Program_lin.pdf

(958 KB) Pobierz
Microsoft PowerPoint - Mot_Programowanie liniowe.ppt
Programowanie liniowe
Piotr Sawicki
Wydział Maszyn Roboczych i Transportu
pok. 719, tel. 665 22 30, 665 21 29
E-mail: piotr.sawicki@put.poznan.pl
URL: www.put.poznan.pl/~piotrs
Maszyn Roboczych i Transportu
pok. 719, tel. 665 22 30, 665 21 29
pok. 719, tel. 665 22 30, 665 21 29
E- mail
mail :
: piotr.sawicki@put.poznan.pl
piotr.sawicki@put.poznan.pl
URL: www.put.poznan.pl
www.put.poznan.pl/~ piotrs
piotrs
Plan prezentacji
Istota programowania liniowego
• informacje wprowadzające
• przykładowe problemy
Ogólne sformułowanie zadania programowania liniowego
Programowanie liniowe na przykładzie
• identyfikacja problemu
• konstrukcja modelu matematycznego
• rozwiązanie problemu
• interpretacja rozwiązania i analiza wrażliwości
Procedura rozwiązywania zadania programowania liniowego
• metoda graficzna
• metoda algebraiczna - SIMPLEX
• zastosowanie Solvera MS Excel
Podsumowanie
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
2
52
Piotr Sawicki
Wydzia
Wydzia ł ł Maszyn Roboczych i Transportu
URL:
141786681.065.png 141786681.076.png 141786681.087.png 141786681.098.png
Programowanie liniowe
Istota
Jedna z najpopularniejszych i najbardziej użytecznych technik
menedżerskich
• wywodzi się z badań operacyjnych
Programowanie liniowe znajduje powszechne zastosowanie przy
rozwiązywaniu problemów alokacji (przydziału) ograniczonych zasobów
zasobów do
operacji (zadań), np.:
• wybór portfela oferowanych usług transportowych przy ustalonych kosztach przewozu i
posiadanym taborze
• określenie rodzaju magazynowanych wyrobów przy uwzględnieniu ich zyskowności
oraz możliwościach magazynowych
Problemy sformułowane w kategoriach programowania liniowego
najczęściej polegają na
• maksymalizacji zysku
• minimalizacji kosztów
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
3
52
Programowanie liniowe
Istota
Problem maksymalizacji zysku
• osiągany poprzez realizację zestawu czynności (zadań) lub rodzajów usług
transportowych
• każdemu zadaniu (rodzajowi usługi) odpowiada zmienna decyzyjna
– np.: oferta przewozu pasażerów na odległość do 50km – zmienna x 1
oferta przewozów dalekobieżnych – zmienna x 2
…
oferta przewozów towarowych do 12 ton – zmienna x n
• osiągnięcie maksymalnego zysku ograniczają dostępne (limitowane) zasoby
– np.: posiadanie: 15 zestawów autobusów podmiejskich, 20 autobusów dalekobieżnych,
3 autobusy turystyczne,….3 zestawy drogowe (do 24 ton),…
Problem minimalizacji kosztów
• osiągany poprzez realizację zestawu czynności (zadań) lub rodzajów usług
transportowych
• każdemu zadaniu (rodzajowi usługi) odpowiada zmienna decyzyjna
• osiągnięcie minimalnego kosztu wymaga dostępności zasobów
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
4
52
konkurencyjnych operacji
141786681.001.png 141786681.012.png 141786681.017.png 141786681.018.png 141786681.019.png
Programowanie liniowe
Istota
Model matematyczny problemu
sformułowany w postaci zadania
programowania liniowego
• funkcja celu (kryterium „jakości/
doskonałości” rozwiązania)
– funkcja liniowa
– zmienne decyzyjne w pierwszej
potędze
• ograniczenia
– funkcja liniowa
– zmienne decyzyjne w pierwszej
potędze
–zależności w postaci >, <, =
Przykłady
• sformułowanie równań i nierówności
w postaci nieliniowej
Min
Z
(
x
1
,
x
2
)
=
2
x
1
+
3
x
2
2
Min
Z
(
x
,
x
)
=
3
1
2
x
+
x
1
2
2
x
+ x
3
2
2
≤
45
1
• sformułowanie równań i nierówności
w postaci liniowej
Min
Z
(
x
1
,
x
2
)
=
2
x
1
+
x
2
3
x
1
+ x
4
x
2
3
≥
10
• liniowość w praktyce oznacza, że
zależność funkcyjna pomiędzy
zmiennymi decyzyjnymi posiada
graficzną reprezentację w postaci
linii prostych
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
5
52
Programowanie liniowe
Ogólne sformułowanie
Ogólne sformułowanie zadania programowania liniowego
• funkcja celu
Max Z = c 1 x 1 + c 2 x 2 + ... + c n x n
• ograniczenia (ograniczone zasoby)
a 11 x 1 + a 12 x 2 + ... + a 1n x n ≤ b 1
a 21 x 1 + a 22 x 2 + ... + a 2n x n ≤ b 2
...
a m1 x 1 + a m2 x 2 + ... + a mn x n ≤ b m
x 1 ≥ 0, x 2 ≥ 0, ..., x n ≥ 0
c j – jednostkowy przyrost j– tej czynności w ocenie globalnej Z ( j = 1, 2, ...,n)
b i – ilość i – tego zasobu dostępnego do alokacji do czynności ( i = 1, 2, ...,m)
a ij – ilość i – tego zasobu konsumowanego przez j – tą czynność
c j , b i , a ij – parametry;
zmienne decyzyjne
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
6
52
parametry;
x 1 , x 2 , ..., x 3 – zmienne decyzyjne
141786681.020.png 141786681.021.png 141786681.022.png 141786681.023.png 141786681.024.png
Programowanie liniowe
Proces rozwiązywania problemu
Proces rozwiązywania
problemu decyzyjnego
Identyfikacja problemu decyzyjnego
• zidentyfikuj stan aktualny
– rozpoznaj realizowane działania
–określ trudności w podjęciu decyzji
• opisz sytuację (zaistniały problem)
Konstrukcja modelu matematycznego
• zidentyfikuj zmienne decyzyjne
– czego poszukujesz?
– jakie wielkości mają być wyznaczone?
– ile jest niewiadomych?
• zidentyfikuj parametry zadania
– jakie wielkości są znane (stałe)?
• zdefiniuj cel swoich poszukiwań Æ skonstruuj funkcję celu
– jaki cel chcesz osiągnąć?
• określ wszystkie ograniczenia podjęcia decyzji Æ
skonstruuj warunki ograniczające
– co stanowi ograniczenie dla podjęcia Twojej decyzji?
– z jakimi ograniczeniami musisz się liczyć?
Identyfikacja problemu
decyzyjnego
Model matematyczny
problemu
Dobór metody rozw.
Rozwiązanie problemu
Interpretacja rozw.
Analiza wrażliwości
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
7
52
Programowanie liniowe
Proces rozwiązywania problemu
Proces rozwiązywania
problemu decyzyjnego
Rozwiązanie problemu (sformułowanego modelu)
• poszukiwanie rozwiązania
– maksymalizacja funkcji celu
– minimalizacja funkcji celu
• rozwiązanie problemu za pomocą dostępnych metod
– metoda graficzna (stosowana tylko dla 2 zmiennych
decyzyjnych)
– metoda algebraiczna SIMPLEX (nie ma ograniczenia liczby
zmiennych decyzyjnych)
Interpretacja rozwiązania
• wartość zmiennych decyzyjnych
• pozostające zasoby
• analiza wrażliwości
– zmiana dostępności zasobów
Identyfikacja problemu
decyzyjnego
Model matematyczny
problemu
Dobór metody rozw.
Rozwiązanie problemu
Interpretacja rozw.
Analiza wrażliwości
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
8
52
141786681.025.png 141786681.026.png 141786681.027.png 141786681.028.png 141786681.029.png 141786681.030.png 141786681.031.png 141786681.032.png 141786681.033.png 141786681.034.png 141786681.035.png 141786681.036.png 141786681.037.png 141786681.038.png 141786681.039.png 141786681.040.png 141786681.041.png 141786681.042.png 141786681.043.png 141786681.044.png 141786681.045.png 141786681.046.png 141786681.047.png 141786681.048.png 141786681.049.png 141786681.050.png 141786681.051.png 141786681.052.png 141786681.053.png 141786681.054.png 141786681.055.png 141786681.056.png 141786681.057.png 141786681.058.png 141786681.059.png 141786681.060.png 141786681.061.png 141786681.062.png 141786681.063.png 141786681.064.png 141786681.066.png 141786681.067.png 141786681.068.png 141786681.069.png 141786681.070.png 141786681.071.png 141786681.072.png 141786681.073.png 141786681.074.png 141786681.075.png 141786681.077.png 141786681.078.png 141786681.079.png 141786681.080.png 141786681.081.png 141786681.082.png 141786681.083.png 141786681.084.png 141786681.085.png 141786681.086.png 141786681.088.png
Programowanie liniowe
Proces rozwiązywania problemu
Tok postępowania przy rozwiązywaniu problemu
sformułowanego w postaci zadania programowania
liniowego Æ analiza przykładu
• „Firma ForkLift Service (FLS) jest jednym z (…)”
zobacz treść zadania
Identyfikacja problemu
decyzyjnego
Model matematyczny
problemu
Dobór metody rozw.
Rozwiązanie problemu
Interpretacja rozw.
Analiza wrażliwości
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
9
52
Programowanie liniowe
Proces rozwiązywania problemu / Model
Konstrukcja modelu matematycznego
• zmienne decyzyjne w analizowanym problemie
– S – liczba zakupionych przez FLS wózków widłowych typu 20S
– H – liczba zakupionych przez FLS wózków widłowych typu 45H
• funkcja celu Æ cel postawiony przez firmę FLS
– maksymalizacja zysku ze sprzedaży wózków widłowych typu 20S i 45H
– zysk całkowity:
Z = z s +z H
–z s - jednostkowy zysk ze sprzedaży wózków typu 20S
z s = 15% • 19.000 € • S = 2.850 S
–z H – jednostkowy zysk ze sprzedaży wózków typu 45H
z H = 19% • 33.000 € • H = 6.270 H
– ostateczne sformułowanie funkcji celu
Max Z(S, H) = 2.850 S + 6.270 H
Piotr Sawicki / Programowanie liniowe
10
52
Proces rozwiązywania
problemu decyzyjnego
141786681.089.png 141786681.090.png 141786681.091.png 141786681.092.png 141786681.093.png 141786681.094.png 141786681.095.png 141786681.096.png 141786681.097.png 141786681.099.png 141786681.100.png 141786681.101.png 141786681.102.png 141786681.103.png 141786681.104.png 141786681.105.png 141786681.106.png 141786681.107.png 141786681.108.png 141786681.002.png 141786681.003.png 141786681.004.png 141786681.005.png 141786681.006.png 141786681.007.png 141786681.008.png 141786681.009.png 141786681.010.png 141786681.011.png 141786681.013.png 141786681.014.png 141786681.015.png 141786681.016.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin