bhp.doc

1. Przedstaw podstawowe zasady, jakie wypracowała ergonomia dla potrzeb projektowania bloków informacyjnych i sterowniczych Maszyn.

1. zasada spełnianej funckji

2. zasada ważności

3. Zasada umiejscowienia w optymalnej strefie zasiegu

4. zasada kolejności użycia

5. Zasada częstości użycia.

2. Jakie procedury edukacyjne przygotowują człowieka do bezpiecznych zachowań w trudnych sytuacjach pracy?

Kwalifikacje zawodowe wymagane na danym stanowisku pracy, różnego rodzaju kursy i szkolenia prowadzone zarówno dla pracowników jak i pracodawców kształcące ich w zakresie przeciwdziałania sytuacjom stresowym oraz edukujące ich jak radzić sobie ze stresem w pracy aby nie wpływał on na wydajność oraz stan psychiczny pracownika/pracodawcy.

3. Analizując źródła błędów u człowieka związane z percepcja wzrokowa należy wyróżnić istotna role podstawowych subsystemów uwagi. Wymień i omów ich role.

Funkcjonowaniu podstawowych subsystemów uwagi w percepcji wzrokowej zasadniczo wyróżnia się trzy funkcjonalno-anatomiczne subsystemy uwagi:

- subsystem zawiadujący procesami orientacyjnymi i śledzącymi,

- subsystem detekcyjny sterujący rozpoznawaniem i przetwarzaniem informacji

- subsystem odpowiedzialny za utrzymanie stanu czuwania

i wzbudzenia faz z ogólną gotowością działania, jak i z czynnościami

specyficznie ukierunkowanymi na cel.

4. Wymień procesy myślenia , odbioru i magazynowania informacji w kontekście systemu autonomicznego człowieka.

Myślenie lub rozumowanie to złożony ciągły proces zachodzący w mózgu, polegający na asocjacjach (zespół ugrupowanie ) i wniosku, operujący elementami ludzkiej pamięci (jak symbole, pojęcia, fazy lub obrazy i dźwięki ). Miarą efektywności myślenia jest inteligencja.

Aspekt operacyjny:  W tym aspekcie myślenie to ciąg pojęć. Pojęcia te wchodzą ze sobą w złożone relacje. Myślenie umożliwia wyodrębnienie różnych cech danego pojęcia, zauważanie prawdopodobieństw pomiędzy pojęciami, abstrahowanie (pomijanie, nie uwzględnianie pewnych cech) od cech różniących pojęcia, uogólnianie, uszczegółowianie, czego efektem jest też tworzenie nowych pojęć.
Operacyjne własności myślenia to np.: abstrahowanie, uściślanie, uogólnianie, kojarzenie, zapamiętywanie. Myślenie o myśleniu to meta-myślenie, jest ono podstawą ludzkiej świadomości.

Aspekt dynamiczny
W tym aspekcie myślenie to proces, który wymaga odpowiedniego tempa i selektywności. Ta strona myślenia ma wiele wspólnego z uwagą.

Aspekt motywacyjny
Ta strona myślenia zajmuje się ukierunkowaniem tego procesu na konkretny cel.

5. Wyjaśnij zjawiska psychiczne i czynniki sytuacyjne powodujące zawężenie pola uwagi jako istotne źródło błędów u człowieka.

- stres wynikający z nagłych zdarzeń w pracy

-nieintuicyjna budowa urządzeń

-niebezpieczeństwa

-hałas

-niedostateczne oświetlenie

-zdolność skupienia się

6. Przedstaw podstawowe warunki stosowania sygnalizacji wzrokowej lub słuchowej w zależności od sytuacji.

Sygnalizację wzrokową stosować gdy:

-wiadomośc: jest złożona, długa, musi być wykorzystana później, dotyczy zdarzeń w przestrzeni, nie wymaga natychmiastowego działania

-narząd słuchu jest przeciążony

Sygnalizację słuchową stosować, gdy:

-wiadomość: jest prosta, krótka, nie musi być wykorzystana później, dotyczy zdarzeń w czasie, wymaga natychmiastowego działania

-narząd wzroku jest przeciążony

7. Przy rozmieszczaniu oraz grupowaniu urządzeń i sterowniczych wykorzystuje się następujące zasady:

- Zasada spełnianej funkcji – zgodnie z tą zasadą grupuje się razem urządzenia, których działanie jest podporządkowane jakiejś wspólnej funkcji nadrzędnej,

- Zasada ważności – zasada ta polega na grupowaniu urządzeń zgodnie z ich znaczeniem dla danego działania, a więc najważniejsze urządzenia umieszcza się w najlepszym miejscu dla obserwacji,

- Zasada optymalnego umiejscowienia – według tej zasady każde urządzenie powinno być tak umieszczone, aby znalazło się w położeniu możliwie najlepszym z punktu widzenia określonego kryterium

- Zasada kolejności użycia – zgodnie z tą zasadą, umieszcza się możliwie blisko siebie te przyrządy, które często są używane bezpośrednio po sobie,

- Zasada częstości użycia – realizacja tej zasady polega na umieszczaniu przyrządów używanych w miejscach o najlepszej widoczności.

8. Ogólne zasady dotyczące projektowania urządzeń sterowniczych.

Generalnie wszystkie elementy sterownicze powinny dawać łatwość i swobodę obsługiwania, łatwość identyfikacji, zgodność z pewnymi stereotypami zachowań ludzkich i reakcji, powinien minimalizować błędy operatora i powinny być łatwe w obsłudze.

Urządzenia sterownicze powinny mieć kształt zgodny z ich funkją oraz z odpowiednimi cechami i wymiarami antropometrycznymi

Ich użytkowanie nie może wywoływać uczucia niewygody chwytu i ruchu

Materiał użyty do wykonania części chwytowej powinien być dostosowany do wymagań higienicznych, przyjemny w dotyku i o znacznej izolacyjności cieplnej

Elementy sterowania powinny być łatwo dostępne we wszystkich położeniach

Powinny znajdować się w optymalnym zasięgu ręki i nie powodować wymuszonej postawy operatora

Powinny być tak rozmieszczone aby przy sterowaniu wzajemnie sobie nie przeszkadzały, nie powodowały zranienia operatora oraz uniemożliwiały przypadkowe załączenie sterowanego urządzenia

Największa , szybkość i dokładność wymagana przy sterowaniu nie może przekraczać psychofizycznych możliwości obsługującego

Układ elementów powinien być przejrzysty do tego stopnia aby w krytycznych warunkach prawidłowy ruch został wykonany automatycznie

Urządzenia sterownicze wymagające szybkiej reakcji powinny być umieszczone jak najbliżej ręki

Przy uruchamianiu elementów sterowania nie powinny występować nadmierne opory ale również nie mogą to być opory niezauważalne

Urządzenia pełniące tę samą funkcję należy umieszczać obok siebie

Urządzenia awaryjne powinny być umieszczone w widocznym i dostępnym Przy wyborze ręcznego elementu sterowania należy przede wszystkim stosować te, które umożliwiają ruch „w przód –w tył” następnie „w prawo - w lewo” ruch „w górę – w dół” ruch obrotowy

Stosować urządzenia sterowane ręcznie, jeśli wymagana jest szybkość i dokładność

Dla przenoszenia dużej siły stosować sterowanie nożne

Urządzenia sterownicze powinny być łatwo rozpoznawalne

Kierunek ruchu urządzenia sterowniczego powinien być zgodny z kierunkiem ruchu maszyny jaki chcemy spowodować

9. Wyjaśnij sens zasady parsimony i optymalizacji w badaniu ryzyka wypadkowego w pracy.

zasada parsimony, czyli oszczędności środków.

Polega ona na zapewnieniu tylko niezbędnych bezpiecznych warunków pracy, w taki sposób aby była ona wykonywana możliwie najwydajniej, a więc optymalne przystosowanie stanowiska pracy przy najniższych  możliwych nakładach finansowych.

10. Model powstawania wypadków i zdarzeń potencjalnie wypadkowych. 

11. Opisz probeMartineta opisująca przydatność człowieka do zróżnicowanych poziomów uciążliwości pracy.
Przydatność pracownika do zróżnicowanych poziomów uciążliwości pracy można określić próbą Martineta, polegającą na:
• pomiarze tętna spoczynkowego P1,
• wykonaniu 10 przysiadów w odstępach jednosekundowych,
• pomiarze tętna natychmiast po wykonaniu tych przysiadów P2,
• pomiarze tętna po upływie jednej minuty po zaprzestaniu wykonywania przysiadów P3.
• otrzymane wartości podstawiamy do wzoru na wskaźnik Ruffiera
Wr = (P1 +P2 +P3)-200 / 10
Po otrzymaniu wyniku umiejscawiamy badanego człowieka w odpowiedniej kategorii:
• 0 – zdolny do każdego wysiłku (bardzo dobry)
• 0-5 – zdolny do dużego wysiłku (dobry)
• 5-10 – zd. Do umiarkowanego wysiłku (dość dobry)
• 10-15 – zdolny do lekkiego wysiłku (dostateczny)
• 15-20 – niezdolny do pracy fizycznej (niedostateczny)

12. Opisz działanie ośrodka termoregulacji kontrolującego temperaturę ciała i sterującego mechanizmem uwalniania i oddawania ciepła.

Na podstawie otrzymanych informacji ośrodek również w postaci impulsów nerwowych wysyła rozkazy do termoregulacyjnych narządów wykonawczych. W sytuacji gdy organizmowi grozi oziębienie naczynia skóry silnie się kurczą w następstwie czego przepływ krwi znacznie się zmniejsza. Krew przepływając wolno przez skórę ulega nadmiernemu odtlenieniu. Hemoglobina staje się błękitna a skóra sinieje.
Temperatura skóry obniża się co zmniejsza oddawane przez nią ciepło. Kurczą się mięśnie przywłośne, powoduje to chropowatość skóry, tzw. gęsia skórka oraz jeżenie się włosów na skórze. Polisada z włosów zwalnia przyskórny prąd konwekcyjny jednocześnie wzrasta wyzwalanie ciepła endogennego, szczególnie w mięśniach szkieletowych. Występuje w nich zjawisko zwane dreszczami polegające na asynchronicznych skurczach włókien mięśniowych. Mięśnie wyzwalają ciepło ale nie kurczą się jako całość. Zmienia się również zachowanie człowieka, np. kuli się, szuka schronienia przez zimnem, zakłada ciepłą odzież, itp.Jeśli w otoczeniu panuje wysoka temperatura lub działają tam źródła intensywnego promieniowania cieplnego naczynia skóry rozszerzają się i przepływ krowi przez nie wzrasta. Zwiększona zawartość wody w skórze zwiększa jej przewodnictwo cieplne jednocześnie zapewniając korzystne warunki dla procesu pocenia się. Rozpoczyna się wydzielanie potu, który parując ze skóry odbiera jej ciepło niezbędne do przekształcenia się w parę wodną.
Towarzyszą temu zmiany w zachowaniu się. Człowiek szuka cienia, zdejmuje odzież, zwalnia rytm pracy, itp.

13.  Rożnica miedzy praca fizyczna dynamiczna a praca statyczna.
Praca fizyczna dynamiczna jest definiowana jako praca wykonywana z przeważającym udziałem skurczów izotonicznych i krótkotrwałych skurczów izometrycznych.
Skurcz izotoniczny zachodzi wówczas, jeśli jeden z przyczepów mięśnia jest wolny i w wyniku pobudzenia następuje jego skracanie z maksymalną szybkością. Napięcie mięśni w tej sytuacji nie zmienia się. Skurcz izometryczny zachodzi wtedy, gdy obydwa przyczepy mięśni są unieruchamiane a opór przekracza wielkość siły maksymalnej skurczu co w efekcie powoduje w mięśniu pobudzonym wzrost napięcia. Natomiast jego długość nie zmienia się. Taki typ skurczów przeważa w czasie wysiłków statycznych.
Praca statyczna – stwarza inny również bardzo istotny rodzaj aktywności mięśniowej. Jej istotą są skurcze izometryczne charakteryzujące się tym, że stan pobudzenia powoduje wzrost napięcia mięśni natomiast nie ulegają one skróceniu.
Rozwijana siła mięśniowa pozostaje w stanie równowagi z oporem zewnętrznym lub siłą ciężkości.

14. Przedstaw bilans dobowej, całkowitej przemiany materii.
przemiana materii – zwana metabolizmem jest to suma procesów chemicznych i towarzyszących im zmian energetycznych zachodzących w związku z pobieraniem pożywienia, jego trawieniu i wydalaniem.
Katabolizm – procesy rozpadu
Anabolizm – procesy syntezy
Między tymi procesami zachodzi równowaga – homeostaza
Dobowy wydatek energetyczny:
60-75% - podstawowa przemiana materii, sen, metabolizm podstawowy
15-30% - aktywność fizyczna, praca, sport i rekreacja
15% - swoiste , dynamiczne działanie pożywienia
Całkowita przemiana materii zależy od: masy ciała, składu ciała, od wieku, warunków klimatycznych, płci.
Obliczenie podstawowej przemiany materii:
1 kcal/1kg/1h – 70kg x 24h = 1680kcal
Ogólny wydatek energetyczny zależy od stopnia ciężkości pracy.
Dobowy rytm zmian temperatury
Ogólnie uznanym wskaźnikiem aktywności biologicznej człowieka jest krzywa dobowa temperatura wnętrza ciała wyrażająca dobowy rytm przemiany materii:
- najniższa temperatura na 2 godz. Przed przebudzeniem
- w godzinach rannych temperatura wzrasta
- temperatura dochodzi dom max. o 18-22 godzinie
- ok. 23 nasza temp. ponownie zaczyna się obniżać

15. Metody oceny wydatku energetycznego na stanowiskach pracy. Omów ich istotę.

- kalorymetria bezpośrednia

- kalorymetria pośrednia

- na podstawie równoważnika energetycznego tlenu

- ciągła rejestracja pracy serca

- metody opisowe

Najdokładniejszą metodą jest metoda kalorymetrii bezpośredniej polegająca na bezpośrednim pomiarze ciepła wytwarz. przez organizm

Częsciej stosuje się kalorymetrię pośrednią. Opiera się na zależności między ilością pobieranego przez organizm tlenu w jednostce czasu a ilością energii uwolnionej w procesach metabolicznych

16. Omów podstawowe determinanty obciążenia psychicznego człowieka.

Sposób i warunki odbierania informacji:

-cechy przestrzeni wizualnej

-jakość elementów informacji

-jakość oświetlenia

-możliwość pomyłek w odbiorze informacji i ich konsekwencji

Warunki podejmowania decyzji

-liczba dróg wyboru

-konsekwencje błędnych decyzji

Sposób i warunki wykonywania czynności

-jakości elementów sterowania

-cechy przestrzeni operacyjnej

18.  Źródła stresu psychospołecznego w pracy.

• Pozbawienie kontroli nad pracą-brak wpływu na czas pracy, tempo, przerwy, sposób i kolejność wykonania zadań

• działanie pod presją innych osób

• niespodziewane zmiany warunków, sposobu, miejsca i organizacji pracy

• brak wiedzy na temat celu i efektów pracy- poczucie bycia „trybikiem w maszynie”

• zbyt dużo pracy lub jest ona zbyt trudna do wykonania w danym czasie

• zbyt duże tempo pracy, praca w nadgodzinach

• konieczność zachowania dużej czujności przy wykonywaniu trudnych i skomplikowanych zadań

• obarczenie dużą odpowiedzialnością materialną i za ludzi

• praca poniżej możliwości i aspiracji

• konieczność wykonywania powtarzalnych, monotonnych czynności

• brak wiedzy nt. zakresu obowiązków i sposobu wykonania pracy

• niespójne, sprzeczne zmienne wymagania ze strony klientów, współpracowników, przełożonych

• brak możliwości awansu, rozwoju

• brak wsparcia ze strony współpracowników i przełożonych (osamotnienie, wyobcowanie)

• brak materiałów, narzędzi potrzebnych do pracy

• trudne fizyczne warunki pracy: hałas, zapylenie, zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura, brak przestrzeni, złe oświetleni

19. Wskaz praktyczne znaczenie II prawa Yerkesa-Dodsona.

Drugie prawo Yerkesa-Dodsona mówi o tym, że im trudniejsze jest zadanie, przed którym stoimy, tym niższy jest poziom optymalnego pobudzenia. Zadania łatwe są dobrze wykonane nawet wtedy, gdy poziom pobudzenia emocjonalnego jest bardzo wysoki, wykonywania zadań trudnych jest szybko upośledzane przez wysoki poziom pobudzenia.

22. Wyjaśnij istotę następujących pojęć: przemęczenie, znużenie, zmęczenie psychiczne.

Przemęczenie , które powstaje wskutek nakładania się stanów zmęczenia w warunkach niedostatecznego wypoczynku .Jest to zjawisko podobne do stanów chorobowych .Daje złe samopopoczucie , przygnębienie zły wygląd ,łatwość zmęczenia , zaburzenia snu
Znużenie czyli forma zmęczenia charakterystyczna dla stanu wyczerpania potencjału roboczego .Do odzyskania sił jest konieczny wypoczynek .
Zmęczenie psychiczne – znajdujące wyraz w zahamowaniu działalności ośrodków korowych , którego efektem jest rozluźnienie uwagi , zwolnione i wstrzymane procesy obserwacji , zmniejszenie dynamizmu człowieka oraz jego sprawności fizycznej i intelektualnej

20. Przedstaw istotę podstawowych wskaźników niezawodności człowieka w układzie człowiek-maszyna

- odpowiednie wykształcenie

- umiejętność sterowania

- umiejetność przyswajania i analizowania informacji(sygnałów) przekazywanych przez maszyne

- precepcja słuchowa, wzrokowa

- układ mięśniowy a wiec układ wykonawczy

21. Przyczynowo skutkowa zależność pomiędzy warunkami pracy a bezpieczeństwem pracy.

Odpowiednie przystosowanie miejsca pracy czyli zapewnienie odpowiednich warunków pracy na danym stanowisku, a więc przystosowanie go zgodnie z zasadami ergonomii i zasadami BHP, skutkuje optymalną wydajnością wraz z zachowaniem bezpieczeństwa pracownika.

23. Wyjaśnij istotę następujących pojęć: zmęczenie odśrodkowe, zmęczenie obwodowe, zmęczenie przewlekle.  

Zmęczenie: Ośrodkowe polega na narastaniu uczucia ciężkości pracy i bólu, zmniejszeniu motywacji, koncentracji uwagi i sprawności psychomotorycznej

Obwodowe zmęczenie pracujących mięśni pojawiające się zmęczenie siły i szybkość ich skurczów, aż do całkowitej utraty zdolności do pracy

Zmęczenie przewlekłe jest to stan w którym, dochodzi do zaburzeń w działaniu mechanizmów kontrolujących funkcje fizjologiczne organizmu ( przede wszystkim układu nerwowego) i rozwoju stanów patologicznych.

1. Istota układu człowiek- maszyna
Układ człowiek-maszyna występuje zarówno wówczas, gdy człowiek rzeczywiście ma do czynienia z maszyną, jak i w wielu innych przypadkach, np. gdy nie ma maszyny, lecz jest tylko narzędzie, a także gdy praca odbywa się bez narzędzi i w procesie pracy oprócz człowieka są tylko przedmioty pracy. Układ ten, obejmujący wzajemne powiązania pracującego człowieka ze światem rzeczy, ma charakter względnie zamknięty, występuje w nim wiele sprzężeń zwrotnych, wskazujących na bezpośrednie kontakty i wzajemne oddziaływania człowieka oraz maszyny. Zmiany ilościowe i jakościowe zachodzące w tym układzie dokonują się w wyniku decyzji człowieka, podjętych m. in. na podstawie informacji, sygnałów płynących od maszyny.

W układzie człowiek- maszyna człowiek pełni funkcję operatora. Działając jako układ rozpoznająco- reagujący, wykonuje następujące czynności: odbiera sygnał (informacje), przetwarza informacje, podejmuje decyzje, realizuje decyzje. 

2. Projektowanie struktury przestrzennej stanowiska pracy
Wielu specjalistów z zakresu projektowania wskazujena konieczność wyznaczania kryteriów ergonomicznych jako kryteriów konstrukcyjnych struktury przestrzennej stanowiska pracy. Realizacja procesu projektowania będzie przede wszystkim polegać na doborze odpowiedniego układu kryteriów oraz opartych na tych kryteriach metod.

Stanowisko pracy jest to pomieszczenie stanowiące całość przestrzennie połączoną, a zarazem wyodrębnioną od innych pomieszczeń przez to, że służy do pracy jedno lub kilkuosobowego zespołu ludzi wraz ze znajdującymi się na miejscu zasobami przydatnymi do pracy.

Usytuowanie i rozmieszczenie stanowisk pracy: ważne jest zapewnienie możliwie krótkiej drogi między stanowiskami pracy, zapewnienie wydzielonych miejsc na składanie materiałów, zapewnienie wolnych przejść miedzy stanowiskami pracy, przestrzeganie zasad, że człowiek powinien przyjmować pozycję bokiem do przejścia, zapewnienie swobodnego dostępu do wszystkich elementów maszyn, zharmonizowanie usytuowania stanowisk pracy z rozmieszczeniem okien, urządzeń grzewczych, wentylacyjnych, zagospodarowanie pomieszczenia jako całości według jednolitej, przemyślanej koncepcji, tak by zapewnić w nim wrażenie porządku i ładu.
3. Przydatność antropometrii i biomechaniki w projektowaniu ergonomicznym
Człowiek uczestniczący w procesie realizacji potrzeb ma pewne charakterystyki określające możliwości jego działania. Znajomość tych charakterystyk pozwala na właściwe wykorzystanie człowieka oraz na zaprojektowanie obiektów technicznych i otoczenia odpowiedniego do jego potrzeb. Określeniem wymiarów i kształtów człowieka zajmuje się antropometria, stawiając sobie za cel zapewnienie wykorzystania i wygody w zasadzie dla wszystkich użytkowników danych urządzeń lub pomieszczeń. Znajomość poszczególnych wymiarów ciała potrzebna jest różnym projektantom i konstruktorom.

Całością zagadnień kinematyki i dynamiki człowieka zajmuje się biochemika . Przedmiotem diagnozy biochemiki jest dynamika człowieka, jej celem może być polepszenie treningu sportowego, wyrycie analogii mechanicznych w organizmie, poznanie charakterystyk człowieka .

Istnieją dwa sposoby korzystania z wymiarów antropometrycznych podczas projektowania: sposób bezpośredni i pośredni. Bezpośredni może nastąpić nie tylko podczas projektowania obiektów, których tylko jeden wymiar ma decydujące znaczenie w przystosowaniu ich do budowy użytkownika, lub co  najwyżej dwa, lecz również do ustalenia wysokości lub odległości wielu pojedynczych elementów. Do pośrednich sposobów należy stosowanie : fizycznych modeli człowieka, modelowanie osobników, matematycznych modeli reakcji między poszczególnymi wymiarami człowieka lub wymiarami człowieka a niektórymi rozmiarami projektowanych obiektów.  
4. Przydatność ergonomicznych zasad do badania ryzyka wypadkowego.

W minimalizacji ryzyka zawodowego znaczną rolę odgrywa ergonomia. Ergonomia doskonali współdziałanie nie tylko na podstawie badania wypadków zaistniałych, ale działa wyprzedzająco, analizując możliwe przebiegi współdziałania i ich skutki, posługując się róznymi metodami.

Opracowane w ergonomii zasady metodologiczne dla badań naukowych i dla praktyki technicznej stanowią swego rodzaju wytyczne i pomoc w realizacji działań zapewniających skuteczność w osiąganiu założonych celów.

1. zasada podejścia kompleksowego – problemy wiodące o ogólnym znaczeniu są rozważane kompleksowo na sympozjach i konferencjach. Grupa kompleksowa składa się ze specjalistów z  różnych dyscyplin.

2. zasada podejścia systemowego – jest zbiorem elementów pozostających we wzajemnych zależnościach i oddziaływaniach. Chcąc go poznać, trzeba poznać nie tylko jego elementy składowe, ale też współzależności funkcjonalne.  Regułami podejścia systemowego jest np. ujmowanie całościowe badanego obiektu.

3. zasada antropocentralizmu albo antropocentryzmu  - zasada ta obliguje do oceny działań ergonomicznych z punktu widzenia dobra człowieka, jak twórcy obiektów technicznych, jako użytkownika i operatora.

4. zasada optymalizacji – rozumiana jest jako ustalenie najkorzystniejszych warunków dla funkcjonowania systemu lub jego elementów.

5.zasada bilateralnego dostosowania obu członów systemu ergonomicznego człowiek-maszyna- również człowiek powinien być przystosowany do zmian, jakie ergonomia wnosi na jego korzyść nie tylko maszyna.

6. zasada dominanty – jest stosowana w przekształcaniu cywilizacji technicznej w duchu humanistycznym.

7. zasada persimony – nazywana też z. ekonomii środków, albo z. oszczędności środków. To opracowanie prostych i jasnych reguł, instrukcji, teorii twierdzeń, modeli.

8. zasada transgresji – przełamywanie przestarzałych schematów, przekraczanie pewnych granic w zaistniałej rzeczywistości, odrzucanie staruch form i struktur oraz przekraczanie granic własnych osiągnięć.

9. zasada integracji teorii z praktyką

10. zasada asymilacji nowoczesnych teorii w ergonomii – w badaniach ergonomicznych ryzyka wypadkowego w pracy na szczególną uwagę zasługują następujące schematy teoretyczne cybernetyka, teoria informacji, teoria modelowania, teoria decyzji, gier i strategii, teoria zbiorów rozmytych.

5. Istota, rodzaje i przyczyny wypadków przy pracy
Wypadek jest następstwem błędów popełnionych z braku wiedzy i doświadczenia, na skutek specyficznych cech osobowości, złego stanu organizmu, lub jako następstwo stresujących właściwości środowiska lub zadań.

Wypadkiem jest także niezaplanowane wydarzenie doprowadzające do obrażenia. Doznanie obrażenia stanowi cechę wyróżniającą wypadek od innych zdarzeń niebędących wypadkami.

RODZAJE WYPADKÓW

Miejsca, sytuacje i czynności oraz rodzaje obrażeń stanowią podstawę klasyfikacji wypadków. Wyróżniane są np. wypadki szkolne i przedszkolne, domowe, drogowe, lotnicze, morskie, sportowe.

   Ogólnie wypadki można podzielić na zawodowe i pozazawodowe. Wypadkami zawodowymisą zdarzenia, zaistniałe w związku z wykonywaniem pracy zawodowej natomiast do pozazawodowych wlicza się wszystkie pozostałe.

Wypadki zawodowe dzielimy na: przy pracy, w drodze do pracy, traktowane na równi z wypadkami przy pracy (np. w czasie trwania podróży służbowej)  i przy realizacji umów.

Przyczyny wypadków

- większość wypadków jest inicjowana przez ludzi w wyniku utraty kontroli nad zagrożeniem lub nad własnym zachowaniem;

-wypadki są zdarzeniami złożonymi, ich powstanie jest wynikiem kombinacji zdarzeń technicznych , środowiskowych, ludzkich i organizacyjnych oraz poprzedzających te zdarzenia warunków.

6. Mechanizm i skutki zmęczenia
Każde następstwo obciążenia organizmu ludzkiego pracą fizyczną lub umysłową może przejawiać się mniejszym lub większym zmęczeniem.

Zmęczenie występuje w następstwie uprzednio zaistniałych skutków obciążenia i polega na odwracalnym zmniejszeniu sprawności, jak i zdolności do wykonywania czynności. Towarzyszy mu nasilające się uczucie braku zadowolenia z pracy, dołącza się konieczność zwiększenia wytężenia i zaangażowania do wysiłku, co w końcu prowadzi do zaburzeń osobowości.

Formy zmęczenia: zmęczenie ostre, zmęczenie umiarkowane, przemęczenie, znużenie, zmęczenie psychiczne.

...