Co warto wiedzieć o reformie programowej.pdf
(
203 KB
)
Pobierz
(logo reformy) Co warto wiedzieć
Co warto wiedzieć
o reformie programowej?
Odpowiedzi na dziesięć najczęściej zadawanych pytań dotyczących reformy programowej
kształcenia ogólnego w polskich szkołach:
1.
Gdzie szukać informacji na temat reformy programowej?
2.
Jak będzie wdrażana reforma programowa?
3.
Dlaczego reforma programowa jest niezbędna?
4.
Jakie są podstawowe założenia reformy programowej?
5.
Jakie zmiany w pracy szkoły przyniesie reforma programowa?
6.
Jakie zmiany dotyczą wyboru podręczników oraz programów nauczania?
7.
Dlaczego obniżamy wiek szkolny?
8.
Kiedy sześcioletnie dziecko trafi do pierwszej klasy?
9.
Jak zmieni się wychowanie przedszkolne oraz edukacja wczesnoszkolna?
10.
Jakie zmiany zajdą w zakresie poszczególnych przedmiotów nauczania?
1. Gdzie szukać informacji na temat reformy programowej?
Reforma programowa polega na dostosowaniu celów oraz treści kształcenia w zakresie
poszczególnych przedmiotów nauczania do zmieniającej się rzeczywistości. Bez zmian
pozostaje struktura systemu – typy szkół, liczba lat nauki w każdej z nich itp.
Zreformowane cele i treści kształcenia zostały zdefiniowane w
Rozporządzeniu Ministra
Edukacji Narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół
, zwanym
potocznie podstawą programową. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 4,
poz. 17 z dnia 15 stycznia 2009 r.
Tekst tego rozporządzenia oraz na bieżąco aktualizowany zestaw informacji na temat
reformy programowej zawiera witryna internetowa
http://www.reformaprogramowa.men.gov.pl
Zawiera ona m.in. zakładkę
Pytania i odpowiedzi,
gdzie każdy zainteresowany może
uzyskać dodatkowe informacje na temat reformy programowej.
Ponadto jeszcze przed końcem obecnego roku szkolnego:
o
do każdego przedszkola, szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum wysłana
zostanie ośmiotomowa publikacja zawierająca podstawę programową wraz z ob-
szernymi komentarzami ekspertów,
o
odbędą się spotkania informacyjne z radami pedagogicznymi, podczas których
przeszkoleni pracownicy systemu doskonalenia nauczycieli przedstawią założenia
reformy programowej.
2. Jak będzie wdrażana reforma programowa?
Reforma programowa będzie wdrażana stopniowo – rok po roku, począwszy od najbliższego
roku szkolnego. W roku szkolnym 2009/2010 reforma obejmie przedszkola, pierwsze klasy
szkół podstawowych oraz pierwsze klasy gimnazjów. W następnym roku szkolnym reforma
obejmie klasy pierwsze i drugie szkół podstawowych i gimnazjów i tak dalej. Wdrażanie
reformy programowej w liceach ogólnokształcących i zasadniczych szkołach zawodowych
zakończy się za sześć lat, w roku 2015; w technikach i liceach artystycznych – w roku 2016,
zaś w liceach uzupełniających – w roku 2017.
Kalendarz wdrażania zmian programowych
Rok szkolny Zreformowane nauczanie w klasach
2009/2010
I SP
I Gimnazjum
2010/2011
II SP
II Gimnazjum
2011/2012
III SP
III Gimnazjum
Egzamin gimnazjalny dostosowany
do nowej podstawy programowej
2012/2013
IVSP
I L
I T
I ZSZ
2013/2014
V SP
II L
II T
II ZSZ
VI SP
Sprawdzian
dostosowany
do nowej
podstawy
programowej
III L
Egzamin
maturalny
dostosowany
do nowej
podstawy
programowej
III T
III ZSZ
2014/2015
2015/2016
IV T
I LU
2016/2017
II LU
SP – szkoła podstawowa, L – liceum, T – technikum,
ZSZ – zasadnicza szkoła zawodowa, LU – liceum uzupełniające
Rok 2012 – pierwsi absolwenci gimnazjów kształceni
według nowej podstawy
programowej
Rok 2015 – pierwsi absolwenci szkół podstawowych i liceów kształceni
według nowej
podstawy programowej
3. Dlaczego reforma programowa jest niezbędna?
Szkole sprzyja stabilność. Jednak codziennie dokonywane są nowe odkrycia naukowe,
powstają nowe technologie, powstają nowe teksty kultury. Dlatego w każdym kraju co parę
lat toczy się dyskusja o tym, jak i czego uczyć. Czasem także okoliczności zewnętrzne
sprawiają, że rozwiązania przyjęte w obrębie systemu edukacji przestają być skuteczne
wbrew staraniom nauczycieli oraz uczniów. Zachodzą dziś trzy ważne powody, dla których
należy dokonać reformy programowej w polskich szkołach.
Powód I: niedopasowanie podstawy programowej do obecnej populacji uczniów
Jesteśmy świadkami bezprecedensowego wzrostu aspiracji edukacyjnych młodych Polaków.
Jeszcze kilka lat temu tylko około 50% uczniów z każdego rocznika podejmowało naukę
w szkołach umożliwiających zdawanie matury. Dziś, po ukończeniu gimnazjum, takie szkoły
wybiera 80% uczniów. W rezultacie co drugi Polak w wieku od 19 do 24 lat studiuje, zaś
liczba studentów w Polsce, w ciągu zaledwie kilku lat, wzrosła aż pięciokrotnie.
Dziś w szkołach kończących się maturą, a następnie na uczelniach, mamy dużą grupę
młodzieży, która dawniej zakończyłaby swoją edukację w zasadniczej szkole zawodowej.
Jest jasne, że szkoła powinna tę nową populację uczyć inaczej; tymczasem dzisiejsze progra-
my nauczania zostały stworzone z myślą o zdolniejszej połowie każdego rocznika. W rezul-
tacie, pomimo nie mniejszego niż dawniej wysiłku wkładanego przez nauczycieli, polskiej
szkole nie udaje się dziś osiągnąć satysfakcjonujących efektów kształcenia.
Należy zatem znaleźć sposób, by – nie obniżając wymagań – dopasować nauczanie do
obecnej populacji uczniów.
Powód II: niemożność zmieszczenia pełnego cyklu kształcenia ogólnego w ciągu trzech lat
Dziś szkoła dwukrotnie usiłuje zrealizować pełny cykl kształcenia ogólnego: po raz pierwszy
w gimnazjum i po raz drugi w szkole ponadgimnazjalnej kończącej się maturą. Wielu nauczy-
cieli – zarówno gimnazjalnych, jak i licealnych – usiłuje zawrzeć cały kanon wiedzy
ukształtowany w czasach czteroletnich liceów w trzyletnim cyklu edukacyjnym. To może się
udać tylko w najzdolniejszych klasach, w pozostałych skutkuje to zbyt pospiesznym,
powierzchownym omawianiem kolejnych tematów.
Szczególnie wyraźnie widać to na przykładzie przedmiotu
historia
. W obu cyklach brakuje
czasu na realizację historii najnowszej; w pierwszym na przeszkodzie staje egzamin gimna-
zjalny, w drugim – matura.
Należy zatem wydłużyć czas na realizację podstawowego cyklu kształcenia.
Powód III: obniżenie wieku szkolnego wymaga korekty programowej
Obecnie zachodzą optymalne warunki demograficzne dla obniżenia wieku szkolnego: mamy
najmniej liczny rocznik sześciolatków, zaś szkoły opuszczają znacznie liczniejsze roczniki
absolwentów. Wprawdzie uczniowie sześcioletni są w stanie nauczyć się nie mniej niż ich
starsi o rok koledzy, należy ich jednak uczyć z początku mniej abstrakcyjnie – z wykorzysta-
niem konkretnych obiektów i sytuacji.
Należy zatem dostosować podstawę programową do możliwości percepcji młodszych
uczniów.
4. Jakie są podstawowe założenia reformy programowej?
Spójność programowa
Potraktujemy czas nauki w gimnazjum oraz w szkole ponadgimnazjalnej jako spójny progra-
mowo (6-7 letni) okres kształcenia. W tym czasie najpierw wyposażymy uczniów we wspól-
ny, solidny fundament wiedzy ogólnej, a następnie znacznie pogłębimy tę wiedzę w zakresie
odpowiadającym indywidualnym zainteresowaniom i predyspozycjom każdego ucznia.
Realizacja wspólnego fundamentu wiedzy ogólnej będzie rozciągnięta na trzy lata gimnazjum
oraz część czasu nauki w szkole ponadgimnazjalnej. Pozwoli to na spokojne omówienie
wszystkich podstawowych tematów w zakresie klasycznego kanonu przedmiotów. Na przy-
kład gimnazjalny kurs historii skończy się na I wojnie światowej, zaś kurs historii najnowszej
znajdzie należny przydział czasu w szkole ponadgimnazjalnej.
Podczas nauki w liceum lub technikum uczeń będzie kontynuował aż do matury naukę w za-
kresie obowiązkowych przedmiotów maturalnych: języka polskiego, języków obcych i mate-
matyki. Ponadto, każdy uczeń wybierze kilka przedmiotów (może wybierać także spośród
wymienionych wyżej), których będzie się uczył w zakresie rozszerzonym, w znacznie więk-
szej niż obecnie liczbie godzin. Taka organizacja procesu nauczania pozwoli uczniom w każ-
dym z wybranych przedmiotów osiągnąć poziom, którego oczekiwaliśmy od absolwentów
liceów w latach ich świetności.
Oprócz tego w trosce o harmonijny i wszechstronny rozwój każdy uczeń liceum – o ile nie
wybierze rozszerzonego kursu historii – aż do matury będzie realizował przedmiot
historia i
społeczeństwo
. Zajęcia te będą pogłębiały wiedzę uczniów z historii powszechnej w ujęciu
problemowym oraz rozbudzały ich zainteresowanie losami Polski i Polaków. Podobnie dla
uczniów niewybierających zakresu rozszerzonego z
geografii, biologii, fizyki
czy
chemii
obo-
wiązkowy będzie przedmiot
przyroda
, przedstawiający w ujęciu problemowym syntezę
wiedzy z nauk przyrodniczych.
Zatem, niezależnie od indywidualnych wyborów zajęć rozszerzonych, każdy licealista będzie
umiał odpowiednio wiele zarówno z zakresu nauk humanistycznych, jak i matematyczno-
przyrodniczych. Ponadto będzie posiadał istotnie pogłębioną – w stosunku do stanu obecnego
– wiedzę z kilku wybranych przedmiotów.
Prymat efektów kształcenia
Ponieważ celem reformy programowej jest poprawa efektów kształcenia, wiadomości oraz
umiejętności, które uczniowie o przeciętnych uzdolnieniach mają zdobyć na kolejnych
etapach kształcenia, wyrażone zostały w języku wymagań. Wyodrębniono także w postaci
wymagań ogólnych podstawowe cele kształcenia dla każdego przedmiotu nauczania. Wska-
zują one na umiejętności wysokiego poziomu (np. rozumowanie w naukach ścisłych i przy-
rodniczych), których kształtowanie jest najważniejszym zadaniem nauczyciela każdego
przedmiotu. Czyni to zbędnym istnienie odrębnych standardów wymagań egzaminacyjnych –
ich występowanie obok podstawy programowej było przyczyną zamętu.
Nowa podstawa programowa przywiązuje też bardzo dużą wagę do wychowania, a w szcze-
gólności do kształtowania właściwych postaw uczniów. Ponieważ jest to zadaniem każdego
nauczyciela, katalog kształtowanych postaw poprzedza w podstawie opisy poszczególnych
przedmiotów.
5. Jakie zmiany w pracy szkoły przyniesie reforma programowa?
o
Od roku szkolnego 2009/2010 – rok po roku – będzie wprowadzana nowa podstawa
programowa kształcenia ogólnego.
o
Nauczyciele – na podstawie znowelizowanej Karty Nauczyciela – mają obowiązek,
poza swoim pensum, przepracować co najmniej jedną godzinę tygodniowo z uczniami
w sposób wychodzący naprzeciw ich indywidualnym potrzebom – udzielając im
pomocy w przezwyciężaniu trudności, rozwijaniu zdolności lub pogłębianiu zaintere-
sowań.
o
Nowy ramowy plan nauczania jest bardziej elastyczny: określa minimalną liczbę
godzin przeznaczonych na realizację każdego przedmiotu w całym cyklu kształcenia,
zamiast – jak dotychczas – określać tygodniową liczbę godzin. Dyrektor szkoły
odpowiada za organizację zajęć która zagwarantuje, że łączne sumy godzin w ciągu
trzech lat zajęć z każdego przedmiotu nie będą mniejsze niż określone w ramowym
planie nauczania, zaś efekty zapisane w podstawie programowej zostaną osiągnięte.
Możliwość nierównomiernego rozłożenia godzin w trakcie roku szkolnego można
wykorzystać w celu zorganizowania całych dni nauki poza szkołą. Godziny tak
zaplanowanych zajęć mogą być doliczone do czasu pracy uczniów przeznaczonego na
konkretny przedmiot oraz do pensum realizowanego przez nauczyciela.
6. Jakie zmiany dotyczą wyboru podręczników oraz programów
nauczania?
Podobnie jak dotychczas nauczyciel ma prawo wyboru podręcznika spośród podręczników
dopuszczonych do użytku szkolnego przez Ministra Edukacji Narodowej. Nauka w klasach
objętych reformą programową może się odbywać jedynie na podstawie podręczników do-
puszczonych do użytku szkolnego i zgodnych z nową podstawą programową. Aktualny
wykaz tych podręczników znajduje się na witrynie internetowej
http://www.reformaprogramowa.men.gov.pl/nowepodreczniki
.
Zgodnie z ustawą o systemie oświaty dyrektor szkoły podaje do publicznej wiadomości
do
dnia 15 czerwca
zestaw podręczników, które będą obowiązywać w następnym roku
szkolnym. Nauczyciele mają zatem czas na wybór podręczników, które będą obowiązywać od
początku kolejnego roku szkolnego, do czerwca danego roku.
Aby wesprzeć finansowo najgorzej sytuowane rodziny uczniów z pierwszego rocznika
reformy, którzy co roku będą musieli nabywać nowe podręczniki, rząd przyjął program
Wyprawka szkolna.
Wdrażając ideę zwiększania elastyczności procesu kształcenia, program wychowania przed-
szkolnego lub program nauczania dopuszcza do użytku w danej szkole dyrektor szkoły na
wniosek nauczyciela lub nauczycieli, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej. Dyrektor
szkoły, przed dopuszczeniem do użytku w szkole zaproponowanego przez nauczyciela
programu nauczania ogólnego, będzie mógł zasięgnąć opinii: nauczyciela mianowanego lub
dyplomowanego, posiadającego wykształcenie wyższe i kwalifikacje wymagane do
Plik z chomika:
graczz124
Inne pliki z tego folderu:
Co warto wiedzieć o reformie programowej.pdf
(203 KB)
Inne foldery tego chomika:
¶==Podręczniki dla nauczycieli KSIĄŻKA NAUCZYCIELA
1995
2005
2006
2007
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin