Wykład 30.11.2004
Wykorzystywanie seksualne – spektrum zachowań
Kryteria
Za amerykańskim badaniami: uwarunkowanie kulturalne
- nagość – rodzice spacerują nago na oczach dziecka
- odsłanianie części płciowych – dorosły pokazuje dziecku
- nieustanna obserwacja dziecka, objęcie nieustanną kontrolą (np. w czasie kąpieli)
- pocałunki intymne
- seks oralny
- penetracje za pomocą palca
- stosunek seksualny
Ilość wykorzystań seksualnych nie jest do końca znana, gdyż może zdarzać się w rodzinie.
Badania 1991r. – 1.188 Polaków
35% kobiet i 29% mężczyzn miało w dzieciństwie doświadczenie o charakterze seksualnym.
Rozpoznanie wykorzystania seksualnego u dzieci:
Rozpoznanie jest trudne. Niekiedy wykorzystanie seksualne przejawia się w rysunkach (rys. figury z zaznaczonymi częściami płciowymi). Nie jest to jednak jedyny dowód, należy je analizować z faktami z życia dziecka i obserwować.
1. Nadmierna uległość – dziecko jest przesadnie uległe, te dzieci nie zgłaszają nikomu, że stały się obiektem wykorzystania seks.
2. Acting aut – sposób rozładowania konfliktów wew. na zewnątrz najczęściej w postaci agresji. Dziecko z tym typem częściej zgłasza się na policję, lub zwierza zaufanym osobom, że zostało wykorzystane seks.
3. Pseudo dojrzałe zachowanie – dzieci wykorzystywane seksualnie zachowują się jak dorośli (dorosłe kobiety)
4. Ślady aktywności seksualnej
5. Nieodpowiednie, stale się powtarzające gry seksualne z innymi dziećmi lub z zabawkami (lub z samym sobą)
6. Szczegółowa i nie odpowiednia do wieku znajomość tajników życia seksualnego.
7. Wczesne wychodzenie do szkoły i późne jej opuszczanie – dziecko chce unikać nieprzyjemnych wspomnień związanych z domem.
8. Niemożność nawiązania kontaktu z rówieśnikami – dziecko nie potrafi nawiązywać dobrych kontaktów.
Dziecko wykorzystywane seks. Ma poważnie problemy i nie potrafi już przejmować się drobnymi problemami.
9. Nieuczestnictwo w zajęciach szkolnych – poważne problemy przytłaczają dzieci
10. Niemożność koncentracji uwagi w szkole – wyzwolone trauma. przeżyciem.
11. Niezwykły lęk przed mężczyznami przypadku dziewczynek.
12. Brak zaufania do innych osób znaczących.
13. Uwodzenie mężczyzn tak jak dorosłe kobiety, kokietowane.
14. Ucieczki z domu (rzadko)
15. Zaburzenia snu
16. Zachowania regresywne - mechanizm ucieczkowy, polegający na cofaniu się
17. Kliniczna depresja.
Zdarza się gdy jest walka rodziców dziecko, że oskarżenia są fałszywe.
Kryteria nieprawdziwych oskarżeń:
1. Dziecko b. łatwo wypowiada oskarżenia i nie towarzyszą temu emocje; dziecko wykorzystywane nie potrafi mówić bez namiętnie o traumatycznych przejściach.
2. Dziecko nie potrafi szczegółowo opisać aktywności seksualnej.
3. Jest rozbieżność między zeznaniami dziecka a jego samopoczuciem.
4. Sprawia wrażenie, że dziecko zostało zachęcone do składania skargi na jednego z rodziców.
5. Dziecko z dużą dokładnością opisuje swoje przeżycia seksualne, używając przy tym wyrazów dorosłych.
6. Rodzice walczą między sobą o prawo do wychowywania dziecka, wzajemnie się nienawidzą
7. Dorosły nie potrafi precyzyjnie określić, od kiedy miał podejrzenia wykorzystywania seksualnego dziecka
8. Dorosły sprawia wrażenie, że poszukuje zemsty – w małżeństwie są poważne konflikty.
(S. Bloom) Badanie w grupie 930 kobiet – 1/3 była wykorzystana seksualnie.
Dziecko nie wie, na czym polega prawidłowa aktywność seksualna.
Dramat dzieci wykorzystywanych seks. Wykorzystywanych rodzinie jest większy niż dzieci wykorzystywanych seksualnie poza rodziną, bo kto pada ofiarą wykorzystywania seksualnego poza rodziną może się skierować do rodziny.
Pewien procent osób wykorzystywania seksualnego dostaje orgazmu podczas stosunku. Jest mocno związane z agresorem, który pokazuje czułość, zainteresowanie, kupuje prezenty.
Tego typu reakcje są patogenne na zawsze mogą zaburzyć kontakt.
Wyodrębniono parę typów ojców kazirodców:
- seksualnie owładnięty – córką interesował się od momentu urodzenia
- Najpierw w roli ofiary potem oprawcy – sam był wykorzystywany
- regresywny adolescent – (hebefil) zainteresowanie córką rodziło się gdy wkraczała w okres dojrzewania ( ogólnie nastolatki ich pociągały, zainteresowani zmianami ich cała)
- instrumentalny dążący do samozadowolenia - nie interesuje się córką posłużył się tylko jej ciałem do zaspokojenia własnych pragnień. Do nadużycia dochodziło sporadycznie i sprawcy czuli się winni
- emocjonalnie zależni – mężczyzna wygłodniały seksualnie i spragniony miłości, córka była jego najlepszym przyjacielem. Do kontaktów seksualnych dochodziło jakby niepostrzeżenie.
- agresywny – córka przypomina mu żonę, nie nawiedzi ich, zaprzecza aby do córki czuł popęd seksualny
Dokonano podziału wśród kobiet wykorzystujących seksualnie:
- nauczycielka miłości – najczęściej zadaje się z uczniami i nastolatkami
- eksperymentatorka - zazwyczaj pochodzi z rodziny o surowych zasadach, zaciekawiona jest seksem, nie ma żadnych własnych doświadczeń.
- powielająca swoje własne doświadczenia seksualne (ofiara kat) wykorzystywana w dzieciństwie
- podporządkowana mężczyźnie – aby podporządkować się mężczyźnie organizują mu ofiary, sama może w tym uczestniczyć. Te kobiety są krańcowo zależne i wystraszone. Wiele z nich było również wykorzystywanych seksualnie.
Należy dodać, że kobiet wykorzystujących seksualnie jest mało. Są to kobiety, które czułość i miłość otrzymały razem z wykorzystaniem seksualnym. W odróżnieniu od mężczyzn kobiety mają poczucie winny.
Skutki seksualnego wykorzystania:
1. Depresja, niepokój – krótkoterminowe. W okresie dzieciństwa, ale wykorzystanie seksualne rzuca cień na całe życie. Usiłują odebrać sobie życie (samobójstwo) wykorzystanie seksualne jest jednym z czynników autodestrukcji.
2. Syndrom ponownego stania się ofiarą – (Rusell badał studentki i próbował zbadać cechy wspólne – te kobiety, które padają ofiarą gwałtu, były w dzieciństwie wykorzystywane seksualnie. W grupie 2700 studentek
(opisane przez Seligmana, który nawiązał do doświadczeń ze zwierzętami)
Traumatyczna seksualizacja – kiedy kojarzą seks z brutalnością
Zdrada – już ktoś w dzieciństwie zawiódł ich zaufanie, więc nie wiedzą komu mogą zaufać.
Wyuczona bezradność – jak nie wyjść z sytuacji niebezpiecznej.
Stygmatyzacja – naznaczenie piętnem tych kobiet, zażywanie narkotyków, alkoholu, prowadzenie bujnego życia seksualnego, co zwiększa ryzyko – możliwość gwałtu
3. Kobiety wykorzystywane seksualnie w dzieciństwie stale dokonują operacji plastycznych.
Wykorzystywanie seksualne w dzieciństwie staje się przyczyną tworzenia się osobowości order – line, czyli z pogranicza.
Jeśli wykorzystanie seksualne zdarza się miedzy 4 a 6 rokiem życia może prowadzić do osobowości wielorakiej.
Ogólnie można powiedzieć, że dzieci w wieku dziecięcym mają statystycznie częściej zaburzenia osobowości.
Statystycznie częściej kobiety chorują na depresję.
Flach back- jest to nagłe pojawienie się obrazu z przeszłości ( niesłychanie wyraźnego, wyraźnego kolorami, napawającego wstrętem i niepokojem).
Mogą być krótkie lub długie ( od kilku sekund do kilku minut). Możemy celowo i świadomie wywołać przyjemne doświadczenie przez dźwięk, dotyk, zapach, smak.
Taksonomia ( podział) wykorzystywania seksualnego:
1. Przestępcy seksualni nie stanowią jednorodnej populacji. Dzielą się na:
- wykorzystywanie seksualne dziewczynki (więcej)
- wykorzystywanie seksualne chłopców
- wykorzystywanie seksualne dziewczynki i chłopcy
Ci, którzy nawiązują kontakty seksualne ( wykorzystywanie seksualne) dzieci tej samej płci są homoseksualistami.
2. Czy kontakt seksualny ma charakter kazirodczy, czy też nie. Gdyż niektórzy przestępcy seksualni wykorzystują seksualnie dzieci w rodzinie, inni dzieci z otoczenia ( własnych dzieci nie ruszają)
- wykazują stały popęd seksualny do dzieci , w swoich marzeniach widzą się z dziećmi →pedofil
- sporadycznie nawiązuje kontakty seksualne z dziećmi ( znaleźli się w tym miejscu w nieodpowiednim czasie).
3. Mokr i współpracownicy podzielili przestępców seksualnych ze względu na wiek:
- dorastający, opóźnieni pod względem rozwoju społecznego, też intelektualnego ( 12-18 lat)
- przestępcy w wieku średnim, których znamionuje regresję, czyli powrót na skutek niepowodzeń nie powodzeń życiu społecznym i seksualnym ( ok.30 lat)
- przestępcy w wieku 50 lat, osamotnieni, izolowani, ich czyny traktowane są jako reakcja na społeczną izolację.
4. West opisał grupę ludzi i stwierdził, że byli zahamowani i nie potrafili rywalizować z rówieśnikami ( nastolatkami)
- grupa badanych ( średni wiek) , popełniają wykorzystywanie seksualne, gdy mają ku temu okazję.
5. U niektórych patologiczne zainteresowanie dziećmi pojawia się na drodze przypadku.
Powody:
- rozpad małżeństwa
- utrata dziecka, żony (np. z powodu pracy zawodowej)- stres
-nadużywanie alkoholu
Dziecko z „braku laku” służy jako substytut żony.
Podkreśla się również powiązanie pomierzy czynnikami sytuacyjnymi, np. wyjazd żony na wczasy, a różnymi typami osobowości.
Może to być alkoholizm, zaburzenia świadomości.
Połączenie sytuacyjnych stresów infantylne zaburzenia osobowości powodują nieadekwatny wybór partnera seksualnego.
6. Podział Grot`a:
- przestępca zafiksowany – całe życie interesuje się dziećmi ( pedofil), unika kontaktów seksualnych z dorosłymi, w kontaktach społecznych odczuwa niepokój nie pokój i poczucie niższości: mogą zawierać związki małżeńskie dla „zasłony dymnej”.
- przestępca regresyjny – pod wpływem ciężkiej sytuacji wraca się do niedojrzałych form zachowania; dotyczy osób dorosłych, ale konflikty w związkach z dorosłymi ( stresy) powodują zwracanie się w stronę dzieci.
Podsumowanie – podział pod względem
- kierunku orientacji seksualnej
- wieku
- stałe zainteresowania
Konieczne jest określenie do jakiej grupy należy przestępca; ma ogromne znaczenie dla diagnozy i terapii.
Profilaktyczne i terapeutyczne wskazania w stosunku do rodziny:
- należy oceniać w jakim stopniu rodzina przyczyniła się do wykorzystanie seksualne
Najczęściej sprawca jest znany, a większości można było zapobiec.
- gdy słaba więź matki, to większe prawdopodobieństwo wykorzystania seksualnego
- gdy rodzice nie zwracają uwagi, z kim bawią się ich dzieci (należy zachować dyskretną kontrolę)
- zły wybór opiekunek do dziecka, opieka ojczymów oraz nieodpowiednich opiekunów (zwraca się uwagę na opiekunki w okresie dorastania)
- Nieodpowiednio zorganizowane miejsce do spania - często rodzice kładą razem dzieci odmiennej płci ( dochodzi do „eksperymentów”)
- zamazanie ról – rodzice ustalają nieprawidłowe reguły w domu ( chodzenie nago, kąpiel, WC)
- pośrednictwo pomiędzy dzieckiem a obcym. który je wykorzystał- zawsze ktoś z rodziny ułatwił te kontakty.
W przypadku wykorzystania seksualnego przez ojca, prawie zawsze winę ponosi matka.
- również wywołuje tragiczne następstwa
- ofiara → kat – maltretowanie fizyczne staje się przyczyną stosowania tego samego sposobu wobec swoich dzieci
- może prowadzić do powstania osobowości borden- line
Przyczyny;
1. Powielanie postaw własnych rodziców wynikające z braku kompetencji społecznej i rodzicielskich. Rodzice stosują te same metody wychowawcze do swoich dzieci, które były aplikowane im w okresie dzieciństwa.
Terapia : uświadamianie
2. Przemieszczenie agresji- frustracja , które doznają w miejscu pracy, wyładowują na swoich dzieciach. Czasami, gdy rodzic jest uświadomiony, że przemieszcza agresję na dziecko , zaczyna ją przenosić na współmałżonka → konflikt małżeński
3. Sytuacyjne znęcanie się nad dziećmi – powiązanie zarówno sytuacji jak i osobowości. Wynika np. z nieobecności, a potem wraca do domu , dziecko zaczyna się buntować → agresja rodzica; Zawarcie ponownego małżeństwa ( ojczym/macocha zaprowadzają własny porządek)
Terapia oparta na starannej analizie przyczyn. Prognozy dla sytuacyjnego molestowania dzieci są dobre.
4. Maltretowanie przez zaniechanie-dziecku nie zapewnia się należytej opieki, może to doprowadzić do śmierci dziecka. Rodzice są infantylni, nieodpowiedzialni, niewykształceni, zależni, biedni.
5. Przypadkowy lub nieznany oprawca – rodzice nie zdają sobie sprawy, że maltretowanie dzieci , może być związane z niskim ilorazem inteligencji, brakiem wiedzy. Po profesjonalnej interwencji zaniechanie.
6. Maltretowanie wywołane przez dziecko – ( fizyczne, prowokacje ze strony dziecka) należy nauczyć dzieci nagradzania za prawidłowe zachowanie.
7. Subkulturowy prześladowca- niezwykle trudne do terapii. Ludzie wierzą, że postępują słusznie , że efekty przynosi bicie i maltretowanie
Terapia : zmiana hierarchii wartości; prześladowcy przywiązują dużą wagę do dzieci. Inaczej trudniej jest, gdy maltretowanie jest na gruncie religijnym.
8. Maltretowanie dzieci spowodowane chorobą psychiczną oprawcy
Terapia: trudne; zalecenie- ważniejsze jest dobro dzieci nie matki; należy natychmiast odebrać dzieci z domu.
Homoseksualizm – erotyczne zainteresowanie osobom tej samej płci
Postawy w stosunku do homoseksualistów były zróżnicowane w historii, jak są zróżnicowane kulturowo, np. Starożytna Grecja akceptowała związki z dziećmi powyżej 12 lat; ojcu lub opiekunowi groziła kara śmierci za wykorzystanie seksualne poniżej 12 roku życia ( powyżej 12 roku życia – chłopiec miał kilku konkurentów , gdy ojciec zaakceptował wybór lub sam go dokonał, miał prawo zgwałcić dziecko)
Dla starożytnych Rzymian seks stanowił sposób upokarzania podwładnych. Podwładnych okresie średniowiecz za seks śmierć ( Europa)
Działał słynny Instytut Kinszy` Kinezy, który przebadał wielu męskich ochotników. 30% mężczyzn miało kontakty z innymi mężczyznami. Twierdzi się , że badania te były obarczone wielkim błędem, bo badał tylko ochotników Kinezy pisał , że nieznana jest przyczyna , dlaczego ludzie wybierają partnerów tej samej płci, tak samo jak dlaczego mają swoje ulubione potrawy.
Kategorie wg Kinsey`a
1. Całe życie bez wyjątku nawiązał kontakty seksualne z osobami tej samej płci (homoseksualiści)
2. Osoby, które gdy mają wybór , to nawiązują kontakty seksualne z osobami tej samej płci, ale gdy mocna , to też z osobami przeciwnej płci ( biseksualizm)
3. Osoby które gdy mają wybór , to nawiązuje kontakty seksualne z osobami przeciwnej płci, ale gdy są tego wyboru pozbawieni, to nawiązują kontakty seksualne z osobami tej samej płci (np. w więzieniu)
4. Tylko i wyłącznie z osobami przeciwnej płci (największa grupa).
6
SABBLE