ASEPTYKA.PDF

(64 KB) Pobierz
476288 UNPDF
Aseptykaiantyseptyka
1Ryshistoryczny
1.HolmesiSemmelweis-zastosowaniechloru(ok.1840r.)
2.Lister-zastosowaniekarboludoprzemywaniaranidezynfekcjisaloperacyjnych(1870r.)
3.FlorenceNightingale-angielskapiel¦gniarka,stworzyłapodstawyhigienywewn¡trzszpitalnej.
4.vonBergmann-zastosowałwchirurgiipost¦powaniejałowe(1886r.)
5.Domagk-zastosowałsulfonamidy(1935r.)
6.Flemming-pocz¡tekeryantybiotykoterapii(1941r.)
2Bakteriepowoduj¡cezaka»eniaszpitalne
1.Serratiamarcescens
2.Staphylococcusaureus,saprophyticus
3.Streptococcusfaecalis,faecium
4.Enterobacteragglomerans,cloacae
5.CorynebacteriumJK
6.Mycobacteriumfortuitum,chelonae
7.Pseudomonascepacia
8.Acinetobacterbaumani
3Aseptyka
Definicja:post¦powaniemaj¡cenaceluniedopuszczeniedokontaktuzdrobnoustrojami.Matonaceluograniczenie
szerzeniasi¦zaka»e«(egzogennych(gł.pałeczkiG-pochodz¡cezmiejscwilgotnych)lubendogennych(czylipowodo-
wanychprzezwłasn¡flor¦pacjenta,arozwijaj¡cychsi¦wsprzyjaj¡cychwarunkach)).
ródłazaka»enia/3/:
1.chorzyzinfekcjami
2.nosiciele
3.±rodowiskowodne
Drogiszerzeniasi¦/3/:
1.personelmedyczny
2.niejałowysprz¦t,leki
3.zanieczyszczonepowietrze,bielizna
Działaniaaseptyczne/5/:
1.Izolacjachorych-szczególnieistotnajestizolacjachorychinosicieligronkowcówmetycylinoopornych.
2.Wła±ciwezabezpieczeniemateriałówzaka»onych,opatrunków(umieszczasi¦jewfoliowychworkach,anast¦pnie
spala).
3.Wła±ciwezabezpieczeniebielizny,po±cieli.
4.Zast¡pieniemateracyipoduszekproduktamizpiankipoliuretanowejumo»liwiaj¡cejwyjaławianietermiczne.
5.Utrzymywanieczysto±cipodczaszabiegów.
Działaniaaseptycznewobr¦biesalioperacyjnej/6/:
1
1.Stosowaniefiltrówpowietrza(HEPA)
2.U»ywaniespecjalnejodzie»y,obuwia,masekiczapek.
3.Wła±ciwemyciechirurgiczne.
4.Umiej¦tnezakładanieodzie»ychirurgicznej.
5.Wła±ciweporuszaniesi¦posalioperacyjnej-zawszetwarz¡dopolaoperacyjnego.
6.Wła±ciwaosłonapolaoperacyjnego.
Długotrwałezabiegi(np.operacjeserca)powinnyby¢przeprowadzanewsalachznawiewemHEPA(HighEciency
ParticulateAir)-powietrzewtłaczanejestprzezcał¡powierzchni¦sufitu,przepływalaminarnieprzezsal¦(pionowolub
poziomo),przechodziprzezpodłog¦,uleganagrzaniulubochłodzeniu,nawil»eniulubwysuszeniuitrafiazpowrotem
nasal¦.Powietrzepobieranezzewn¡trzprzechodzinajpierwprzezfiltrHEPA.
4Antyseptyka
Definicja:jesttoniszczeniedrobnoustrojówznajduj¡cychsi¦w»ywychtkankach(naskórze,błonach±luzowych,w
ranach).
Stosowane±rodkichemiczne/6/:
1.Chloroheksydyna-preparaty/6/:
1.Chlorohexidinumgluconicum
2.Abacil
3.Manusan
4.Aerosol
5.Krem1%
6.Dishand
1,2,3,5,6-antyseptykaskóry,odka»anier¡k.
4-antyseptykaskóryprzediniekcj¡.
5-antyseptykacewkimoczowejprzedcewnikowaniem.
2.Jodofory-preparaty/2/:
1.Betadina
2.Incodyna
Zastosowanie:
(a)odka»anier¡k
(b)przemywanieran,owrzodze«,jamybrzusznej,oka
(c)k¡pielantyseptyczna
(d)odka»aniepolaoperacyjnego
3.Preparatyzło»one:Dishand
4.Barwnikiakrydynowe(proflawina,aminoakryna).
5.Barwnikitrójfenylometanowe(fioletkrystaliczny,ziele«malachitowa).
6.Inne(np.riwanol,kwasborny)-antyseptykaran.
2
4.1Antyseptykaskóryr¡k
Florapowierzchniowa-drobnoustrojeznajduj¡cesi¦napowierzchniskóry.
Floraosiadła-bytuj¡cewgł¦biskóry.
Zanieczyszczenieskóry:do10 7 komórekna100cm 2 skóry.
Składfloryprzej±ciowej:
1.wszystkiedrobnoustrojezjakimistykasi¦skóra
2.drobnoustrojewydzielanezgł¦biskóry
Flor¦powierzchniowamo»nałatwousun¡¢przypomocymyciamydłemlubdetergentem.
Składfloryosiadłej/5/:
1.gronkowce(bardzocz¦stometycylinooporne=niewra»liwenawszystkie -laktamy)
2.maczugowcegrupyJK(opornenawieleantybiotyków)
3.pałeczkiropybł¦kitnej(Pseudomonasaureginosa)
4.Candida
5.Acinetobacter
3,4,5-rzadziej.
Floryosiadłejniemo»nausun¡¢poprzezmycieiszorowanie.
Podczasdługiejoperacjidrobnoustrojeosiadłewrazzpotemwydostaj¡si¦napowierzchni¦skóry.Tylkoantyseptyki
dwufazowe(np.ManusanlubDishand-zawieraj¡chloroheksydyn¦)niszcz¡flor¦przej±ciow¡icz¦±¢floryosiadłej.
Bakterieuwalnianezpotems¡niszczoneprzeznagromadzon¡wskórzechloroheksydyn¦.
Chirurgicznemycier¡k-manaceluusuni¦ciefloryprzej±ciowejorazjaknajskuteczniejszeograniczenieliczebno±ci
floryosiadłej,abyzmniejszy¢ryzykozaka»eniaranywrazieuszkodzeniar¦kawiczekchirurgicznych.
1.Etapbrudny:
1.1min-2mlmydła-obier¦ceiprzedramiona
2.1min-1mlmydła-tylkopaznokcie
2.Osuszaniejałowymr¦cznikiem
3.Etapczysty:
1.2min-2x3ml±rodkadezynfekuj¡cego-dozgi¦ciałokciowego
2.1min-1ml±rodkadezynfekuj¡cego-przedramiona
3.2min-2x2ml±rodkadezynfekuj¡cego-dłonieinadgarstki
4.2Antyseptykapolaoperacyjnego
Nale»yzniszczy¢zarównoformywegetatywne,jakiprzetrwalnikowe(zwłaszczaprzetrwalnikipałeczekbeztlenowych
(Clostridium)).Bardzodobrzenadaj¡si¦dotegojodofory.Je±liistniejeryzykoobecno±cinaskórzeprzetrwalni-
kówlaseczekbeztlenowych(np.t¦»ca),nale»yzastosowa¢kompreszjodoforemiodkazi¢dwukrotniepoleoperacyjne
jodoforemorazpoda¢pacjentowipenicylin¦.
4.3K¡pielantyseptyczna
Nadzie«przedzabiegiemoperacyjnymchoregopoddajesi¦k¡pieliantyseptycznej(np.wroztworzejodoforu).
4.4Antyseptykabłon±luzowych
20-25%ludzijestnosicielamigronkowcównabłonach±luzowych(personelmedycznynawetcz¦±ciej).Chirurgb¦d¡cy
nosicielemgronkowcówniepowinienwykonywa¢zabiegów.
Zwalczanienosicielstwa:ma±¢Bactroban(zawieramupirocyn¦).
3
4.5Antyseptykaran
Stosowanena/2/:
1.Jodofory-przemywaniejamybrzusznej,ranwzabiegachsercowo-naczyniowych,ranpooparzeniowych,owrzo-
dze«,zapobieganieendogennymzgorzelomgazowym,antyseptykaprzedoperacyjnawpoło»nictwie,ginekologiii
okulistyce.
2.Chloroheksydyna-profilaktykaileczeniemiejscowozaka»onychran.
5Dezynfekcja
Definicja:niszczenieobecnychw±rodowiskudrobnoustrojówwceluzapobie»eniezaka»eniomegzogennym.Osposobie
przeprowadzaniadezynfekcjidecydujeepidemiologszpitalny.
5.1Preparatychemiczne
Stosowanegłówniedomateriałówtermolabilnych/7/:
1.Fenole/5/:
1.Lizol
2.Septyl
3.Sudol
4.BlacklubWhitefluids
5.Izal
6.Stericol
Działanie:niszcz¡bakterie,pr¡tki,niektóregrzyby,słabodziałaj¡naprzetrwalniki.
Zastosowanie:dezynfekcjaurz¡dze«sanitarnych.
2.Zwi¡zkichloru(w±rodowiskuwodnymdysocjuj¡dokwasupodchlorawego,którydziałaniszcz¡co)/3/:
1.podchloryny
2.chloramina
3.dwuchloramina
Działanie:niszcz¡bakterie,pr¡tki,wirusy,grzyby,cz¦±¢przetrwalników.
Zastosowanie:dezynfekcjaszkłaimateriałówzaka¹nych.
3.Aldehydy:główniealdehydglutarowy-m.in.dodezynfekcjimateriałówwielokrotnegou»ytku(zwłaszcza
termolabilnych).Preparaty:Aldesan,Cidex.
4.Alkoholetylowy96%
5.Formalina
6.Czwartorz¦dowezwi¡zkiamoniowe:rzadkostosowane,gdy»bakterieG-łatwonabywaj¡oporno±¢nawszystkie
zwi¡zkiztejgrupy.
7.Kwasnadoctowy(Pesteril)-dezynfekcjagumy,szkła,r¡k.
8.Preparatyzło»one/5/:
1.LysetolAF-działanabakterie,pr¡tki,grzyby,wirusy(m.in.HBV,HIV).Zastosowanie:instrumentymedycz-
ne.
2.GigaseptFF-działanieizastosowanie:j.w.
3.Disteryl-działanabakterie,wirusy,niektóregrzyby,dro»d»e,grzybydro»d»opodobne.Zastosowanie:podłogi.
4.Terralin-działanabakterie,wirusy,grzyby.Zastosowanie:podłogi,sprz¦t.
5.Perform-działanabazieaktywnegotlenu.
4
5.2Czynnikifizyczne
1.Ogrzewaniewwodzieotemp.100 o Czdodatkiem2%wodorow¦glanusodowegoprzez30minut-nieniszczy
zarodnikówiwirusów»ółtaczkizaka¹nej.
2.PromieniowanieUV-dodezynfekcjipowietrzaipowierzchni.
3.Pasteryzacja-gotowaniew70 o Cprzez30minut-odka»aniemleka.Niszczones¡formywegetatywneł¡czniez
pr¡tkamigru¹licy.
4.Szybkapasteryzacja-w72 o Cprzez20sekund.
5.Dekoktacja-kilkunastominutowedziałaniewrz¡cejwodylubnasyconejparywodnej-niszczyformywegetatywne.
6.Dezynfekcjaparowa-110 o C,ok.150kPaprzez30lub90minut-niszczyformywegetatywneizarodniki.Zasto-
sowanie:po±ciel,odzie».
7.Dezynfekcjaparowo-formalinowa-skóra,guma,papier,włóknanaturalnelubsyntetyczne.
8.Tyndalizacja-kilkukrotneogrzewaniewtemp.100 o Cprzez30minutwodst¦pach24godzinnych-niszczyformy
wegetatywneizarodniki.Zastosowanie:podło»a.
5.3Dezynfekcjanarz¦dzi
Narz¦dziatu»pozabieguumieszczanes¡wnaczyniuze±rodkiemdezynfekuj¡cym(chronitoosobymyj¡cenarz¦dzia).
Nast¦pnies¡onemytewzimnej,potemwciepłejwodzie,anast¦pniedezynfekowanelubsterylizowane.
6Wyjaławianie=sterylizacja
Definicja:zniszczeniewszystkichformdrobnoustrojówwokre±lonym±rodowisku.Jesttoterminjednoznaczny(co±
niemo»eby¢”mniej”lub”bardziej”sterylne).Praktyczniestosujesi¦terminsterylno±¢zpozycjiprawdopodobie«stwa
statystycznego(je±lijedenzarodnikdostaniesi¦doopakowania10igieł,toprawdopodobie«stwosterylno±ciwynosi
0.9).
6.1Wyjaławianiezapomoc¡pary
Przeprowadzanejestwautoklawach:
1.121 o C(1atm.)przez20-45minut,lub
2.134 o C(2atm.)przez7.5-20minuty
Jesttometodanajszybsza,nietoksyczna,najpewniejszainajbardziejekonomiczna.Mo»nawtensposóbwyjaławia¢
wszelkiemateriałytermostabilne.
6.2Wyjaławianiewsuchymgor¡cympowietrzu
Stosowaneobecniewył¡czniedoszkłalaboratoryjnego-140 o Cprzez3godzinylub160 o Cprzez2godziny.
6.3Wyjaławianiepromieniowaniemjonizuj¡cym
Stosowanewył¡czniewprzemy±ledowyjaławianiadu»ychpartiimateriałów.
6.4Wyjaławianie±rodkamichemicznymi
1.Aldehydglutarowy-2%roztwór,najcz¦±ciejstosowanydlasprz¦tutermolabilnego.
2.Chloroheksydyna-0.5%roztwór,70 o Cprzez3godziny.
3.Nadtlenekwodoru-niektóreurz¡dzeniamedyczne.Zalet¡jestto,»enietrzebamateriałuprzepłukiwa¢wod¡po
zako«czeniuwyjaławiania.
4.Tleneketylenu(tzw.zimnasterylizacja)-stosowanytylkodomateriałówtermolabilnych(zewzgl¦dunatok-
syczno±¢iwybuchowo±¢).Zewzgl¦dunawysok¡absorbcj¦wgumieitworzywachsztucznych,sterylizowane
przedmiotynale»ywietrzy¢przez7dni.Zastosowanie:optyka,elektronika,narz¦dziamikrochirurgiczne.
5.Formaldehyd-24godzinyprzyst¦»eniu¿2mg/dm 3 powietrza.Zastosowanie:narz¦dziaiaparatura.
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin