HB-Moskwa 1941-Wróblewski W.pdf
(
3658 KB
)
Pobierz
273312377 UNPDF
WST
Ę
P
Przy autostradzie prowadz
ą
cej z podmoskiewskiego lotniska Szere-
mietiewo do centrum stolicy Zwi
ą
zku Radzieckiego wznosi si
ę
monu-
mentalny pomnik stanowi
ą
cy symbol bohaterskiej obrony Moskwy w
1941 r. Pokazuje on, jak gł
ę
boko hitlerowskie zagony wdarły si
ę
na
terytorium Zwi
ą
zku Radzieckiego, symbolizuje groz
ę
dni, jakie prze-
Ŝ
ywali mieszka
ń
cy miasta wobec stoj
ą
cego u jego bram wroga.
Z perspektywy lat, w
ś
wietle opublikowanych dokumentów i opra-
cowa
ń
, pełniej dostrzegamy historyczne znaczenie zwyci
ę
stwa pod
Moskw
ą
. To bitwa moskiewska przygotowała przełom pod Stalingra-
dem i Kurskiem rozpoczynaj
ą
c nieuchronn
ą
zagład
ę
hitlerowskiej ar-
mii.
Analizuj
ą
c dost
ę
pny materiał dokumentacyjny zdajemy sobie spra-
w
ę
, jak ogromnego wysiłku, tak ludzkiego, jak i materialnego, musiały
dokona
ć
narody Zwi
ą
zku Radzieckiego, aby powstrzyma
ć
wroga dy-
sponuj
ą
cego przewag
ą
w ludziach, a zwłaszcza w sprz
ę
cie.
Kierownictwo III Rzeszy postawiło sobie zdobycie Moskwy jako
jeden z głównych celów prowadz
ą
cych do błyskawicznego podboju i
zniszczenia Zwi
ą
zku Radzieckiego. Cel ten miał by
ć
realizowany w
ramach tzw. planu „Barbarossa". Moralno-psychologiczne przygo-
towania do wojny radziecko-niemieckiej faszystowskie Niemcy rozpo-
cz
ę
ły jeszcze na długo przed podpisaniem przez Hitlera — 18 grudnia
1940 r. — dyrektywy do jego wykonania. St
ą
d te
Ŝ
decyzja Hitlera z
ko
ń
ca lipca 1940 r. o rozpocz
ę
ciu prac nad przyszł
ą
wojn
ą
ze Zwi
ą
z-
kiem Radzieckim nie była zaskoczeniem dla dowództwa Wehrmachtu,
chocia
Ŝ
przyj
ę
to j
ą
z obawami, czy nie dojdzie do wojny na dwa
fronty.
Obawy te nie miały jednak wpływu na wszechstronne, solidne opra-
cowanie wspomnianej dyrektywy. W kolejnych wersjach planu „Bar-
barossa" stwierdzano,
Ŝ
e upadek radzieckiej stolicy zdecyduje o zała-
maniu si
ę
Zwi
ą
zku Radzieckiego i błyskawicznym zako
ń
czeniu wojny
na wschodzie. W takim wła
ś
nie duchu sformułowany został rozkaz
Hitlera do niemieckiej armii wschodniej. Czytamy w nim: „...
ś
ołnie-
rze! przed wami Moskwa! W ci
ą
gu dwóch lat wszystkie stolice konty-
nentu pokłoniły si
ę
przed wami. Wy
ś
cie przemaszerowali ulicami naj-
pi
ę
kniejszych miast. Pozostała Moskwa. Zmu
ś
cie j
ą
do pokłonu, po-
ka
Ŝ
cie jej sił
ę
naszego or
ęŜ
a, przejd
ź
cie po jej placach. Moskwa — to
koniec wojny. Moskwa to odpoczynek. Naprzód!"
Kierownictwo III Rzeszy w momencie rozpocz
ę
cia agresji na Zwi
ą
-
zek Radziecki, jak równie
Ŝ
w pierwszych miesi
ą
cach wojny było prze-
konane o niezwyci
ęŜ
ono
ś
ci swej armii i niepodwa
Ŝ
alno
ś
ci doktryny
„Blitzkriegu". Niemcy wierzyli,
Ŝ
e wojna z Krajem Rad zako
ń
czy si
ę
w
ci
ą
gu sze
ś
ciu tygodni.
Tymczasem na skutek narastania oppru i aktywno
ś
ci obrony strate-
gicznej Armii Radzieckiej, w miar
ę
upływu czasu,
ś
rednie tempo na-
tarcia Wehrmachtu z 60 km na dob
ę
w czerwcu zmalało do 4 i mniej
km w pa
ź
dzierniku 1941 r. Na siln
ą
i coraz lepiej organizowan
ą
obron
ę
natkn
ę
li si
ę
Niemcy na moskiewskim kierunku strategicznym. D
ąŜą
c
do zdobycia Moskwy hitlerowcy zacz
ę
li wzmacnia
ć
siły Grupy Armii
„
Ś
rodek" kosztem swych skrzydeł strategicznych: północnego i
południowego. W pa
ź
dzierniku 1941 r. na kierunku moskiewskim
zgromadzili niemal połow
ę
sił u
Ŝ
ytych na froncie wschodnim.
Bitwa o Moskw
ę
toczyła si
ę
przez sze
ść
miesi
ę
cy. Po dwóch ofen-
sywach niemieckich: pa
ź
dziernikowej i listopadowej, które zako
ń
czyły
si
ę
wyczerpaniem sił niemieckich i ich odwodów operacyjnych, w
grudniu 1941 r. Armia Radziecka przeszła do przeciwnatarcia, które
nast
ę
pnie przerodziło si
ę
w ogólne natarcie strategiczne.
O rozmiarach bitwy pod Moskw
ą
ś
wiadczy liczba zaanga
Ŝ
owanych
przez obie strony sił i
ś
rodków — około 2 min ludzi, 2,5 tys. czołgów,
1,5 tys. samolotów oraz ponad 20 tys. dział i mo
ź
dzierzy.
Zainteresowanie bitw
ą
pod Moskw
ą
zaowocowało wieloma interesu-
j
ą
cymi publikacjami. Wszyscy s
ą
zgodni co do oceny tej bitwy. Pod
Moskw
ą
nast
ą
pił krach wojny błyskawicznej.
Fundamentaln
ą
prac
ą
podejmuj
ą
c
ą
w szerokim zakresie militarne
aspekty bitwy moskiewskiej jest ksi
ąŜ
ka pod redakcj
ą
marsz. Wasilija
Sokołowskiego
Razgrom niemiecko-faszistskich wojsk pod Moskwoj.
Po-
dobny charakter ma powstała w Instytucie Historii Akademii Nauk
ZSRR
Wielikaja bitwa pod Moskwoj.
Na szczególn
ą
uwag
ę
zasługuj
ą
te
Ŝ
:
Wielikaja bitwa pod Moskwoj
A.
Samsonowa,
Pobieda pod Moskwoj
K. Bukowa oraz Dado Murije-wa
Prował opieracji
„
Tajfun ".
O bitwie moskiewskiej ukazało si
ę
tak
Ŝ
e wiele publikacji b
ę
d
ą
cych
rezultatami konferencji rocznicowych i sympozjów naukowych. Wy-
mieni
ć
tu nale
Ŝ
y materiały z konferencji naukowej, która odbyła si
ę
w
ć
wier
ć
wiecze bitwy oraz materiały z konferencji po
ś
wi
ę
conej jej 40-
leciu. Pierwsze z nich wydano w zbiorze nosz
ą
cym tytuł
Besprimiernyj podwigy
a drugie
Pobieda pod Moskwoj.
W literaturze po
ś
wi
ę
conej bitwie moskiewskiej znajduje si
ę
du
Ŝ
o
prac o charakterze wspomnieniowym. Wyj
ą
tkowo cenne s
ą
tu pami
ę
t-
niki dowódców radzieckich, których losy wojenne zwi
ą
zały z obron
ą
stolicy. Na plan pierwszy wysuwaj
ą
si
ę
wspomnienia marsz. Gieorgija
ś
ukowa, Konstantego Rokossowskiego oraz gen. Konstantina Tielie-
gina. Waga wspomnie
ń
pierwszego z nich jest wyj
ą
tkowa, bowiem w
czasie decyduj
ą
cych walk o Moskw
ę
dowodził on Frontem Zachod-
nim, na którym spoczywał wówczas główny ci
ęŜ
ar walki. Spojrzenie
dowódcy Frontu na całokształt wydarze
ń
jest spojrzeniem stratega.
Interesuj
ą
ce jest zestawienie oceny sytuacji ze szczebla dowódcy
Frontu z ocenami dowódcy armii. Pozwala na to lektura ksi
ąŜ
ki G.
ś
ukowa
Wspomnienia i refleksje
i K. Rokossowskiego
ś
ołnierski
obowi
ą
zek.
Oryginalny charakter ma praca gen. Konstantina Tieliegina. Autor,
członek Rady Wojennej Moskiewskiego Okr
ę
gu Wojskowego i Mo-
skiewskiej Strefy Obrony, przez cały czas bitwy o Moskw
ę
znajdował
si
ę
w centrum wydarze
ń
. St
ą
d te
Ŝ
jego obserwacje stanowi
ą
wyj
ą
tkowo cenny materiał poznawczy. Tieliegin nie ogranicza swych
wspomnie
ń
do rejestru wydarze
ń
, ale tak
Ŝ
e przybli
Ŝ
a sylwetki tych,
których postawa i działanie nie pozwoliły hitlerowskiemu naje
ź
d
ź
cy
na wkroczenie do Moskwy. W podobnej konwencji utrzymane s
ą
wspomnienia gen. Daniła
ś
urawiewa, dowódcy obrony powietrznej
Moskwy. Praca ta jednak, ze wzgl
ę
du na funkcj
ę
, jak
ą
pełnił jej autor,
dotyczy tylko pewnego wycinka obrony miasta.
Interesuj
ą
ce s
ą
tak
Ŝ
e wspomnienia gen. Andreja Jeremienki, Mi-
chaiła Katukowa, Dmitrija Leluszenki oraz wielu innych obro
ń
ców
radzieckiej stolicy.
Na zako
ń
czenie warto wspomnie
ć
o ksi
ąŜ
ce Lwa Bezymienskiego
Bitwa pod Moskw
ą
.
Autor, znakomity znawca problemu, zastosował
bardzo ciekawy zabieg, a mianowicie dotarł do byłych dowódców hit-
lerowskich, którzy walczyli pod Moskw
ą
, pytaj
ą
c ich o ocen
ę
tamtych
wydarze
ń
z perspektywy kilkudziesi
ę
ciu lat. Efekt okazał si
ę
bardzo
interesuj
ą
cy.
Kl
ę
ska Wehrmachtu pod Moskw
ą
stanowi zwrot nie tylko w wojnie
radziecko-niemieckiej, ale jest tak
Ŝ
e nie kwestionowanym w historio-
grafii zachodniej, zwrotem w drugiej wojnie
ś
wiatowej. Zwyci
ę
stwo
Armii Radzieckiej w tej bitwie udowodniło
ś
wiatu,
Ŝ
e doktryna wojny
błyskawicznej nie jest uniwersalna. Na polach bitwy o radzieck
ą
stolic
ę
pogrzebany został bezpowrotnie mit o niezwyci
ęŜ
ono
ś
ci
Wehrmachtu.
Plik z chomika:
kasiaklik
Inne pliki z tego folderu:
HB-Westerplatte - Oksywie - Hel 1939.pdf
(3406 KB)
HB-Cuszima 1905.pdf
(3804 KB)
HB-Łuk Donu 1942-1943.pdf
(5453 KB)
HB-Siedmiogród 1944-Sowa M.pdf
(39597 KB)
HB-Siedmiogród 1944-Sowa M.jpg
(40 KB)
Inne foldery tego chomika:
21 odkryć XXI wieku
21 wiek
Aero magazyn lotniczy
Aero TL
Aeroplan magazyn lotniczy
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin