1. Wyjaśnić według jakich praw fizycznych działa transformator. Podać odpowiednie wzory i zależności.
> Każdy transformator składa się z trzech podstawowych elementów:
- uzwojenia pierwotnego (zasilanego),
- uzwojenia wtórnego (odbiorczego),
- rdzenia ferromagnetycznego, na którym są umieszczone oba uzwojenia (w specjalnych zastosowaniach stosuje się transformatory bez rdzenia, tzw. transformatory powietrzne).
> W zasadzie działania transformatora wykorzystano szczególny przypadek zjawiska indukcji elektromagnetycznej - indukowanie napięcia w układzie nieruchomym.
> Zjawisko powstawania w przewodniku SEM (oznaczanej ϑ) na skutek zmian skojarzonego z nim strumienia Φ indukcji magnetycznej spowodowanych zmianami prądu w znajdującym się w pobliżu drugim przewodniku (indukcja wzajemna). Opisuje ją wzór:
M - współczynnik indukcyjności wzajemnej.
> Dla transformatora idealnego (pomijalny jest opór uzwojeń oraz pojemności między zwojami uzwojeń, cały strumień magnetyczny wytworzony w uzwojeniu pierwotnym przenika przez uzwojenie wtórne) obowiązuje wzór:
* U – napięcie / I – prąd / n - liczba zwojów / wej - strona pierwotna / wyj - strona wtórna
* n[wyj] / n[wej] = z – przekładnia transformatora
2. Porównać właściwości transformatora powietrznego i transformatora z rdzeniem ferromagnetycznym.
> Przy przepływie prądu zmiennego przez uzwojenie nawinięte na rdzeń z materiału
ferromagnetycznego, w rdzeniu powstają straty:
- straty na histerezę (proporcjonalne do pola powierzchni pętli histerezy, do kwadratu
indukcji i do częstotliwości),
- straty wiroprądowe (w rdzeniach magnetycznych znajdujących się w zmiennym polu
magnetycznym tworzą się elementarne obwody elektryczne zamknięte, w których
płyną prądy - prądy wirowe. Zgodnie z prawem indukcji elektromagnetycznej
zmienny strumień magnetyczny indukuje napięcie elementarne, które przy
odpowiednich własnościach przewodzących środowiska powoduje przepływ prądów
wirowych, im większa jest rezystywność blachy, tym prądy są mniejsze i ilość
wydzielanego ciepła jest mniejsza).
3. Podać i objaśnić równania opisujące transformator z rdzeniem ferromagnetycznym, podać jego schemat zastępczy i narysować wykres wskazowy prądów i napięć przy określonym charakterze obciążenia.
> (prawa Kirchhoffa)
4. Wyjaśnić fizyczny sens parametrów wyznaczanych podczas próby biegu jałowego i próby zwarcia.0
> W stanie jałowym w uzwojeniu wtórnym nie płynie żaden prąd, w uzwojeniu
pierwotnym płynie mały prąd magnesujący, który powoduje niewielkie spadki napięcia na
rezystancji R1 i indukcyjności rozproszenia Lr1. Przekładnia napięciowa transformatora w
stanie jałowym jest zbliżona do zwojowej.
> W stanie zwarcia w uzwojeniach płyną prądy znamionowe. Napięcie wtórne jest
równe zeru, a do uzwojenia pierwotnego doprowadza się napięcie równe spadkom napięć
wywołanych prądami znamionowymi na rezystancjach uzwojeń i indukcyjnościach
rozproszenia. Cała moc czynna pobierana przez zwarty transformator pokrywa wyłącznie
straty, zamieniając się w całości na ciepło.
5. Podać i uzasadnić przyczynę odkształcania się prądu pierwotnego podczas próby biegu jałowego.
> [ Cel próby biegu jałowego to wyznaczanie strat mocy czynnej w rdzeniu oraz zmierzenie przekładni napięciowej… czy to aby na temat? Tego pytania raczej nie będzie… :P]
6. Uzasadnić dlaczego przy obciążeniu pojemnościowym napięcie strony wtórnej może być większe od napięcia znamionowego.
> [no bo jak się kondzior załaduje, to potem się rozładowuje = dodaje się napięcie kondziora :P]
7. Wyjaśnić metodę pomiaru pętli histerezy.
> [ciemno wszędzie, głucho wszędzie… co to będzie… :P]
1
elzit