LEKI STOSOWANE W POGOTOWIU RATUNKOWYM1) Aminophyllinum (Eufilina, Teofilina)0,25g/ amp Zastosowanie: Leczenie skurczu oskrzeli związanego z: astmą oskrzelową, przewlekłym zapaleniem oskrzeli, rozedmą płuc, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.Działanie: Aminofilina poprawia kurczliwość przepony, poprawia wentylację płuc, przyspiesza ruch rzęsek oskrzelowych. Zmniejszając napięcie toniczne mięśni gładkich działa rozszerzająco na naczynia, zwłaszcza nerkowe, dzięki czemu przyspiesza i ułatwia wydalanie moczu. Poza tym aminofilina rozszerza naczynia skóry, mózgu, mięśni prążkowanych, płuc i serca. Zwiększa wydzielanie kwasu solnego w żołądku.2) Amiodarone (Cordarone)0,15g/ amp.Zastosowanie: Komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu, w których inne leki przeciwarytmiczne są nieskuteczne lub przeciwwskazane, zaburzenia rytmu w przebiegu zespołu WPW, częstoskurcz komorowy, nawracające migotanie komór, migotanie przedsionków. Działanie: Zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, prawdopodobnie wpływa rozszerzająco na naczynia wieńcowe.3) Atropinum sulfuricum (Atropina) 0,001g/ amp.Zastosowanie: Stany skurczowe jelit, układu moczowego, kolka żółciowa, premedykacja do znieczulenia ogólnego, rzadkoskurcz spowodowany odruchowym pobudzeniem nerwu błędnego, zatrucie insektycydami fosforoogranicznymi i niektórymi grzybami.. Działanie: Rozszerza źrenicę, podwyższa ciśnienie płynu w gałce ocznej, hamuje wydzielanie gruczołów - potowych, łzowych, ślinowych, śluzowych, nieznacznie rozszerza oskrzela. Hamuje wpływ nerwu błędnego na układ sercowo-naczyniowy, przyspieszając czynność serca. Rozszerza naczynia krwionośne skóry, powodując jej zaczerwienienie. Zmniejsza napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowodów i pęcherza moczowego. Posiada działanie ośrodkowe, wywołując w zależności od dawki stan pobudzenia lub depresji.4) Calcium (Wapń) 10% 1,375g/ amp.Działanie: Podanie preparatu prowadzi do uszczelnienia śródbłonków naczyń, zmniejszenia obrzęków i odczynów alergicznych, przywraca prawidłową kurczliwość mięśni oraz wyrównuje niedobory wapnia w organizmie.Zastosowanie: Stany niedoboru wapnia wymagające szybkiego uzupełnienia (tężyczka, kurcz głośni, ostra hipokalcemia, złamania), ostre stany alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, astma oskrzelowa, obrzęk Quinckego, pokrzywka). Ponadto w zatruciu solami metali ciężkich i siarczanem magnezu oraz u pacjentów nie reagujących na leczenie doustne.5) Chlorpromazine (Fenactil) 0,05g/ amp. Działanie: Lek o silnym działaniu przeciwpsychotycznym, a także o silnym działaniu uspokajającym, przeciwlękowym. Nie posiada właściwości przeciwdepresyjnych. Działa przeciwwymiotnie,Zastosowanie: We wszystkich stanach pobudzenia psychoruchowego: stany maniakalne, psychozy schizofreniczne i cyklofreniczne, w niektórych postaciach depresji z niepokojem ruchowym, W leczeniu objawów abstynencji. Objawowo w leczeniu nudności i wymiotów, czkawki, jako przygotowanie do narkozy ogólnej.6) Carbo medecinalis (Węgiel) 0,3g tabl. kaps.Działanie: Jelitowy lek adsorbujący. Po podaniu doustnym wiąże różne substancje znajdujące się w przewodzie pokarmowym, w tym związki nasilające perystaltykę, toksyny bakteryjne, bakterie, leki i inne związki chemiczne oraz produkty gnilne, gazy jelitowe, substancje toksyczne itp. Działa zapierającoZastosowanie: Biegunki, niestrawność, wzdęcia. Zatrucia lekami lub innymi związkami chemicznymi - po porozumieniu z lekarzem.7) Clemastine 2mg/ ampDziałanie: Lek o działaniu przeciwhistaminowym, przeciwalergicznym, przeciwświądowym i przeciwobrzękowym. Nie wykazuje depresyjnego wpływu na o.u.n. i obwodowy układ nerwowy.Zastosowanie: Pokrzywka, obrzęk Quincke'go, odczyny polekowe i alergiczne. Zapobiegawczo przed zabiegiem lub badaniem diagnostycznym, np. endoskopią, podaniem środka cieniującego, itp.8) Clonazepam 0,001g/ amp.Działanie: Charakteryzuje się silnym i długotrwałym działaniem przeciwdrgawkowym. Wykazuje także działanie przeciwlękowe i uspokajające. Działa umiarkowanie nasennie i rozluźnia napięcie mięśniowe. Podany dożylnie działa natychmiast. Wskazania: Leczenie doraźne. Wszelkie postacie padaczki u dorosłych i dzieci. Ostre napady lęku.9) Deksamethasone (Dexaven) 0,008g/ amp.Działanie: Syntetyczny glikokortykosteroid o bardzo silnym i długotrwałym działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym (około 30-krotnie przewyższającym hydrokortyzon). Ma bardzo silne działanie przeciwobrzękowe w obrzęku mózgu pochodzenia naczynioruchowego, w nowotworach mózgu, po urazach głowy, a także po zabiegach neurochirurgicznych. Przeciwzapalne i przeciwalergiczne działanie ujawnia się już po kilku minutach po podaniu dożylnym, jak i domięśniowym.Wskazania: Obrzęk mózgu, osłona zabiegów neurochirurgicznych, bezpośrednie zagrożenie życia: wstrząs anafilaktyczny, ostre odczyny uczuleniowe, choroba posurowicza, stan dychawiczy, ostre zapalenia dróg oddechowych z zagrożeniem ich drożności, ostry obrzęk głośni i Quincke'go, uogólnione zakażenia o ciężkim przebiegu z powikłaniami krążeniowymi i mózgowymi, zachłystowe zapalenie płuc10) Diazepam (Relanium) 0,01g/ amp.Działanie: Pochodna benzodiazepiny. Charakteryzuje się silnym działaniem przeciwlękowym, uspokajającym i przeciwdrgawkowym. Wykazuje również silne działanie nasenne i rozluźniające napięcie mięśniowe. Zmniejsza napięcie, lęk, drażliwość, pobudliwość i agresywność.Wskazania: Stan padaczkowy. Ostre stany lękowe połączone z pobudzeniem ruchowym, agresywnością. Zespół majaczenia alkoholowego. Przed kardiowersją.11) Dobutamine (Dobutamina) 0,25g/ fiol. Działanie: Wykazuje silne działanie inotropowe dodatnie na mięsień sercowy (ułatwia przewodnictwo przedsionkowo-komorowe). Poprawia kurczliwość mięśnia sercowego, zwiększa rzut serca z minimalnym wpływem na częstość akcji serca, zmniejsza płucny opór naczyniowy - poprawia przepływ płucny, poprawia przepływ wieńcowy oraz utlenowanie mięśnia sercowego w stanach niedokrwienia. Nie wpływa w wyraźny sposób na naczynia krwionośne, nie powoduje wzrostu oporu.Wskazania: Różne postacie wstrząsu i niewydolności krążenia (niewydolność lewo- i prawokomorowa, zawał mięśnia sercowego, wstrząs kardiogenny, zespół małego rzutu), 12) Dopamine (Dopamina) 0,2g/ amp. 3 sztukiDziałanie:W dawkach niskich (1-4 µg/kg m.c./1 min) - zwiększa kurczliwość mięśnia sercowego, objętość wyrzutową, nieznacznie zwiększając częstość skurczów, w naczyniach nerkowych i krezkowych - co zwiększa przepływ przez te naczynia. Efektem jest wzrost diurezy W dawkach średnich (5-10 µg/kg m.c./1 min) - zwiększa ciśnienie tętnicze (wzrasta głównie ciśnienie skurczowe; zwiększa się amplituda ciśnienia), poprawia się przepływ przez naczynia wieńcowe. W dawkach wysokich (powyżej 10 µg/kg m.c./1 min – ma silny efekt kurczący naczynia, wzrost ciśnienia tętniczego i spadek perfuzji tkankowej (w tym możliwy spadek perfuzji wieńcowej), przyspieszenie akcji serca. Wskazania: Wstrząs septyczny, kardiogenny, urazowy; niewydolność mięśnia sercowego. W niektórych postaciach wstrząsu stosowana jednocześnie z dobutaminą i/lub lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne (nitrogliceryną, nitroprusydkiem sodu).13) Digoxin amp.0,5g/ 2mlDziałanie: Glikozyd nasercowy. Zwiększa siłę skurczu mięśnia serca, skraca czas jego trwania, wydłużeniu ulegają przerwy pomiędzy skurczami co ułatwia napływ żylny. Zwalnia czynność serca poprzez bezpośredni hamujący wpływ na węzeł zatokowy oraz przez pobudzenie receptorów nerwu błędnego. Hamuje i zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe. O stanie wysycenia glikozydami świadczy miseczkowaty kształt odcinka ST w elektrokardiogramie, ponadto ulega wydłużeniu odcinek PQ, skróceniu odcinek QT. Lek kurczy naczynia jamy brzusznejWskazania: Ostra niewydolność serca, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków.14) Epinepherine (Epinefryna, Adrenalina) 0,001g/ 1mlDziałanie: Powoduje skurcz naczyń, a w konsekwencji podniesienie ciśnienia tętniczego. Przyspiesza czynność serca i zwiększa pojemność minutową, w nieznaczny sposób wpływając na rozszerzenie naczyń wieńcowych (działanie dwufazowe: najpierw je zwęża, aby następnie rozszerzyć). Rozszerza też źrenicę i oskrzela; przyspiesza oddychanie. Hamuje perystaltykę jelit, wydzielanie soków trawiennych i śliny, obniża napięcie mięśni gładkich. Zwiększa stężenie glukozy w krwi. Podana w małej dawce działa głównie miejscowo kurcząc naczynia i anemizując otaczające tkanki. Miejscowe podanie leku do oskrzeli (p. rurkę intubacyjną) powoduje rozkurcz mięśni gładkich drzewa oskrzelowego. Ta droga podania jest równie skuteczna jak dożylna, czy dosercowa. Jej działanie po podaniu dożylnym jest bardzo szybkie, ale krótkotrwałe - szybko ulega utlenieniu i rozkładowi. Po podaniu podskórnym działa powoli, po domięśniowym - nieco szybciej.Wskazania: Stan astmatyczny, dychawica oskrzelowa w stanie zaostrzenia, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie czynności serca, Uogólniona pokrzywka i obrzęki. Miejscowo wykorzystywana jest głównie w laryngologii, okulistyce, stomatologii i w drobnych zabiegach chirurgicznych dla uzyskania anemizacji tkanek (obkurcza naczynia krwionośne)15) Fenoterol aerosol (Berodual, Berotec)Działanie: Lek złożony o synergicznym działaniu rozkurczającym oskrzela. Bromowodorek fenoterolu działa przez pobudzenie receptorów b2-adrenergicznych oskrzeli, prowadząc do rozkurczu mięśni gładkich.Wskazania: Zapobieganie i leczenie objawów schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli z towarzyszącą rozedmą lub bez (przewlekła obturacyjna choroba płuc POChP).16) Fentanyl 0,1 mg/ amp.Działanie: Lek przeciwbólowy z grupy czystych agonistów receptora. Charakteryzuje się bardzo silnym, krótkotrwałym efektem przeciwbólowym. Po podaniu dożylnie efekt analgetyczny występuje prawie natychmiast (pełny po około 2 min.) i utrzymuje się około 20-30 min. Dobrze wchłania się również po podaniu innymi drogami. Po stosowaniu w dużych dawkach efekty działania utrzymują się kilka godzin. Ma niewielki wpływ na układ krążenia. Nieznacznie obniża przepływ mózgowy, Wykazuje wszystkie typowe dla opioidów działania ośrodkowe, w tym zmniejszenie wrażliwości ośrodka oddechowego, wywoływanie nudności i wymiotów.Wskazania: Jako silny lek przeciwbólowy w bólach ostrych (urazowych, pooperacyjnych, w bólu zawałowym). Tłumienie / zniesienie napędu oddechowego u chorych wentylowanych mechanicznie.17) Furosemide 0,02g/ amp.Działanie: Diuretyk pętlowy o bardzo silnym działaniu, Prowadzi do utraty jonów ↓wapniowych, ↓magnezowych, ↓fosforanów, zmniejsza wydalanie kwasu moczowego, powoduje niewielki wzrost przesączania kłębkowego. Poza nerkami działa na metabolizm węglowodanów, obniżając tolerancję glukozy. Ma także bezpośredni wpływ spazmolityczny na mięśnie naczyńWskazania: Ostra i przewlekła niewydolność krążenia, obrzęk płuc, obrzęk mózgu, nadciśnienie tętnicze, marskość wątroby, ostra niewydolność nerek, diureza wymuszona w zatruciach, obrzęki różnego pochodzenia.18) Glukoza amp. 5 sztukDziałanie: Glukoza stanowi główny substrat przemian energetycznych w organizmie, jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania wszystkich tkanek organizmu. Ze względu na niską osmolarność roztworu glukozy uzasadnia stosowanie jako rozpuszczalnik wielu leków podawanych WskazaniaGlukoza 5%: rozpuszczalnik do leków i koncentratów podawanych pozajelitowo.Glukoza 10%: uzupełnienie niedoborów energetycznych poprzez żywienie pozajelitowe, leczenie hipoglikemii oraz jako rozpuszczalnik do koncentratów elektrolitowych i leków podawanych pozajelitowo, nie wykazujących niezgodności.Glukoza 20% i 40%: uzupełnienie niedoborów energetycznych poprzez żywienie pozajelitowe, składnik węglowodanowy w żywieniu pozajelitowym oraz leczenie hipoglikemii.19) Nitroglicerinum (Perliganit, Nitromint) tabl. 1mg Działanie: Lek o silnym, krótkotrwałym działaniu na mięśnie gładkie, głównie naczyń krwionośnych. Powoduje: rozszerzenie żylnego łożyska naczyniowego przez co zmniejsza się ciśnienie napełniania serca, spada obciążenie wstępne i ciśnienie późnorozkurczowe lewej komory oraz ciśnienie w tętnicy płucnej; zmniejszenie oporu obwodowego i obciążenia następczego przez co spada praca i wydatek energetyczny mięśnia sercowego; zmniejszenie oporu przepływu wieńcowego, zwiększenie przepływu wieńcowego (może też powodować korzystną redystrybucję przepływu wieńcowego do strefy podwsierdziowej) i rozszerzenie naczyń wieńcowych; zmniejszenie zużycia tlenu przez mięsień sercowy. Skutkiem powyższych działań: w niewydolności wieńcowej - zmniejsza się niedotlenienie mięśnia sercowego; w niewydolności krążenia - poprawia się objętość minutowa. Nie wywiera bezpośredniego wpływu na serce - efekty hemodynamiczne i zmiana częstości akcji serca po podaniu leku są wynikiem wpływu na naczynia. Obniża ciśnienie tętnicze. Podnosi ciśnienie śródczaszkowe i śródgałkowe.Po podaniu podjęzykowo w postaci aerozolu szybko pojawia się działanie (w czasie 30-50 sek)Wskazania: Łagodzenie bólu w ostrych napadach dławicy piersiowej i zapobieganie bólom wieńcowym (przed wysiłkiem fizycznym) w przebiegu choroby niedokrwiennej serca. Niestabilna choroba niedokrwienna serca. Zawał mięśnia sercowego. Ostra lewokomorowa niewydolność. Przełom nadciśnieniowy z zastoinową niewydolnością krążenia. Kontrolowane podciśnienie w przebiegu zabiegów chirurgicznych.20) Haloperidol fl. 10 mlDziałanie: Wykazuje silne działanie sedatywne, umiarkowane przeciwpsychotyczne, słabe przeciwdepresyjne. Znosi objawy niepokoju i wrogości do otoczenia, zmniejsza agresywność, pobudzenie psychoruchowe, urojenia i omamy. Zmniejsza napęd psychoruchowy. Wykazuje też działanie przeciwwymiotne. Wskazania: W ostrych stanach pobudzenia psychomotorycznego w przebiegu psychoz schizofrenicznych w stanach maniakalnych.21) Hydrocortisone 0,5g/ amp. Działanie: immunosupresyjne i przeciwalergiczne. Krótkotrwale hamuje podzwgórze i przysadkę mózgową. Po podaniu dożylnym działa prawie natychmiast, przez około 4 h, po podaniu domięśniowym jego efekt terapeutyczny utrzymuje się kilka godzin dłużej. Wskazania: przełom nadnerczowy, wstrząs anafilaktyczny, ostre odczyny uczuleniowe, choroba posurowicza, stan dychawiczy, ostre zapalenia dróg oddechowych z zagrożeniem ich drożności, ostry obrzęk głośni i Quincke'go, obrzęk mózgu, śpiączka hipoglikemiczna, wstrząs septyczny, zachłystowe zapalenie płuc22) Hydroxizinum amp. 0,1g/ 2mlDziałanie: Lek o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym. Wykazuje działanie przeciwhistaminowe, przeciwcholinergiczne, słabe spazmolityczne. Cechuje się także działaniem przeciwwymiotnym, w niewielkim stopniu obniża ciśnienie krwi. Zmniejsza napięcie wewnętrzne, niepokój, chwiejność emocjonalną oraz napięcie mięśniowe. Wykazuje słabe właściwości przeciwdrgawkowe, przeciwbólowe. Nie upośledza czynności o.u.nWskazania: Nerwice z pobudzeniem ruchowym, stany lękowe u osób starszych, ostre podniecenie u alkoholików, nadmierna pobudliwość psychomotoryczna u dzieci, choroby uczuleniowe (głównie skóry: pokrzywka, dermatozy); w przygotowaniu do narkozy.23) Ketoprofen (Ketonal) 0,1g/ amp.Działanie: Niesteroidowy lek przeciwzapalny o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Szybko wchłania się po podaniu domięśniowym, osiągając maksymalne stężenie we krwi po około 15-45 min. Wskazania: Jako lek przeciwbólowy w leczeniu stanów pooperacyjnych, podawany dożylnie. Domięśniowo stosowany w chorobach reumatoidalnych (ostre rzuty zapalne w reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa), w ciężkich artrozach, w ostrych bólach zwyrodnieniowych stawów, dyskopatiach, bólach korzonkowych, zapaleniach ścięgien i stawów, bolesnym miesiączkowaniu, bólach nowotworowych.24) Kwas acetylosalicylowy (Polopiryna S) 0,5g/ tabl.Działanie: Zmniejsza agregację płytek, działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie. Działanie przeciwgorączkowe i napotne jest silnie zaznaczone już przy dawkach 1,0-1,5 g/dobę (zwłaszcza przy podwyższonej temperaturze ciała), działanie przeciwzapalne wyraźnie zaznaczone jest dopiero po kilku dniach przyjmowania. W dawkach powyżej 1 g/dobę kwas acetylosalicylowy zmniejsza krzepliwość krwi i wykazuje działanie fibrynolityczne. Wchłania się szybko i prawie całkowicie z przewodu pokarmowego.Wskazania: Stany gorączkowe, przeziębienia, bóle różnego pochodzenia, nerwobóle, bolesne miesiączkowanie, choroba reumatyczna i gośćcowa, zapobieganie zakrzepicy naczyń krwionośnych, zapobiegawczo przed zawałem serca.25) Lidocaine (Lignokaina, Xylokaina) 0,04g/ 2ml fiol.Działanie: Lek (z grupy miejscowo znieczulających pochodnych amidowych) o działaniu stabilizującym błony komórkowe i bezpośrednim wpływie na układ bodźcoprzewodzący serca, zaliczany do grupy leków przeciwarytmicznych. Charakteryzuje się stosunkowo małym wpływem depresyjnym na mięsień sercowy i możliwością względnie bezpiecznego stosowania w chorobie węzła zatokowo-przedsionkowego. Wskazania: Jako lek przeciwarytmiczny: leczenie ostrych tachykardii i arytmii komorowych (m.in. w objawowym leczeniu ponaparstnicowych zaburzeń rytmu serca). Stosowany również w schemacie CPR (resuscytacji) w leczeniu skojarzonym zaburzeń rytmu (migotania komór).26) Lidocaine żel 2% (Lignokaina Żel) tubaDziałanie: Środek miejscowo znieczulający (analgetyk miejscowy). Początek działania przy podaniu na błony śluzowe występuje po około 2-3 min, utrzymuje się około 30-60 min.Zastosowanie: do smarowania bezpośrednio przed użyciem rurek intubacyjnych, masek krtaniowych, sond żołądkowych, zgłębników itp. do znieczulania cewki moczowej przed zabiegiem (cewnikowanie pęcherza moczowego) oraz do pokrywania bezpośrednio przed użyciem cewników, zgłębników, wzierników itp. wprowadzanych do cewki moczowej.27) Magnzinum sulfate (Magnez) 20%/ 10 ml amp.Działanie: Podany dożylnie szybko przenika do tkanek i narządów, poraża płytkę ruchową w mięśniach i działa narkotyzująco na o.u.n. Zmniejsza napięcie mięśniowe i działa przeciwdrgawkowo.Wskazania: Tężec, rzucawka porodowa, zatrucia strychniną i naparstnicą.28) Morphine (Morphini Sulfas, Morfina, MCT Continous) 0,01g/ amp.Działanie: Silny lek przeciwbólowy z grupy czystych agonistów receptorów opioidowych. Wykazuje działanie kurczące na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowych powodując kurcz odźwiernika, opóźnienie opróżniania żołądka, wzrost ciśnienia w drogach żółciowych i moczowych, zwolnienie perystaltyki, zaparcia. Przez działanie na o.u.n. powoduje nudności, wymioty, hamuje odruch kaszlowy, zwęża źrenice, obniża temperaturę ciała i pobudliwość ośrodka oddechowego. Poprawia nastrój i działa euforyzująco. Wpływa na układ krążenia zależnie od stanu wyjściowego: możliwy jest wzrost lub spadek wskaźnika sercowego, bez istotnego wpływu na ciśnienie końcowo-rozkurczowe w lewej komorze i w tętnicy płucnej; wykazuje tendencję do zwalniania rytmu serca przez wpływ pobudzający na nerw błędny i zmniejszenie napięcia układu współczulnego. Po podaniu domięśniowym lub podskórnym dobrze wchłania się z miejsca podania, początek działania występuje po około 15-30 min, działanie maksymalne utrzymuje się 0,5-1,5 h, średni czas działania wynosi około 4-5 h Bardzo silne działanie przeciwbólowym leku, zwłaszcza stosowanego w dawkach powtarzanych. Wskazania: Umiarkowane, silne i bardzo silne bóle o różnorodnej etiologii. Morfina stosowana jest również w bólu zawałowym i niedokrwieniu mięśnia sercowego, bólach spowodowanych ciężkim urazem klatki piersiowej z uszkodzeniem oskrzeli i płuc oraz w zespołach bólowych przebiegających z męczącym suchym kaszlem (np. na skutek wciągnięcia opłucnej w proces chorobowy). Jest podstawowym opioidem (zalecanym przez WHO) w zwalczaniu bólów w przebiegu chorób nowotworowych. 29) Naloxone 0,1mg/ amp.Działanie: Jest antagonistą w stosunku do naturalnych i syntetycznych odurzających leków przeciwbólowych, nie posiada działania przeciwbólowego ani nie wywołuje depresji ośrodka oddechowego. Podanie go w pełnej dawce po uprzednim podaniu narkotycznych leków przeciwbólowych powoduje nawrót dolegliwości bólowych, małe dawki podane pozajelitowo zapobiegają lub znoszą ośrodkowe i obwodowe efekty działania morfiny i innych opioidów. Podany u osób zależnych od opioidów może spowodować zespół ostrej abstynencji. Słabo łagodzi depresję ośrodka oddechowego wywołanej przedawkowaniem innych niż opioidy leków działających depresyjnie na o.u.n. (np. barbituranów, benzodiazepin). Nawet długie podawanie leku nie prowadzi do uzależnienia. Wskazania: Leczenie ostrych zatruć narkotycznymi lekami przeciwbólowymi, w odwracaniu depresji ośrodka oddechowego spowodowanej podaniem narkotycznych leków przeciwbólowych, dla celów diagnostycznych w celu wykrycia narkomanii lub wyjaśnienia przyczyn depresji ośrodka oddechowego.30) Neostigmine (Polstygminum) 0,5mg/ amp.Działanie: Pobudza układ przywspółczulny. Zwiększa amplitudę skurczów mięśni prążkowanych. Działa pobudzająco na mięśnie gładkie jelit i pęcherza moczowego, słabiej na mięśnie oskrzeli, moczowodów i dróg żółciowych. Zwęża źrenice i obniża ciśnienie śródgałkowe oka. Pobudza wydzielanie gruczołów ślinowych, potowych, śluzowych i łzowych. Powoduje nieznaczne zwolnienie czynności serca i obniżenie ciśnienia tętniczego. Maksymalne działanie następuje w 10-30 minut po zastosowaniu pozajelitowym.Wskazania: Leczenie objawowe nużliwość mięśni, gdy nie można zastosować doustnej postaci leku. Odwracanie bloku nerwowo-mięśniowego wywołanego przez niedepolaryzujące leki zwiotczające.31) Norepinephirine (Levonor, Noradrenalina) 0,001g/ amp.Działanie: powoduje skurcz naczyń tętniczych i żylnych (z wyjątkiem naczyń wieńcowych), zwiększając opory przepływu - zmniejsza ukrwienie nerek, wątroby, mięśni szkieletowych. Wywołuje krótkotrwały, lecz gwałtowny wzrost skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego, także ciśnienia żylnego. Na drodze odruchowej pobudza nerw błędny powodując zwolnienie czynności serca (w związku z tym objętość minutowa serca pozostaje stała lub zmniejsza się). Nie działa na OUN.Wskazania: Ostra obwodowa niewydolność krążenia, wstrząs w przebiegu zawału mięśnia sercowego, wstrząs pourazowy, anafilaktyczny, w przebiegu posocznicy - wskazane jest stosowanie łącznie z dopaminą. Dodatek do środków miejscowo znieczulających.32) Papaverine (Spasticol) 0,04g/ amp.Działanie: Nie działa przeciwbólowo i nie powoduje uzależnienia. Rozkurcza mięśnie gładkie poprzez bezpośredni wpływ na komórki mięśniowe. Jej działanie spazmolityczne wykorzystywane jest w celu likwidowania stanów spastycznych mięśni gładkich w obrębie jamy brzusznej. W bardziej nasilonych stanach skurczowych jest stosowana w połączeniu z lekami przeciwbólowymiWskazania: Stany spastyczne mięśni gładkich: przewodu pokarmowego - kolka wątrobowa, stany skurczowe dróg żółciowych, kolka jelitowa; dróg moczowych - kolka nerkowa, bolesne parcie na mocz.33) Paracetamol (Panadol, Efferalgan, Codipar) 0,5g/ tabl.Działanie: Lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym Wskazania: Ból o słabym lub średnim nasileniu, np. ból głowy, bolesne miesiączki, bóle zębów, nerwobóle, bóle stawowe i mięśniowe, bóle po zabiegach chirurgicznych i stomatologicznych. Gorączka, m.in. w przeziębieniach i stanach grypopodobnych.34) Pethidine (Dolargan, Dolcontral) 0,1g/ amp.Działanie: Silny lek przeciwbólowy, W porównaniu z morfiną słabiej działa kurcząco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, ma mniejszą tendencję do wywoływania zaparć i zwiększania ciśnienia w drogach moczowych i żółciowych; wykazuje silniejszy wpływ na układ krążenia. Zastosowana w bólu zawałowym działa inotropowo ujemnie, nieznacznie podwyższa ciśnienie końcowo-rozkurczowe w lewej komorze, nie wpływa na ciśnienie w tętnicy płucnej. W zazwyczaj stosowanych dawkach nie zwęża źrenic (może rozszerzać) Dobrze wchłania się po podaniu podskórnym lub domięśniowym - początek działania występuje po 10-15 min., efekt przeciwbólowy utrzymuje się 2-4 h. Wskazania: Silne i bardzo silne bóle o różnorodnej etiologii (pourazowe, pooperacyjne, w przebiegu chorób nowotworowych); jako opioid z wyboru w silnych bólach w przebiegu kolki nerkowej, moczowodowej, żółciowej; w łagodzeniu bólów porodowych, nerwobólach, zawale mięśnia sercowego35) Phenobarbital (Luminal) 0,2g/ amp. Działanie: Pochodna kwasu barbiturowego o działaniu nasennym, uspokajającym. Działa depresyjnie na ośrodek oddechowy, a nasilenie działania zależy od dawki. Obwodowo działa przeciwskurczowo (obniża napięcie mięśni gładkich). Wskazania: Padaczka (grand mal, napady psychomotoryczne). Jako środek pomocniczy przed zabiegami chirurgicznymi, w tężcu.36) Płyny koloidowe 500ml (Haes, Gelofusine, Dekstran)Działanie i zastosowanie: Preparaty powodujące wypełnienie łożyska naczyniowego i przywrócenie ciśnienia krwi w czasie 3-4 h wlewu dożylnego. Utrzymują się w krwiobiegu ok. 24 h. Stosowane w leczeniu i zapobieganiu hipowolemii oraz wstrząsowi spowodowanemu zabiegami chirurgicznymi, urazami, zakażeniami, oparzeniami.37) Płyn wieloelektrolitowy (PWE) 500mlDziałanie: Izotoniczny roztwór, uzupełniający niedobory wody i elektrolitów. Zawiera sole sodu, potasu, wapnia i magnezu. Skład płynu jest zbliżony do składu elektrolitowego osoczaWskazania: Niedostateczna doustna podaż płynów. Nawadnianie w okresie pooperacyjnym. Nadmierna utrata płynów i elektrolitów na skutek wymiotów i biegunek oraz przez przetoki.38) Propranolol 0,001g/ amp.Działanie: Obniża aktywność bodźcotwórczą węzła zatokowego, zwalnia przewodnictwo w węźle przedsionkowo-komorowym, czynność serca w spoczynku i podczas wysiłku oraz tachykardię, działa hipotensyjnie, zmniejsza zużycie tlenu przez mięsień sercowy. Wskazania: Leczenie doraźne ostrych stanów: tachykardii zatokowej, węzłowej, migotania i trzepotania przedsionków, komorowych zaburzeń rytmu; zapobieganie i leczenie zaburzeń rytmu podczas znieczulenia ogólnego.39) Salbutamol 0,5mg/ amp. /aerosol.Działanie: Podawany miejscowo w inhalacjach szybko rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli i nie wpływa przy tym na układ sercowo-naczyniowy. Podawany parenteralnie działa silnie rozkurczająco na oskrzela. Przyspiesza czynność serca, rozszerza obwodowe naczynia krwionośne, nie ma większego wpływu na ciśnienie tętnicze krwi, Wskazania: Stan astmatyczny.40) Sodium bicarbonate (Natrium Bicarbonicum – Bicarbonat) 8,4% 20ml/ amp. Działanie: Jest związkiem alkalizującym używanym w leczeniu kwasicy metabolicznej, wydzielany przez nerki wywiera również działanie alkalizujące na odczyn moczu.Wskazania: Kwasica metaboliczna różnego pochodzenia41) Sodium chloride r-r (Sól Fizjologiczna) 0,9%/ 10mlDziałanie: Podany pozajelitowo powoduje krótkotrwałe zwiększenie objętość krwi krążącej i nieznaczne nasilenie diurezy. Może być używany jako rozpuszczalnik wielu leków.Wskazania: Odwodnienie izotoniczne, odwodnienie hipotoniczne, utrata jonów sodu i chloru przez organizm, uzupełnianie utraconych płynów po zabiegach operacyjnych, wymiotach, biegunce, wstrząs pourazowy, oparzenia. Jako jeden z płynów podawanych dożylnie w celu pokrycia zapotrzebowania dobowego na wodę i elektrolity, kiedy ich podaż drogą inną niż dożylna jest niemożliwa. Jako rozpuszczalnik podawanych leków.42) Suxamethonium chloride (Chlorsuccilin – Skolina) 0,2g/ fiol.Działanie: Lek powodujący depolaryzację płytki nerwowo-mięśniowej, a tym samym zwiotczenie mięśni szkieletowych. Po podaniu dożylnym rozpoczyna działanie w ciągu 30 sek. i utrzymuje się ono około 5 min. Bywa stosowany we wstrzyknięciach domięśniowych (noworodki i niemowlęta) lub podśluzówkowych (okolica podjęzykowa), wtedy ujawnia działanie po dłuższym czasie i trwa ono dłużej. Podczas stosowania tego środka konieczna jest możliwość wdrożenia oddechu zastępczego.Wskazania: Intubacja dotchawicza w znieczuleniu ogólnym; zwiotczenie mięśni poprzecznie prążkowanych w krótkich zabiegach chirurgicznych, endoskopii, elektrowstrząsach; tężec; zatrucie strychniną, psychedryną.43) Thiopental 0,5g/ fiol. Działanie: Barbituran z grupy o ultrakrótkim działaniu. Po podaniu dożylnym w kilkanaście sekund powoduje senność, uspokojenie, głęboki sen (znieczulenie ogólne); czas i efekt działania zależą od podanej dawki. Nie wykazuje działania przeciwbólowego - w małych dawkach obniża próg bólowy. Zmniejsza wrażliwość układu oddechowego na hiperkapnię i hipoksję, powoduje hipowentylację, po szybkim podaniu dożylnym - bezdech. Zmniejsza naczyniowy opór obwodowy, zmniejsza kurczliwość mięśnia sercowego i objętość wyrzutową, powoduje spadek ciśnienia tętniczego (niewielki u chorych normowolemicznych wydolnych krążeniowo, bardzo niebezpieczny u chorych z hipowolemią, w stanach ze zmniejszonym rzutem minutowym np. w zaciskającym zapaleniu osierdzia, tamponadzie osierdzia, bloku P-K, w stanach gdy ciśnienie tętnicze utrzymywane jest dzięki wysokiemu naczyniowemu oporowi obwodowemu). Obniża przepływ mózgowy (o około 48%), ciśnienie śródczaszkowe, zmniejsza konsumpcję tlenu (o około 25%) i metabolizm mózgu, obniża przemianę materiiWskazania: Indukcja znieczulenia ogólnego, jako składowa tzw. krótkiego znieczulenia dożylnego, leczenie przeciwdrgawkowe. Leczenie stanów po ostrym niedokrwieniu mózgu (po zatrzymaniu krążenia i resuscytacji) - tzw. śpiączka barbituranowa. W indukcji do znieczulenia ogólnego powinien być stosowany po premedykacji atropiną (ze względu na stymulację nerwu błędnego). W tzw. krótkich znieczuleniach dożylnych powinien być łączony z lekami o działaniu przeciwbólowym (dożylnymi, wziewnymi). 44) Tramadol (Tramadol, Poltram) 0,05g/ amp.Działanie: Opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym. Tramadol działa również przeciwkaszlowo. W przeciwieństwie do morfiny tramadol stosowany w zalecanych dawkach nie hamuje czynności układu oddechowego, nie zaburza motoryki przewodu pokarmowego i nie wywiera znaczącego wpływu na układ krążenia. Czas działania wynosi 4-8 h. Potencjał tramadolu jest określany na 1/10 do 1/6 potencjału morfiny. Po podaniu domięśniowym tramadol wchłania się szybko i całkowicie: Wskazania: Ból o średnim i dużym nasileniu.45) Urapidil (Ebrantil) 0,025g/ amp.Działanie: Obniża skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi Zmniejsza opór obwodowy, nie wywołuje tachykardii, zmniejsza zużycie tlenu przez mięsień sercowy. Wskazania: Przełom nadciśnieniowy i ciężkie stany w przebiegu nadciśnienia tętniczego różnego pochodzenia, nadciśnienie tętnicze oporne na inne leczenie. Kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego w czasie i po zabiegach operacyjnych.46) Verapamil (Isoptin, Lekoptin) 0,005g/ amp.Działanie: Zwolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zmniejszenie pracy oraz zapotrzebowania mięśnia serca na tlen, do rozszerzenia naczyń, zmniejszenia oporu obwodowego; rozszerza również naczynia wieńcowe. Działa skutecznie w nadkomorowych zaburzeniach rytmu (częstoskurcz nadkomorowy, migotanie i trzepotanie przedsionków z szybką czynnością komór) w tym w arytmiach spowodowanych niedokrwieniem mięśnia serca. Obniża ciśnienie krwi skurczowe i rozkurczowe. Nie jest skuteczny w zaburzeniach rytmu spowodowanych zespołem preekscytacji - wpływ na przewodzenie przez drogę dodatkową i pęczek Hisa jest niewielki.Wskazania: Dożylnie stosowany jest w celu przerwania nadkomorowych zaburzeń rytmu: nadkomorowego częstoskurczu napadowego, migotania i trzepotania przedsionków z szybką czynnością komór z wyłączeniem zespołów preekscytacji Wolff-Parkinson-White'a (W.P.W.) i Lown-Ganong-Levine'a (L.G.L.), w przełomach nadciśnieniowych.47) Pyralgin 2,5g/amp.Działanie: Działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo silniej od pochodnych kwasu, działa też słabo spazmolitycznie.Wskazania: Bóle różnego pochodzenia (bóle głowy, zębów, spastyczne bóle jelitowe, kolka nerkowa i żółciowa, po zabiegach chirurgicznych). Choroby reumatoidalne (bóle stawowe, mięśniowo-powięziowe, zapalenie korzeni nerwowych). Jako lek przeciwgorączkowy w leczeniu objawowym. 48) Spasmalgon 5ml/amp.Działanie: Lek złożony o działaniu spazmolitycznym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowych i macicy, a także przeciwgorączkowym i przeciwbólowym. Zmniejsza napięcie mięśni przez bezpośrednie działanie obwodowe. Podawany domięśniowo lub powoli dożylnie.Wskazania: Stany skurczowe przewodu pokarmowego, kolka nerkowa i wątrobowa, bolesne miesiączkowanie, napad migreny, po zabiegach operacyjnych.49) Buscolisyn 2...
negrot