Psychologia - koncepcja poznawcza i humanistyczna.pdf
(
77 KB
)
Pobierz
Psychologia - koncepcja poznawcza i humanistyczna
Koncepcja Poznawcza
– będąca alternatywą dla dwóch tradycyjnych koncepcji
Behawiorystycznej i Psychodynamicznej. U podstaw leży założenie, że człowiek nie jest
całkowicie sterowany przez środowisko zewnętrzne ani nie jest zależny od sił
popędowych, ale raczej jest samodzielnym podmiotem , który samodzielnie i celowo
działa. Człowiek przyjmuje i interpretuje informacje, nadaje im także wartość, podejmuje
działania sprawując nad nimi kontrolę. Człowiek posiada umiejętność generowania
informacji oraz wiedzy, dzięki temu rozwija on kulturę. Umysł człowieka posiada
inteligencję, pamięć, zdolność myślenia abstrakcyjnego, właściwości te są wrodzone i
rozwijane przez środowisko i kulturę. Centralnym składnikiem osobowości jednostki jest
system informacji nazywany strukturą poznawczą (daje poczucie własnej tożsamości) ,
drugim jest środowisko zewnętrzne dostarczające informacji (metabolizm informacyjny).
Człowiek posiada widzę (deklaratywną , proceduralną). Im więcej człowiek wie o
otaczającym świecie,tym bardziej złożony jest jego system struktur poznawczych (ma
bardziej rozwiniętą osobowość). Im bardziej abstrakcyjna jest struktura poznawcza
człowieka tym łatwiej mu rozwiązywać ogólne problemy (uniezależniają człowieka).
Informacje pochodzące z środowiska po ich przetworzeniu są włączane do struktur
poznawczych, dlatego dłuższa izolacja powoduje zaburzenie procesu percepcji. Może
także dojść do przeciążenia informacjami, ważna jest tu umiejętna selekcja i odrzucanie
nie wartościowych.
Człowiek może poprzez abstrakcyjne myślenie tworzyć (psychologiczna P – pomysły
nowe z punktu widzenia indywidualnej jednostki, historyczne H – prowadzi do odkryć
nowych dla ludzkości). Model konfliktowy źródłem twórczości są konflikty, frustracje i
wewnętrzne sprzeczności – praca twórcza zapobiega kryzysom egzystencjonalnym
(Freud), Model spełnienia twórczość stanowi metodę realizacji jednostki, jest samo
spełnieniem (Maslow) duża role w tym modelu odgrywa motywacja poznawcza
pobudzająca poznanie świata. Proces twórczości ma charakter spontaniczny, nie jest
przewidywalny, duża role odgrywa zjawisko olśnienia (rozwiązanie rodzi się
nieświadomie). Teoria zeitgeistu – odkrycia zależna od fazy rozwoju społecznego i
kulturalnego, odkrycie uzewnętrznia osobowość twórcy (wybitne jednostki
rewolucjonizują naukę i łamią tradycyjne bariery). Środowisko, swoboda zewnętrznej
realizacji może spełnić rolę stymulatora twórczości.
Człowiek jako samodzielny pomiot gromadzi i wartościuje informacje, formułuje sądy o
wartości indywidualnej, w tym procesie ważna role odgrywa środowisko, z jakiego
pochodzi. Wartość pozytywną posiadają te zdarzenia, do których człowiek będzie dążył,
które wywołują w nim dodatnie stany emocjonalne. Wartość negatywną mają te, których
jednostka unika. Wartości utylitarne (mieć) są niezbędne do utrzymania życia i
zachowania gatunku, wartości symboliczne (być) są to odkrycia naukowe zaspokajające
ciekawość. Ludzie często niedoceniają lub przeceniają rzeczy wartości są niestabilne a
czasem sprzeczne. Ludzie dążą do indywidualnych wartości (dionizyjskie , heraklesowe
(dominacja nad innymi ludźmi) , prometejskie (altruistyczne i prospołeczne) , appolińskie
(poznanie świata) , sokratyczne (rozwijanie osobowości)). System wartości pomaga
zdobyć jednostce orientację w świecie zewnętrznym i wewnętrznym, zrozumieć
rzeczywistość i racjonalnie działać.
Zdolność ludzi do wyrażania się – kompetencja komunikacyjna.
Człowiek jako sprawca podejmuje działania celowe będąc regulowanym przez wiedzę
zakodowaną w umyśle i informacje z środowiska. Podstawowe zachowania zachowawcze,
pospolite są one nawykowe powtarzalne. Działania transgresyjne polegające na
przekraczaniu dotychczasowych osiągnięć i doświadczeń (twórcze i innowacyjne).
Człowiek podejmuje działania, aby osiągnąć jakieś wartości, będące celami jednostki. Siłą
działania są popędy, dążenia. Ważną rolę odgrywa motywacja pochodząca z informacji o
świecie i samym sobie. Poziom aspiracji określa wartości, które jednostka zamierza
osiągnąć i które dają jej satysfakcję. Im większa jest różnica pomiędzy aspiracjami a
rzeczywistym stanem rzeczy tym silniej jednostka dąży do osiągnięcia celu. Także
emocje powstaję w procesie poznawania i operowania wiedzą pobudzają do działania, ale
zbyt silne stany uczuciowe zakłócają ludzkie czynności.
Zgodnie z koncepcją poznawczą kształcenie osobowości jednostki i jej zdolności działania
jest możliwe dzięki systematycznemu wychowaniu, czyli oddziaływaniu na człowieka
poprzez programy nauczania i wychowania. Naczelnym celem wychowania jest
ukształtowanie osobowości wszechstronnie rozwiniętej, a także zdolnej do podejmowania
czynności. Należy ukształtować postawę badawczo-eksploracyjną zdolną do
rozwiązywania problemów. Ważne jest nabywanie wiedzy o świecie i samym sobie oraz
kształtowanie sfery emocjonalnej pobudzającej do działania zwiększającej efektywność
procesu myślenia.
Koncepcja Humanistyczna
(Maslow) – odrzucająca jednowymiarowy charakter
człowieka. Człowiek jest unikatową całością , składa się z dwóch podsystemów „ja” i
„organizmu” które stanowią jedność. Ludzie działają w świecie zewnętrznym , jednostka i
świat społeczny tworzą jednolity system. Osoba nie zawsze rozwija się harmonijnie ,
często powstają sprzeczności pomiędzy jego autentycznym „ja” a tzw. fasadą. Ludzie
których jedność jest zaburzona działają mało efektywnie. Człowiek który chce żyć
zgodnie z naturą musi stanowić harmonijną całość. Podstawową właściwością człowieka
jest rozwój uwarunkowany przez czynniki wewnętrzne , często jest on jednak nie
harmonijny ponieważ człowiek nie zawsze wykorzystuje swoje prawdziwe możliwości. Do
działania popycha człowieka dążenie do samorealizacji poprzez twórczość , rozwój „ja”.
Koncepcja ta przyjmuje że człowiek z natury jest dobry a jego dążenia są konstruktywne.
Człowiek w pełni rozwinięty i dojrzały zawsze będzie tworzył dzieła które będą służyć
jednostce i społeczeństwu , a destrukcyjne działania uznaje za niezgodne z naturą
człowieka
!
Metody badawcze stosowane przez ten kierunek to przede wszystkim (system
wypowiedzi o sobie, Q-sort pomaga określić autoportret badanej osoby, grupy
spotkaniowe –poprawa stosunków interpersonalnych i komunikacji). Dąży się do
ustalenia systemu wychowania humanistycznego , który ukształtowałby jednostkę
dojrzałą. (dążenie do integracji osobowości, rozwój autonomii jednostki uniezależnienie
od bodźców zewnętrznych , ukształtowanie postaw allocentrycznych koncentrowanie
uwagi na innych a nie na samym sobie , rozszerzanie świadomości).
Założenia przyjmowane przez psychologów humanistycznych są często zbyt arbitralne ,
między innymi to że człowiek jest dobry. Człowiek z natury nie jest ani dobry ani zły ,
dopiero wpływ środowiska, kultury, wychowania czynią z niego szlachetnego lub złego.
Błędne wydaje się także założenie że istnieje tylko jedno centralne źródło energii (siła
napędowa) którą jest dążenie do samorealizacji. Samorealizacja jest celem wychowania
możliwym do osiągnięcia w pewnych warunkach. Także założenie że główną rolę w życiu
jednostki pełni aktualne doświadczenie jest błędna , ponieważ człowiek stale odwołuje się
do jego przeszłości które regulują jego postępowanie. Wydaje się że nie doceniana jest
rola środowiska społecznego w ludzkim zachowaniu, zmniejsza to prawdziwość koncepcji
humanistycznej. Zastrzeżenia do tej teorii budzi także koncepcja religii jako szczytowego
doświadczenia przeżywanego przede wszystkim przez osoby niezwykłe ,tymczasem
religia jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy wszystkich jednostek. Choć istnieje dużo
zarzutów co do tej koncepcji jest ona nadal żywo rozwijana i zyskuje sobie nowych
zwolenników.
Plik z chomika:
anna.blotnicka
Inne pliki z tego folderu:
Pasterski Michsł _ Efektywna nauka.pdf
(1758 KB)
HILL NAPOLEON _ Prawa sukcesu 1 & 2.rar
(102205 KB)
Szuba Mariusz _ Pokaż na co cię stać.pdf
(1267 KB)
Szuba Mariusz _ Łatwa trudność zrozumienia.pdf
(1018 KB)
Jak pokonać strach i lęk w prosty i skuteczny sposób.mht
(438 KB)
Inne foldery tego chomika:
Dokumenty
Galeria
Prywatne
zachomikowane
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin