W celu wykonania analizy posłużę się przypadkiem pierwszym analizując oddzielnie oba projekty (zakup nowej maszyny oraz pozostawienie starej). Swój wybór korzystniejszego projektu oprę o wielkość rocznego kosztu pracy maszyny uwzględniając okres eksploatacji.
Przypadek 1.
Dziesięć lat temu została zakupiona maszyna za 7500zł. Przewidywano, że będzie działać przez 15 lat a po tym okresie jej wartość rynkowa będzie bliska zeru. Dziś może być sprzedana za 1000zł. Nowa maszyna kosztuje 12000zł i może być używana przez 8 lat i sprzedana po tym okresie za 2000zł. Stara maszyna jest amortyzowana liniowo przez cały okres eksploatacji, natomiast odpisy amortyzacyjne dla nowej wynoszą w kolejnych latach 33,33%, 44,45%, 14,81%, 7,41% jej wartości księgowej. Nowa maszyna redukuje roczne koszty operacyjne z 7000zł do 4000zł, ale wymaga zwiększonego poziomu surowców, co odbije się na konieczności zwiększenia kapitału operacyjnego firmy o 1000zł. Koszt kapitału wynosi 18,5% a firma płaci podatek 28%
Projekt 1.
Zakłada, że będziemy używać starej maszyny kupionej 10 lat temu jeszcze przez okres 5 lat. Jaj amortyzacja odbywa się liniowo i wynosi:
Amortyzacja = wart. początkowa / okres używalności = 7500/15 lat = 500 zł/rok
Zatem wartość dzisiejsza wynosi:
Wartość początkowa – ( 10 lat * wysokość rocznej amortyzacji) =
= 7500 – (10 * 500) = 2500 zł
Ponadto roczne koszty operacyjne związane z tą maszyną wynoszą 7000, koszt kapitału 18,5 % i firma płaci podatek 28. Posiadając takie informacje można obliczyć roczny koszt, jaki generuje ten projekt.
Koszt roczny = koszty operacyjne + amortyzacje = 7000 + 500 = 7500zł
Mając już wszystkie potrzebne dane mogę obliczyć roczny koszt, jaki generuje ten projekt uwzględniając okres używalności, który wynosi obecnie 5 lat.
Dane: n = 5 lat, k = 18,5 %, I = 2500 zł
Roczny koszt
0
2500
1
7500
2
3
4
5
NPV = 7450, 75 zł
PA (k, n) = 3, 09 zł
Koszt roczny = 2409, 6162
Z powyższych wyliczeń wynika, iż projekt ten zakładający zatrzymanie starej maszyny generuje koszt roczny w wysokości 2409,62 zł
Projekt 2.
Zakłada, że dziś sprzedamy starą maszynę za 1000 zł i kupimy nową za 12000 zł, którą będziemy używać przez okres 8 lat. Nowa maszyna redukuje roczne koszty operacyjne z 7000zł do 4000zł, ale wymaga zwiększonego poziomu surowców, co odbije się na konieczności zwiększenia kapitału operacyjnego firmy o 1000zł. Koszt kapitału wynosi 18,5 %, wysokość podatku 28%. Natomiast amortyzacja w kolejnych latach przedstawia się następująco:
Rok
Amortyzacja
33,33 % * 12000 = 3999,6 zł
44,45% * 12000 =5334 zł
14,81% * 12000 = 1777,2 zł
7,41% * 12000 = 889,2 zł
Chciałbym zaznaczyć, iż, konieczność zwiększenia kapitału operacyjnego następuje na początku projektu i stanowi jego koszt początkowy. Natomiast kapitał ten odzyskamy na końcu, lecz wtedy będzie on już przychodem. Ciekawa sytuacja wystąpi również w ósmym roku. Ponieważ ten rok jest ostatnim trwania tego projektu, zatem obok stałego kosztu, jakim są koszty operacyjne występują dwie dodatkowe pozycje: sprzedaż maszyny i powrót do poprzedniego stanu kapitału operacyjnego. Zatem sprzedaż maszyny jest naszym przychodem, gdyż maszyna jest całkowicie zamortyzowana, toteż sprzedaż podlega opodatkowaniu, a pozostała kwota pomniejsza nasze koszty. Natomiast zmniejszenie kapitału operacyjnego to również nasz przychód pomniejszający koszt. Ponadto sprzedając starą maszynę za 1000 zł ponosimy stratę w wysokości 1500 zł, ponieważ jej wartość księgowa wynosi w chwili obecnej 2500 zł., z tego też powodu w tej sytuacji nie płacimy podatku.
Teraz mając powyższe dane możemy obliczyć roczny koszt, jaki generuje ten projekt:
Dane: n = 5lat, k = 18,5%, I = 2500 zł
N
Opis
14500
Zakup nowej maszyny 12000 + kapitał operacyjny 1000 + strata ze sprzedaży starej maszyny 1500
7999,6
Amortyzacja w pierwszym roku 3999,6 + koszty operacyjne 4000
9334
Amortyzacja w drugim roku 5334 + koszty operacyjne 4000
5777,2
Amortyzacja w trzecim roku 1777,2 + koszty operacyjne 4000
4889,2
Amortyzacja w czwartym 000 + roku 889,2 + koszty operacyjne 4000
4000
Koszty operacyjne
6
7
8
1560
Koszty operacyjne 4000 – kwota ze sprzedaży maszyny po opodatkowaniu 1440 – kapitał operacyjny 1000
NPV = 13347,22zł
Roczna renta równoważona =PA ( k,n) = 4,02 zł
Koszt roczny = 3324,1798
Z powyższych wyliczeń wynika, iż projekt ten zakładający zakup nowej maszyny generuje koszt roczny w wysokości 3324,18 zł.
Wnioski
Mając możliwość wyboru pomiędzy tymi dwoma projektami lepsze NPV charakteryzuje projekt pierwszy, a gdyby uwzględnić wartość pieniądza w czasie to również projekt pierwszy ma mniejszy koszt roczny. Także bardziej korzystnym rozwiązaniem będzie wybór projektu pierwszego.
retro23kam