my si ħ , ze liczba potencjalnych poł Ģ cze ı neuronalnych w mózgu człowieka jest
wi ħ ksza ni Ň ł Ģ czna liczba atomów we wszech Ļ wiecie, zacz ħ li Ļ my si ħ zastanawia ę , czy mo Ň emy
dokona ę czego Ļ wi ħ cej za pomoc Ģ owej masy „szarych komórek". Krotko mówi Ģ c, wydaje si ħ ,
ze wykorzystanie mo Ň liwo Ļ ci mózgu pozwoli nam w pełni zrozumie ę samych siebie, bli Ņ nich i
całe otoczenie, a tak Ň e oferuje ogromne, nie zbadane mo Ň liwo Ļ ci realizacji d ĢŇ e ı - zdobywania
tego, czego pragniemy.
Programowanie neurolingwistyczne zebrało wiele z tych osi Ģ gni ħę w spójn Ģ cało Ļę i jako
pierwsza dziedzina wiedzy przedstawiło gotowe studium optymalnych zachowa ı jednostki i
komunikacji interpersonalnej. Innymi słowy, wyposa Ň yło nas w naukowe podej Ļ cie do wysoce
subiektywnego, lecz pasjonuj Ģ cego wszystkich zagadnienia, jakim jest zdobywanie tego, czego
pragniemy. Nale Ň y zarazem podkre Ļ li ę , ze programowanie neurolingwistyczne w niczym nie
przypomina nauk przyrodniczych - istoty ludzkie nigdy nie były idealnym przedmiotem testów
laboratoryjnych, nasze za Ļ wzorce zachowa ı , nie mówi Ģ c o sposobach my Ļ lenia, nie mieszcz Ģ
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin