zarz24zal1.pdf
(
634 KB
)
Pobierz
137393523 UNPDF
ZAŁĄCZNIK NR 1
do zarządzenia nr 24 dyrektora generalnego Lasów Państwowych z 30 marca 2009 r.
ZNOWELIZOWANE ZASADY SPORZĄDZANIA
SZACUNKU BRAKARSKIEGO DRZEW NA PNIU
I. ZASADY OGÓLNE
nadleśnictwa. Odbywa się ona po przeliczeniu szacunków
w programie ACER, a przed sporządzeniem zestawień zbior-
czych dla jednostki nadrzędnej.
2. W wypadku braku możliwości sporządzenia szacunku brakar-
skiego metodą „przez porównanie”, dopuszcza się:
a)
szacowanie posztuczne
każdego drzewa do wycięcia na
danej pozycji planu cięć – w drzewostanach rębnych oraz
przedrębnych IV i starszych klas wieku (raptularz 1);
b)
szacowanie mas oraz udziału procentowego sorty-
mentów
na podstawie oceny powierzchni (bez wykonywania
pomiarów) – dla CP (raptularz 1a).
3. Szacowanie mas i udziału poszczególnych sortymentów dla cięć
przygodnych odbywa się przy użyciu raptularza 1a.
4.
Sporządzanie szacunków brakarskich w drzewostanach II
i III klasy wieku
przeprowadza się
wyłącznie na podstawie
wyników z lat ubiegłych
, z wykorzystaniem baz danych
systemu LAS.
Niezależnie od sposobu naboru pozycji do zabiegów czy cięć,
a także przetwarzania danych, szacunek brakarski jest sporzą-
dzany jako oferta handlowa nadleśnictwa na kolejny rok gospo-
darczy, będąc formalnie podstawą do sporządzenia planu sprzedaży
drewna. Szacunkowi brakarskiemu podlegają wszystkie użytki
rębne i przedrębne, objęte planem pozyskania drewna na dany rok.
Dla każdej pozycji planu cięć szacunek brakarski przeprowadza się
odrębnie. Terenowy szacunek brakarski drzew na pniu na rok
następny musi być sporządzony i przekazany do nadleśnictwa do
końca lipca, a do jednostki nadrzędnej (RDLP) do końca sierpnia.
Niniejsze zasady definiują czynności związane ze sporządzeniem
szacunków przy zastosowaniu technik informatycznych. W tych
zasadach, w maksymalnie możliwym zakresie, wykorzystano
postanowienia załącznika 2b pt.: „Zasady szacunku brakarskiego
drzew na pniu według klasyfikacji jakościowo-wymiarowej przy
komputerowym przetwarzaniu danych” do zarządzenia nr 31 dyrek-
tora generalnego Lasów Państwowych z 21 czerwca 1993 roku
(znak DG-12/0420/9/93). Szacunek, w zależności od rodzaju
i wieku drzewostanów, przeprowadza się jedną z poniższych
metod.
1.
Szacowanie na podstawie wyników z lat ubiegłych z wyko-
rzystaniem bazy danych systemu LAS (metoda „przez
porównanie”).
Jest to podstawowa metoda sporządzania
szacunku brakarskiego, jeśli istnieją dane porównawcze, opisane
poniżej w kryteriach, na podstawie których dokonuje się naboru
pozycji cięć. Tak sporządzony szacunek podlega obligatoryjnej
weryfikacji przez właściwego leśniczego i służby kontrolne
II. ZASADY SZCZEGÓŁOWE
Całokształt prac obejmujących szacunek brakarski dzieli się na
następujące etapy.
1. Wyboru pozycji, na których ma być wykonany szacunek
brakarski, dokonuje leśniczy przy użyciu programu BRAKARZ.
2. Weryfikację poszczególnych pozycji pod względem możliwości
zastosowania metody „przez porównanie” – wykonuje pracownik
biura nadleśnictwa za pomocą programu ACER na podstawie
przesłanych (sieć WAN lub przekazanych bezpośrednio z leś-
nictwa) danych z programu BRAKARZ do programu ACER.
Zweryfikowany wykaz pozycji pracownik nadleśnictwa przeka-
zuje z programu ACER do programu BRAKARZ.
3. Prace terenowe – pomiar, klasyfikacja oraz weryfikacja i uzupeł-
nienie danych. Dla pozycji szacowanych metodą “przez porów-
nanie” – raptularz 1b, w pozostałych przypadkach sporządzenie
szacunku metodą „posztuczną” lub „szacowanie mas” – raptu-
larz 1 lub 1a. Czynności wykonywane są przez leśniczego za
pomocą programu BRAKARZ.
4. Prace kameralne – na podstawie przekazanych z programu
BRAKARZ do programu ACER (przez sieć WAN lub w nadle-
śnictwie) przygotowanych przez leśniczego szacunków,
pracownik biura nadleśnictwa przelicza szacunki i przygotowuje
zestawienia dla leśnictw oraz nadleśnictwa.
5. Kontroluje szacunki w terenie oraz ewentualnie zmienia wpro-
wadzone dane w programie ACER, na podstawie materiałów
dostarczonych po kontroli terenowej – pracownik biura nad-
leśnictwa.
6. Sporządzenie ostatecznych zestawień dla leśnictw, nadleśnictwa
i RDLP.
7. W wypadku braku możliwości zastosowania programu
BRAKARZ, dopuszcza się „ręczne” sporządzanie raptularzy
terenowych 1, 1a i 1b. W takim przypadku raptularze są druko-
wane przez program ACER (uzupełnieniu podlegają pola niewy-
pełnione automatycznie).
się następujące kryteria (kolejność jest wagą danego kryterium –
– od najważniejszego):
a) grupa czynności (CW, TW, TP i Rb) – pełna zgodność;
b) wiek – +/-5 lat;
c) skład gatunkowy – udział dla:
– gatunek główny (z rangą 1) – +/-1;
– gatunek z rangą 2 – +/-1;
d) typ siedliskowy – +/- jeden typ;
e) zadrzewienie – +/- 0,1;
f) wysokość – +/- 5%.
Jako materiały porównawcze stosuje się dane dotyczące
powierzchni wykonanych cięć do 5 lat wstecz. W przypadku braku
naboru pozycji do porównania przez program ACER, nadleśniczy
może złagodzić kryteria naboru dla: wieku drzewostanu do +/-15
lat, zadrzewienia do +/-0,2 stopnia i wysokości drzewostanu do
+/-20%. Pozycje do porównania mogą być wyszukane z danych
dotyczących danego leśnictwa, obrębu lub całego nadleśnictwa.
Lista wybranych pozycji jest ograniczona do 5, uszeregowanych od
najbardziej zgodnej. Z listy wybiera się jedną lub kilka pozycji
(w takim wypadku obliczane są średnie wartości masy i udziału
poszczególnych sortymentów).
Jeśli podczas weryfikacji danych program ACER nie odnajdzie
żadnej powierzchni, która spełniałaby wyżej wymienione kryteria
lub z podanej listy nie dokona się wyboru, wówczas pozycja, dla
której wyszukiwaliśmy dane porównawcze, otrzymuje status świad-
czący, że jest ona przeznaczona do „ręcznego” sporządzenia
szacunków brakarskich. „Ręcznego” sporządzania szacunków
brakarskich nie stosuje się w drzewostanach II i III klasy wieku.
Informację przekazuje się leśniczemu do programu BRAKARZ lub
w postaci wydruków raptularzy terenowych nr 1, 1a i 1b.
Następnym etapem prac terenowych jest wytyczenie powierzchni
zrębowych (lub gniazd), trwale znacząc drzewa graniczne (poza
powierzchnią zrębową). W cięciach przedrębnych i rębni częścio-
wej należy wyznaczyć drzewa przeznaczone do wyrębu. Wyzna-
czenie drzew do wycięcia przy stosowaniu metody przez porównanie
podlega obligatoryjnej kontroli (w sposób określony przez nadleśni-
czego) i dopuszczeniu pozycji cięć do wykonania.
W zależności od metody sporządzania szacunku weryfikuje się
i uzupełnia dane na raptularzach terenowych. Strona tytułowa tych
dokumentów jest wypełniana tak samo dla każdego z nich:
1. PRACE TERENOWE
1.1. Prace przygotowawcze
Dla wszystkich metod sporządzania szacunków brakarskich
pierwszym etapem jest wybór pozycji do cięć. Podczas tego
procesu leśniczy sprawdza zgodność opisu taksacyjnego ze
stanem na gruncie (weryfikacja wzrokowa), porównując następu-
jące parametry: zadrzewienie, wysokość i pierśnica. Jeśli wystę-
pują znaczące różnice, tj. dla zadrzewienia większe niż +/- 0,1, dla
wysokości >5% i pierśnicy >5% ich wartości, wówczas taką pozycję
wyklucza się z szacowania metodą przez porównanie (wykluczenie
nie dotyczy drzewostanów II i III klasy wieku). Po sporządzeniu listy
pozycji (w programie BRAKARZ lub w formie wydruku) dane są
przekazywane do nadleśnictwa, do programu ACER. W trakcie
wyszukiwania pozycji do porównania przez program ACER, stosuje
RAPTULARZ TERENOWY
DO SZACUNKÓW BRAKARSKICh (RYC. 1)
NA NASTĘPNEJ STRONIE
Ryc. 1. Pierwsza strona wzoru nr 1, 1a i 1b raptularza terenowego
Zasady wypełniania pierwszej strony „Raptularza tereno-
wego do szacunków brakarskich”:
•
Adres leśny
Wpisuje się adres według zasad obowiązujących w systemie
LAS
•
Grupa czynności
Wybiera się z listy i zaznacza właściwą grupę czynności wpisując
„X”
•
Ocena pilności zabiegu
Po ocenie, czy cięcie powinno być koniecznie wykonane
w danym roku, czy możliwe jest przesunięcie na rok następny;
zaznacza się tylko jedną wybraną pozycję wpisując „X”.
•
Powierzchnia:
•
manipulacyjna (ar)
– powierzchnia całego wydzielenia;
•
zredukowana (ar)
– powierzchnia, na której planujemy
wykonać zabieg;
•
próbna (ar)
– powierzchnia drzewostanu faktycznie objęta
pomiarem drzew (w przypadku szacunku wykonanego
metodą posztuczną, powierzchnia próbna równa jest
powierzchni zredukowanej);
•
do odn/1
raz – powierzchnia do odnowienia, a dla trzebierzy
– wielkość powierzchni, na której wykonujemy zabieg po raz
pierwszy.
•
Czynność pozyskania drewna
Zaznacza się, czy pozyskanie odbywa się w warunkach nizin-
nych (CWDPN), czy górskich (CWDPG) wpisując „X” przy
wybranej czynności.
•
Stopień trudności pozyskania
Wpisuje się cyfrę oznaczającą właściwy stopień trudności
z zakresu obowiązującego w nadleśnictwie (nie dotyczy nad-
leśnictw pracujących wg metody współczynnikowej).
•
Współczynnik trudności
•
Ochrona nalotów i podrostów
Potrzebę ochrony nalotów i podrostów wskazuje się wpisując
„X”.
•
Cięcia rębne – procent podszytu
Wpisuje się procent podszytu, który powinien być usunięty
z powierzchni przed rozpoczęciem cięć rębnych.
•
Cięcia rębne – wysokość podszytu
Znakiem „X” należy zaznaczyć właściwy przedział wysokości.
•
Cięcia przedrębne – podszyt powyżej 30%
W metodzie współczynnikowej uwzględnia się utrudnienie
w cięciach przedrębnych, jeżeli na powierzchni występuje ponad
30% podszytu. Wpisanie „X” jest zaznaczeniem takiej sytuacji.
•
Drzewostan zaniedbany pielęgnacyjnie
W metodzie współczynnikowej uwzględnia się utrudnienie
w cięciach przedrębnych, jeżeli występują zaniedbania pielę-
gnacyjne. Wpisanie „X” jest zaznaczeniem takiej sytuacji.
•
Teren
W metodzie współczynnikowej uwzględnia się utrudnienia wyni-
kające z warunków terenowych. Jeżeli cięcia mają być prowa-
dzone na terenach podmokłych lub tam, gdzie występują skarpy,
urwiska, jary – to wpisanie „X” jest zaznaczeniem takiej sytu-
acji.
•
Okres niedostępności
Zaznaczyć miesiące, w których powierzchnia jest niedostępna
dla środków transportowych
•
Całkowity wyrób kosztem nabywcy
Pozyskanie kosztem nabywcy drewna S3, S4 i M2 wskazuje się
przez wpisanie „X”.
Wpisuje się „X” tylko w wypadku pozyskania kosztem nabywcy
ponad 50% masy danego sortymentu.
•
Procentowy udział M1 w M
Wpisuje się procent udziału drewna małowymiarowego użytko-
wego M1 w ogólnej masie drewna małowymiarowego M plano-
wanego do pozyskania.
W wyjątkowo trudnych warunkach terenowych i drzewostano-
wych, gdzie istnieje potrzeba zastosowania współczynnika trudności
zwiększającego pracochłonność, możliwe jest wpisanie wartości
z przedziału od 1,01 do 1,30 (do 30% zwiększenia) dla warunków
nizinnych oraz od 1,01 do 1,40 (do 40% zwiększenia) dla warunków
górskich.
1.2. Prace pomiarowe i klasyfikacja
1.2.1. Założenia ogólne
Szacunek brakarski w terenie przeprowadza zespół pod kierun-
kiem leśniczego lub osoby przez niego upoważnionej. Zespół powi-
nien mieć odpowiedni sprzęt i druki (w wypadku, gdy nie korzysta
się z programu BRAKARZ). Dane dotyczące pomiaru i klasyfikacji
drzew odnotowuje się na kolejnych „stronach” raptularza (strona
2 przeznaczona jest dla gatunku, który będzie najliczniej usuwany
z danej powierzchni, strony następne dla pozostałych gatunków
drzew). Nazwę gatunku wpisujemy powszechnie stosowanymi
skrótami (np. sosna pospolita – So, grab – Gb). Jeśli korzystamy
z programu BRAKARZ, należy zapoznać się ze sposobem wypeł-
niania pól, opisanym w aktualnej instrukcji użytkownika.
Dla metody innej niż „przez porównanie” każde szacowane
drzewo należy dokładnie obejrzeć, zmierzyć jego pierśnicę, zakwa-
lifikować do klasy lub grupy jakościowo-wymiarowej oraz zapisać
w programie lub odnotować we właściwej kolumnie i rubryce raptu-
larza za pomocą kropek lub kresek, systemem dziesiętnym.
Obowiązuje przy tym zasada, że każde drzewo zapisujemy tylko
jeden raz i tak:
W drzewostanach o szczególnie korzystnych warunkach pozy-
skania (np. teren równy, duża zasobność, bardzo dobra jakość
techniczna), możliwe jest stosowanie współczynnika trudności
zmniejszającego pracochłonność w zakresie od 0,99 do 0,70
(do 30% zmniejszenia).
Metoda współczynnikowa ujmuje większość utrudnień tereno-
wych, więc dla tej metody wartość współczynnika trudności rzadko
będzie inna niż 1,0.
O zastosowanie zwiększającego lub zmniejszającego współ-
czynnika trudności wnioskuje leśniczy, a zatwierdza nadleśniczy.
•
Strefa trudności zrywki
Wpisuje się cyfrę oznaczającą właściwą strefę trudności zrywki
w zakresie od 1 do 4 (nie dotyczy nadleśnictw pracujących wg
metody współczynnikowej).
•
Odległość
Należy wpisać osobno dla drewna wielkowymiarowego (W)
i średniowymiarowego (S), na jakie przeciętne odległości i jaki
procent drewna podlega zrywce oraz podwozowi. Odległości
zrywki podaje się w pełnych metrach, a podwozu w kilometrach.
Koszty zrywki drewna małowymiarowego użytkowego M1 wyli-
czane są na podstawie odległości wpisanych dla drewna średnio-
wymiarowego.
•
Rodzaj zrywki
Należy wpisać procentowe udziały poszczególnych rodzajów
zrywki (suma ma równać się 100%, a dopuszczalny brak wpisu
oznacza rezygnację z wyliczenia kosztów zrywki).
A
. Dla metody „przez porównanie” – leśniczy otrzymuje dane
(do programu BRAKARZ lub w postaci wydruku raptularza wzór
nr 1b) z informacją o obliczonych dla każdego gatunku masach
według sortymentów w klasach wymiarowych oraz procentowym
udziale drewna średniowymiarowego krótkiego w grupach S2A i
S2B. W trakcie prac terenowych (wyznaczenie drzew do usunięcia)
osoba odpowiedzialna za wykonanie szacunków ocenia zgodność
wyliczeń otrzymanych z programu dla metody „przez porównanie”
ze stanem na gruncie dla mas każdego gatunku według sortymen-
tów w klasach wymiarowych i dla procentowych udziałów drewna
krótkiego w grupach S2A i S2B. W przypadku niezgodności pomię-
dzy wyliczeniami programowymi dla metody „przez porównanie” ze
stanem na gruncie, osoba odpowiedzialna za wykonanie szacun-
ków, w celu doprowadzenia danych w szacunku do wartości rzeczy-
wistych ma następujące możliwości:
• skorygować masy każdego gatunku wg sortymentów w klasach
wymiarowych i procentowe udziały drewna krótkiego w grupach
S2A i S2B;
• usunąć gatunek nieistniejący na powierzchni cięć;
• zamienić gatunek nieistniejący na taki, który nie został ujęty
w obliczeniach, a według oceny odpowiadający swoją strukturą
masową, i sortymentową gatunkowi zamienianemu;
• dopisać gatunek nieujęty w wyliczeniach, oceniając strukturę
masową według sortymentów w klasach wymiarowych i procen-
towe udziały drewna krótkiego w grupach S2A i S2B;
• zakwalifikować szacunek do wykonania przez szacowanie
posztuczne każdego drzewa do wycięcia na pozycji cięć.
Zasady wypełniania drugiej strony raptularza wzór nr 1b
przedstawionego na rycinie 2:
•
Gatunek – podany jest kod gatunku
•
Masa obliczona – podane są dla gatunku na powierzchni cięć,
obliczone programowo, masy wg sortymentów w klasach wymia-
rowych i klasach grubości oraz sumy grubizny w klasach
grubości;
•
Masa proponowana – w wypadku różnicy mas z podanymi
w kolumnie „Masa obliczona”, podaje się proponowane masy wg
sortymentów w klasach wymiarowych i klasach grubości oraz
sumy grubizny w klasach grubości, dla gatunku na powierzchni
cięć;
•
Obliczony udział procentowy – podane są dla gatunku, obliczone
programowo, procentowe udziały drewna krótkiego w grupach
S2A i S2B;
•
Proponowany udział procentowy – w wypadku różnicy udziałów z
podanymi w polu „Obliczony udział procentowy” podaje się,
proponowane dla gatunku, procentowe udziały drewna krótkiego
w grupach S2A i S2B.
Po przejęciu danych z programu BRAKARZ lub ich ręcznym
wprowadzeniu do programu ACER, szacunek staje się pozycją do
ujęcia w planie cięć.
RAPTULARZ DO SPORZĄDZANIA SZACUNKU
METODĄ PRZEZ PORÓWNANIE (RYC. 2)
NA NASTĘPNEJ STRONIE
B
. Dla metody szacowania posztucznego leśniczy wprowadza
dane do programu BRAKARZ lub do druku raptularza wzór nr 1.
Ostatnim etapem prac terenowych jest określenie procentowego
udziału:
• drewna klasy WD – w stosunku do drewna wielkowymiarowego,
• S2, S4 i M – w odniesieniu do grubizny ogółem,
• S2B – w stosunku do S2,
• S2A krótkie (o długości do 1,5 m) – w stosunku do S2A,
• S2B krótkie (o długości do 1,5 m) – w stosunku do S2B,
• S3A – w stosunku do S3,
•
oraz zaznaczenie opcji „N”
– nie, jako że masa danego gatunku
ma pozostać nieprzeliczona, ponieważ pomiary dla danego
gatunku zostały wykonane przez szacowanie posztuczne
każdego drzewa do wycięcia.
Zasady wypełniania drugiej strony raptularza wzór nr 1
przedstawionego na rycinie 3 (druga strona raptularza) i na
rycinie 4 (trzecia i kolejne strony):
•
w kolumnie 3 – drzewa odpowiadające klasie WA0, zgodnie
z normą – dla gatunków iglastych oraz zawierające kłody
o długości minimum 3,0 m klasy WA0 – dla liściastych;
•
w kolumnie 4 – drzewa grupy S10 oraz odpowiadające klasie
WB0, zgodnie z normą dla gatunków iglastych oraz zawierające
kłody o długości minimum 4,0 m klasy WB0 – dla liściastych;
•
w kolumnie 5 – drzewa klasy WC0 i WD oraz grup S2, S3 i S4;
•
w kolumnie 6 – drzewa zawierające kłody o długości minimum 3,0
m klasy WA1 (odpowiadające warunkom technicznym dla
drewna specjalnego okleinowego);
•
w kolumnie 7 – drzewa zawierające kłody o długości minimum 6,0
m klasy WB1 (odpowiadające warunkom technicznym dla
drewna specjalnego łuszczarskiego);
•
w kolumnie 8 – drzewa odpowiadające warunkom technicznym
dla słupów teletechnicznych, o długości minimum 7,0 m;
•
w kolumnie 9 – wysokości drzew dla poszczególnych stopni pier-
śnic.
C
. Dla metody szacowania mas leśniczy wprowadza dane do
programu BRAKARZ lub do druku raptularza na wzorze nr 1a,
przedstawionego na rycinie nr 5.
Druga i następne strony druku zawierają rubryki do wpisywania
mas według sortymentów w klasach wymiarowych. Oprócz wpisa-
nia mas należy podać procentowe udziały:
• S2A krótkie (o długości do 1,5 m) – w stosunku do S2A,
• S2B krótkie (o długości do 1,5 m) – w stosunku do S2B.
Plik z chomika:
wieza1
Inne pliki z tego folderu:
zarz_stazowe.pdf
(89 KB)
mokradla-cale.pdf
(9326 KB)
zalacznik_92.doc
(38 KB)
file.2009-02-24(1).pdf
(457 KB)
statut-pgl-lp.pdf
(102 KB)
Inne foldery tego chomika:
filmy na tel
Galeria
Prywatne
tapetki xxx
teledyski różne
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin