Akademia Techniczno-Humanistyczna
w Bielsku-Białej
Wydział Humanistyczno-Społeczny
Kierunek studiów: filologia
Specjalność: filologia słowiańska
Włosok Dawid
Recepcja utworów literackich Michala Viewegha w polskim Środowisku literackim.
Nr albumu studenta: 30323
Praca licencjacka
napisana pod kierunkiem
dr hab. Libora Pavery
Podpis promotora
Bielsko-Biała 2009
Za cenne rady i pomoc przy pisaniu tej pracy licencjackiej dziękuję dr hab. Liborovi Paverze.SPIS TREŚCI
WSTĘP 4
ROZDZIAŁ I 6
Michal Viewegh i jego twórczość 6
ROZDZIAŁ II 8
Aniołowie dnia powszedniego (Andělé všedního dne) 8
2.1. Fragment książki 8
2.2. Recenzje 10
ROZDZIAŁ III 13
Wycieczkowicze (Učastníci Zájezdu) 13
3.1. Recenzje 14
ROZDZIAŁ IV 20
Bajeczne lata pod psem ( Baječna léta pod psa) 20
4.1. Recenzje 21
ROZDZIAŁ V 23
Zapisywacze ojcowskiej miłosci (Zapisovatelé
otcovskỳ lásky)………………………………………23
5.1. Fragment książki 24
5.2. Recenzje 27
Sprawa niewiernej Klary (Případ nevěrné Klarỳ) 30
6.1. Fragment książki 30
6.2. Recenzje 31
ROZDZIAŁ VII 34
Mężczyzna Idealny (Román pro muže) 34
7.1. Recenzje 34
ZAKOŃCZENIE 36
Shrnutí 38
BIBLIOGRAFIA 40
Gdy rozpoczynałem studia bohemistyczne, postać Michala Viewegha była mi całkowicie nieznana. Jednak nastał moment, gdy miałem przyjemność poznać twórczość tak wspaniałego pisarza, jego genialną wyobraźnię i poczucie humoru, a także trzeźwe spojrzenie na wydarzenia historyczne. Sprawiło to, iż po zasmakowaniu tego interesującego stylu literackiego, nabrałem ochoty na dogłębniejsze poznanie jego twórczości.
Dlatego też zdecydowałem się, by jego postać, a przede wszystkim jego dzieła, były tematem mojej pracy dyplomowej. Książki Michala Viewegha są
w Polsce odbierane w ciepły i przyjemny sposób. Polacy, będący w braterskiej więzi z Czechami, pomimo iż na rynku literackim jest dość małe zainteresowanie książkami naszych południowych sąsiadów, chętnie po nie sięgają, a Michal Viewegh przewodzi w tej statystyce. Wpływ na to mają również liczne występy promujące jego książki, na których można usłyszeć jak sam autor wypowiada się o swych powieściach. Jego książki, sprawiają, że polski czytelnik może odczuć pewną więź z bohaterami powieści (Bajeczne lata pod psem), wplątując się czasem nawet w ich szalone historie. Dzieje się tak mimo iż w większości opierają się one na kulturze czeskiej. To właśnie czyni książki Viewegha wyjątkowymi, wręcz można zaryzykować stwierdzenie, międzykulturowymi. Wszak jesteśmy Słowianami. Nic więc dziwnego, że Michal Viewegh jest tak często czytanym pisarzem w swoim ojczystym kraju, jak i poza nim. Mnie osobiście bardzo podobają się jego dzieła, zwłaszcza Zapisywacze ojcowskiej miłości i Sprawa niewiernej Klary. Chcąc pokazać, jak świetne są to książki, zamieściłem krótkie fragmenty tychże książek.
Największą trudność przy pisaniu tej pracy sprawiło mi zrozumienie niektórych intencji ludzi i szczerości ich wypowiedzi w recenzjach książek Viewegha, Zauważę, że wtedy tylko ta praca ma sens, jeżeli są w niej prawdziwe i szczere wypowiedzi czytelników. Najbardziej jednak opierałem się na tych recenzjach, które w swej treści podawały podobne odczucia jak moje. Wiadomym jest oczywiście, że nie mogłem pominąć również krytycznych wypowiedzi, ale takich nie ma zbyt wiele, co udowadniam w dalszej części pracy. Kolejnym problem przy pisaniu, było zebranie materiałów, gdyż zbyt mało można znaleźć recenzji publikowanych w czasopismach literackich. Jedynie takie wydania jak Pan Slawista czy Nowe Ksiązki publikowały bezcenne wręcz recenzje książek. Natomiast nie brakowało recenzji publikowanych w internecie, na stronach księgarni internetowych. Wiadomym jest, że dzisiejszy świat to przede wszystkim wirtualne księgarnie czy wypożyczalnie. Poza tym warte zauważenia są ich plusy- recenzje, pisane przez użytkowników takich stron, dają pełen obraz odczuć i wrażeń czytelników danej książki- są bowiem pisane przez osoby w różnym wieku i o różnych zainteresowaniach. Starałem się pokazać mój temat biorąc pod uwagę każdy jego aspekt, aczkolwiek nie łatwo oceniać tak znakomitego pisarza, jakim jest bez wątpienia Michal Viewegh.
„Michal Viewegh urodził się w 1962 roku w Pradze. W 1988 roku ukończył Uniwersytet Karola na wydziale język czeski – pedagogika. Przez cztery lata uczył w szkole podstawowej. Był też redaktorem naczelnym czeskiego magazynu literackiego Český spisovatel.”[1] Obecnie jest wolnym strzelcem. Należy do najpopularniejszych i odnoszących największe sukcesy czeskich pisarzy. Na podstawie jego bestsellerowych książek powstały, cieszące się niezwykłym powodzeniem w Czechach, filmy Cudowne lata pod psem, Wychowanie dziewcząt w Czechach czy Mężczyzna idealny.
Autor jest mistrzem w uwodzeniu czytelnika. Świadczy o tym m. in. 700 tysięcy wydań książek (w Czechach) i tłumaczenia na 18 różnych języków, kilka filmów nakręconych na ich podstawie oraz adaptacje sceniczne. Viewegh należy do pokolenia wychowanego w komunizmie. Pamięta radziecką inwazję w 1968 roku, sam uczestniczył w Aksamitnej rewolucji, a następnie w przyspieszonej kapitalizacji społeczeństwa. Biografia pisarza ma wręcz symboliczny przebieg: od skromnego nauczyciela po gwiazdora. Idol czeskiej literatury popularnej dobrze zna swoją cenę, jednak ta sława nie zaburza jego samokrytyki, potrafi pisać o sobie z różnych perspektyw. Dzieciństwo i młodość w socjalistycznych realiach opisał w pierwszej osobie „ jak przystało na memuaryste” ( Cudowne lata pod psem).
W Wychowaniu dziewcząt w Czechach zrelacjonował swą karierę, równolegle do początków kapitalizmu w ojczyźnie.
Jest autorem siedemnastu tytułów, z czego w Polsce wydano osiem: Uczestnicy wycieczki, Cudowne lata pod psem, Powieść dla kobiet, Wychowanie dziewcząt w Czechach, Sprawa niewiernej Klary , Zapisywacze ojcowskiej miłości, Mężczyzna idealny oraz Aniołowie dnia powszedniego.
Michal Viewegh od lat budzi kontrowersje. Przez jednych nazywany złośliwie „najlepszą czeską pisarką”, przez innych, jako postmodernista, doceniany za flirt z kulturą popularną. Viewegh za nic ma sobie krytyków literackich, odwołując się zawsze do liczby sprzedanych egzemplarzy swych książek (700 tysięcy w samych Czechach) oraz liczby języków, na które zostały one przetłumaczone (18). Zapytany kiedyś o prognozę przyjęcia jego nowej książki powiedział: „Odgłosu oczekuję zgoła tradycyjnego: ośmiu krytyków książkę rozstrzela, czterech ją ostrożnie pochwali i bez oglądania się na jednych i drugich książkę kupi pięćdziesiąt tysięcy czytelników”.
„ Michal Viewegh pozostaje Wierny problemom młodości i dojrzewania, które rozumie, odbiera je z wrażliwością i potrafi fantastycznie opisać. Chyba temu właśnie oraz w nie mniejszym stopniu swemu osobliwemu poczuciu humoru zawdzięcza sukces, który odnosi u młodego pokolenia, o którym z żalem się powiada, że czyta mało. Jego ksiązki ludzie nie tylko czytają, ale wręcz pochłaniają, z napięciem czekając na nieuchronne według tych powieści filmy”[2]
Chcecie dowiedzieć się wreszcie, jak wyglądają aniołowie? Jak dobrzy ludzie. Ale cierpliwość aniołów też ma swoje granice.
„Karel dwa razy w tygodniu robi zakupy w supermarkecie na Budjejovickiej, zawsze przed południem, w przerwie miedzy jazdami, kiedy jest tu mniej ludzi. Parkuje zawsze, w tym samym miejscu. Dziś też, w lewej ręce trzyma słynną listę Marlin, zerka na nią krótko, a potem szuka czegoś na przepełnionym regale z nabiałem. Machanel, Limuth i ja unosimy się nad jego wózkiem, z zakupami, niczym anioły na barokowym obrazie.
-„Musimy sobie wyobrazić ze Syzyf jest szczęśliwy”,
-tradycyjnie cytuje nam Machanel.
...
dwlosok