MAMET Lab 2.doc

1. CEL ĆWICZENIA

              Zapoznanie się z technologią obróbki cieplnej umożliwiającą kształtowanie właściwości stopu, oraz poznanie zmian struktury stopów towarzyszących zachodzącym przemianom.

2. PRZEBIEG ĆWICZENIA

              Obserwujemy strukturę próbek pod mikroskopem metalograficznym. Porównujemy dwa rodzaje stali:

a)      N 11 – stal nadeutektoidalną (zawartość węgla ok. 1,1 %)

b)      18 HGM – stal podeutektoidalna (zawartość węgla ok. 0,18 %)

Próbki były poddane obróbce cieplnej.

T                             90 min.

900°C                                                                                                                           

perlit

                             VK                                                                                  VK - prędkość krytyczna

bainit

                                                              czas

Temperatura austenizacji wynosiła TA = 900°C. Wytrzymane były w czasie 90 minut, a następnie chłodzone były w trzech ośrodkach:

·        Powietrzu

·        Wodzie

·         Oleju

Sprawdzamy, kiedy struktura zmienia się z wyjściowej na martenzytyczną.

a)      Stal N11 – należy do stali wysokowęglowych. Struktura wyjściowa to perlit z cementytem. Próbka po obróbce cieplnej chłodzona w powietrzu nie zmienia struktury. Nadal jest to perlit z cementytem. W wypadku chłodzenia w oleju struktura wciąż jest perlityczno cementytowa, ale widać już początek przemiany. Próbka chłodzona w wodzie ma już strukturę martenzytyczną.

b)     Stal 18 HGN – należy do stali niskowęglowych. Strukturą wyjściową jest perlit z ferrytem. Próbka po obróbce cieplnej chłodzona powietrzem ma strukturę bainitu. Można zauważyć również pęknięcia. Gdy chłodzona była w oleju posiada już strukturę martenzytyczną. W wypadku chłodzenia w wodzie strukturą również jest martenzyt.

Utwardzalność jest to maksymalna twardość przy powierzchni.

Przechartowalność jest to zdolność materiału do wytworzenia struktury martenzytycznej.

3. WNIOSKI

Stężenie w warstwie przygranicznej ma charakter dyfuzyjny. Wzrost zawartości węgla powoduje utwardzanie. Im więcej węgla przesyca martenzyt, ty m twardsze struktury można uzyskać. Utwardzalnością jest maksymalna twardość przy powierzchni. Przehartowalność, natomiast to zdolność materiału do wytwarzania struktury martenzytycznej.

Szybkość chłodzenia sprzyja utwardzalności materiałów.  Materiał, który jest chłodzony w wodzie jest dużo twardszy niż ten, który był chłodzony powietrzem.