Ciśnienie atmosferyczne – jest to ciśnienie, z jakim powietrze atmosferyczne naciska na powierzchnię kuli ziemskiej.
W ramach fizjologicznej adaptacji ustrój może się w przystosować do zmian ciśnienia w szerokim zakresie, co w granicach możliwości adaptacyjnych umożliwia przebywanie na dużych wysokościach lub głębokościach daleko poniżej poziomu morza.
Hiperbaria – zwiększenie ciśnienia atmosferycznego powoduje wiele zaburzeń ustrojowych.
Wzrost ciśnienia do 3 atm. człowiek znosi dobrze, lecz przy dalszym wzroście do 5 atm mogą wystąpić zaburzenia oddychania.
Działaniu hiperbarii najczęściej poddawani są ludzie przebywający pod wodą. Zastosowanie aparatury do nurkowania umożliwiło znaczne wydłużenie czasu przebywania pod wodą i osiąganie dużych głębokości.
Ciśnienie w wodzie rośnie wraz z głębokością o około 101,3 kPa ( 1 atm.) na każde 10 m głębokości, przy czym dokładna jego wartość zależy od gęstości wody.
Szybki wzrost ciśnienia powoduje wypadki spowodowane czynnikami fizycznymi, takie jak: uraz uszu i zatok przynosowych, zębów, zgniecenie, urazy spowodowane wyrzuceniem nurka na powierzchnię wody, zator gazowy. Urazy ciśnieniowe spowodowane są występowaniem naturalnych przestrzeni gazowych w ustroju człowieka takich jak zatoki przynosowe, uszy, płuca. Nie mogą one swobodnie zmienić swoich objętości ze względu na lokalizację wewnątrz struktur nieelastycznych. Uraz ciśnieniowy powstaje w wyniku upośledzenia połączeń przestrzeni gazowych ( tchawica, trąbka Eustachiusza) z otoczeniem.
Na głębokości poniżej 150 m występują zaburzenia zwane zespołem nerwowym wysokiego ciśnienia. Objawami są zawroty głowy, dezorientacja i zaburzenia świadomości, senność, zmiany w EEG ( fale delta), nudności, wymioty, obniżenie sprawności psychomotorycznej. Objawy te można minimalizować przez wolniejsze zanurzanie i stosowanie 5- 10 % dodatku azotu do mieszanki gazowej. Przyczyną jest prawdopodobnie hamowanie układu GABA- ergicznego.
TAB Barotraumy w na 422
Działanie biochemiczne hiperbarii powoduje zwiększenie ciśnień cząstkowych gazów wchodzących w skład powietrza lub mieszaniny oddechowej. Oddychanie gazem pod zwiększonym ciśnieniem cząstkowym może powodować w organizmie zmiany toksyczne związane z chemicznymi właściwościami tych gazów.
Zatrucie tlenem- toksyczne działanie tlenu ujawnia się na głębokościach większych niż 10 m ponieważ prężność tego gazu jest wówczas blisko 10 razy większa niż w warunkach normalnych ( już dwukrotny wzrost jest szkodliwy). Objawami są: porażenie dróg oddechowych i tkanki płucnej, szum w uszach, drżenie mięśni, objawy dychawicy, ślinotok i drgawki, pogorszenie ostrości widzenia i upośledzenie rozróżniania barw.
Zatrucie azotem. Wzrost ciśnienia powoduje wnikanie azotu do krwi i tkanek ( szybkie wysycenie). Wysycenie tkanki nerwowej jest powoduje powstanie halucynacji wzrokowych, słuchowych, euforię i równocześnie obniżenie zdolności umysłowych i fizycznych
Zatrucie CO2 – przez wzrost jego ciśnienia cząsteczkowego i upośledzenie transportowania z krwią dochodzi do wzrostu stężenia CO2 w tkankach.Gdy w powietrzu wdychanym zawartość przekroczy 2 % występują objawy: ból głowy, ogólne zmęczenie, trudności oddechowe, zawroty głowy, nudności, zaburzenia psychiczne.
Zarówno wzrost ciśnienia jak i jego spadek są bardziej niebezpieczne gdy postępują szybko.
Choroba kesonowa. Jej przyczyną niedostateczna desaturacja co prowadzi do uwalniania gazu w postaci pęcherzyków z powodu szybkiego spadku ciśnienia. W zależności od miejsca powstania uciskają zakończenia nerwowe lub wędrują z krwią tworząc zatory.
Terapia hiperbaryczna oparta na założeniu zmniejszania się pęcherzyków lub zatorów powietrznych pod wpływem hiperbarii znalazła zastosowaniu w terapii zatorów po: hemodializach, operacjach neurochirurgicznych itp.
Często w warunkach hiperbarii stosowany jest tlen np. w leczeniu: choroby dekompresyjnej, zgorzeli gazowej, uszkodzeń tkanek po radioterapii, zatruć CO2, oparzeń, przewlekłych zapaleń kości.
grupa2anajlepsza