Markiewicz H., Pozytywizm, I Podłoże społeczno - polityczne.pdf

(28 KB) Pobierz
rozdzial_I
PODŁO ś E SPOŁECZNO-POLITYCZNE [w:] Pozytywizm , Henryk Markiewicz
W latach 1864-94 Polska weszła w fazę kapitalizmu rozwini ę tego :
·
przyrost ludności, rozbudowa sił produkcyjnych
·
industrializacja
·
kapitalistyczne przekształcenia w rolnictwie
·
rozwój burŜuazji (gł. Niemcy i śydzi) i proletariatu
·
wzrost uświadomienia i aktywności mas ludowych
Terenem najbardziej zaawansowanym ekonomicznie był zabór pruski (śląski przemysł,
wielkopolska kultura rolna), a upośledzonym – Galicja (przeludnienie, słaby przemysł).
Produkcja rolna i przemysł rozwijał się na Ukrainie (vs. zacofana i uboga Litwa i Białoruś).
Dynamiczny i wszechstronny rozwój cechuje Królestwo.
Po feudalizmie pozostała tzw. obszarnicza własność ziemska (w zaborze austriackim i pruskim
uprzywilejowana politycznie).
Kształtowała się inteligencja zawodowa (gł. na skutek deklasacji ziemiaństwa).
Ŝ ne klasy i warstwy społ. łączyły się gł. w zaborze pruskim i rosyjskim.
Klasy posiadające solidaryzowały się z warstwami panującymi zaborców.
Konflikt polskiego ziemiaństwa i chłopstwa rozszerzył się o:
·
konflikt proletariatu i burŜuazji
·
wewnętrzne sprzeczności na wsi (wynikłe z rozwarstwienia)
·
konflikt obszarnictwa z burŜuazją (dąŜącą do hegemonii w sojuszu klas posiadających)
konflikt między społeczeństwem polskimi a mniejszościami i narodami sąsiednimi
Inteligencja urasta do rangi ponadklasowego rzecznika interesów narodu.
Absolutystyczna Rosja cesarska i Prusy Bismarcka:
·
polityka ucisku, dyskryminacji i wynarodowienia
·
częste prześladowania katolicyzmu
·
Prusy: moŜliwość legalnego protestu i zorganizowanych form samoobrony ekonomicznej
·
Rosja: ciągły stan wyjątkowy, zakazy zakładania stowarzyszeń
·
z polskością walczono gł. na tzw. ziemiach zabranych (Litwa, Białoruś, Ukraina)
·
oświata w zaborze pruskim była dobra, ale szerzyła germanizację
·
oświata w zaborze rosyjskim musiał opierać się na półlegalnych akcjach społeczeństwa
Parlamentarna monarchia austro-w ę gierska :
·
Galicja ma autonomię ustawodawczą
·
spolszczenie administracji, sądów i szkolnictwa
·
względnie korzystne warunki rozwoju kultury narodowej
Przyczyny niemo Ŝ no ś ci walki w okresie popowstaniowym (po 1863 r.):
·
depresja wywołana klęską powstania styczniowego
·
czasowe wyczerpanie moŜliwości rewolucyjnych chłopstwa
·
interesy ekonomiczne i obawy społeczne klas posiadających
·
przymierze polityczne państw zaborczych
·
ogólna stabilizacja polityczna w Europie
Część społeczeństwa przystosowała się do warunków, rezygnując z dąŜeń niepodległościowych.
Potrzeba będzie nowego pokolenia, wolnego od urazów, by znów zawalczyć.
** E.Z.**
·
Zgłoś jeśli naruszono regulamin