Wykonał Tomasz Klimek 3T ZSTE-SKAWINA
Sterowniki programowalne PLC (Programmable Logic Controllers) są układami
mikroprocesorowymi przeznaczonymi do sterowania urządzeń i procesów przemysłowych.
Sterowniki PLC posiadają w budowane moduły wejściowe i wyjściowe oraz porty do
komunikacji szeregowej. Ich podstawowe zadania to:
Zbierają pomiary za pośrednictwem modułów wejściowych z analogowych i dyskretnych
czujników oraz urządzeń pomiarowych,
Wykonują programy aplikacyjne na podstawie przyjętych parametrów i uzyskanych danych o sterowanym procesie lub maszynie,
Transmitują dane za pomocą modułów i łącz komunikacyjnych
Generują sygnały sterujące zgodnie z wynikami obliczeń tych programów i przekazują je
poprzez moduły wyjściowe do elementów i urządzeń wykonawczych,
Sterowniki PLC są powszechnie stosowane do automatyzacji procesów produkcyjnych. W
komputerowych systemach operacyjnych czasu rzeczywistego odgrywają rolę sterowników i
regulatorów logicznych. Znajdują się najbliżej procesu przez co stawiane im wymagania
dotyczące czasu reakcji na zdarzenia są najostrzejsze.
Historia sterowników PLC sięga roku 1968, kiedy to rozpoczęto nad nimi prace projektowe.
Działo się to w firmie General Motors. Nic więc dziwnego ze w początkowym okresie
rozpowszechniły się w przemyśle motoryzacyjnym, przy liniach produkcyjnych. Na początku lat siedemdziesiątych sterowniki programowalne powszechnie zastępowały układy przekaźnikowe w urządzeniach sterowania logicznego. W 1976 roku wprowadzono sterowniki wyposażone w kasety sterowania zdalnego, które umożliwiły monitorowanie i uaktualnianie dużej liczby wejść i wyjść za pomocą połączeń komunikacyjnych przy odległościach nawet do kilkuset metrów od jednostki centralnej. Rok później po raz pierwszy zastosowano mikroprocesor 8080 z wykorzystaniem dodatkowego koprocesora dla operacji bitowych. Z początkiem lat osiemdziesiątych wprowadzono w sterownikach inteligentne moduły I/O , które wyposażono we własne procesory, dzięki czemu realizowały one znacznie bardziej złożone funkcje obliczeniowe. Dynamiczny rozwój sterowników trwa nieprzerwanie, pojawiają się coraz to nowe rozwiązania i możliwości, a na rynku dostępne są różnego rodzaju modele oraz całe ich rodziny.
Sterowniki programowalne PLC
Moduły wewnętrzne:
Cykl pracy sterownika:
Adresowanie pamięci
W pamięci sterownika wyodrębniona jest pewna ilość miejsc do przechowywania chwilowych wyników operacji. W sterownikach PLC rozróżniamy 4 tryby adresowania: bitowo, bajtowo, wyrazowo oraz przy pomocy dwóch słów. Adresując słownie operujemy na 16-tu bitach i przy pomocy dwóch słów na 32-ch bitach.
Operandy
Przed opisem numerycznym wejścia, wyjścia lub pamięci dodaje się symbol literowy identyfikujący dany adres. Ponieważ dopuszczalny jest zapis w języku angielskim i niemieckim poniżej przedstawiono zapis niektórych operandów.
Języki programowania
Istnieją 3 podstawowe języki programowania sterowników PLC:
Biorąc pod uwagę funkcje jakie posiadają poszczególne języki, język STL oferuje największe możliwości, gdyż pozwala na użycie funkcji i instrukcji niedostępnych w dwóch pozostałych. Przekształcenie programu z LAD na CSF i odwrotnie jak również z LAD lub SCF na STL jest możliwe. Konwersja z STL na LAD lub CSF nie jest możliwa w każdym przypadku.
Struktura języków programowania
Moduł czasowy (timer)
Działanie modułu czasowego odpowiada sposobowi działania przekaźnika czasowego z opóźnionym załączaniem lub wyłączaniem. Maksymalnie można zaprogramować 128 modułów czasowych oznaczonych instrukcją T0 do T127. W sterownikach Simatic możemy korzystać s 5-ciu różnie działających układów czasowych:
SP– Pulse Timer: Daje na wyjściu sygnał o określonej długości tylko przy aktywnym sygnale START.
SE– Extended Pulse Timer: Daje na wyjściu sygnał o określonej długości przy krótkiej aktywacji sygnału START.
SD– On-Delay Timer: Ustawienie timera jako timer z opóźnionym załączaniem.
SS– Retentiv On-Delay Timer: Uaktywnia się przez krótką aktywację sygnału START. Kasowanie jest możliwe tylko wejściem kasującym.
SF– Off-Delay Timer: Ustawienie timera jako timer z opóźnionym wyłączaniem.
Wykorzystanie timera:
Liczniki
Licznik może zliczać sygnały zarówno w przód jak i do tyłu. Zakres liczenia zawiera się w przedziale od 0 do 999. Maksymalnie można zaprogramować 128 liczników.
Komparatory
Komparator służy do porównywania ze sobą dwóch wartości 16-bitowych lub 32-bitowych.
Przykład
Programowanie i działanie sterownika PLC najlepiej zobrazować na przykładzie.
Przy załączonym wejściu I 0.2 na wyjściu Q 2.5 ma być generowany sygnał taktujący o stałym i równym czasie trwania impulsu i pauzy.
Zadanie można rozwiązać programując dwie gałęzie:
1. Timer typu SD generujący w pamięci impuls co 1 sekundę w czasie gdy naciśnięty jest przycisk startujący (I 0.2).
2. Układ przełączający stan lampki (Q 2.5) w momencie wystąpienia impulsu.
Fragment programu napisanego w trzech językach:
GRZES777