121

SPIS  TREŚCI

Strona

I. WSTĘP              4

1.     Cel  i  zakres pracy              6

2.     Materiały źródłowe i metody badań              7

3.     Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich  i małej  przedsiębiorczości
w świetle literatury              8

II. GMINA LUBACZÓW W UKŁADZIE FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNYM POWIATU LUBACZOWSKIEGO              22

1.     Położenie geograficzne              22

2.     Specyfika sieci osadniczej              29

3.     Warunki społeczno-demograficzne              30

4.     Czynniki ekonomiczne              43

III. STAN POZAROLNICZEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ              50

1.       Formy własności pozarolniczych działalności gospodarczych              50

2.       Stan i struktura działalności przedsiębiorstw              52

3.       Rola przedsiębiorstw sfery agrobiznesu na badanym obszarze              56

4.       Znaczenie handlu rolnego i handlu detalicznego w badanej gminie
w warunkach transformacji              60

IV. CHARAKTERYSTYKA WŁAŚCICIELI FIRM I ICH
GOSPODARSTW              65

1.     Cechy osobowe właścicieli firm              65

2.     Czas powstania, motywacje i zakres działania firm              69

3.     Stan i kondycja gospodarstw rolnych              75

V. DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACYJNA BADANYCH FIRM              77

1.     Zróżnicowanie źródeł zaopatrzenia              77

2.     Organizacja zbytu              81

3.     Cechy wyrobów i ich promocja              85

4.     Informacja rynkowa i jej znaczenie              90

5.     Formy walki konkurencyjnej              92

VI. CZYNNIKI STYMULUJĄCE I HAMUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ
FIRM              97

1.     Trudności firm              97

2.     Kondycja firm na rynku              99

3.     Dochody z działalności pozarolniczej              102

4.     Perspektywy rozwoju firm              105

VII. PODSUMOWANIE I WNIOSKI              108

Spis literatury              113

Spis tabel              120

Spis rycin               121

Spis map              121

I.                  WSTĘP

     Przejście z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej w Polsce pociągnęło za sobą wiele zmian w działalności gospodarczej prowadzonej na terenach wiejskich. Utrwalona przez wiele lat koncepcja o szerzeniu tylko działalności rolniczej na tym obszarze doprowadziła do niekorzystnych zjawisk społecznych i gospodarczych takich jak: migracja młodzieży do miast, dojazdy do pracy ze wsi do miast, starzenie się ludności wiejskiej, nieprawidłowe struktury demograficzne. W związku z tym celowym jest wielofunkcyjny rozwój terenów wiejskich. Przemawia za tym fakt, że regiony o zróżnicowanej strukturze gospodarczej lepiej przystosowały się do warunków wolnorynkowych, są one bardziej odporne na pojawiające się sytuacje kryzysowe.

     Największym problemem dla rolnictwa jest nadmiar siły roboczej i związana
z tym rozdrobniona struktura obszarowa. Podstawowym celem jest więc tworzenie nowych miejsc pracy, stanowiących pozarolnicze źródła utrzymania. Pomoże to
w zmniejszeniu zatrudnienia w rolnictwie oraz w łagodzeniu skutków bezrobocia.

     Trwający od kilku lat proces restrukturyzacji gospodarki na bieżąco dyktuje listę różnorodnych problemów, których rozwiązanie wymaga uwzględnienia wielu złożonych uwarunkowań o charakterze makro i mikroekonomicznym oraz społecznym. Uwarunkowania gospodarki rynkowej ujawniły wiele trudnych problemów, które szczególnie mocno są odczuwane w regionach słabo rozwiniętych gospodarczo, o małej liczbie zakładów przemysłowych oraz wysokim udziale ludności rolniczej.

     Poszukiwania alternatywnych sposobów wykorzystania zasobów gospodarstwa rolnego i wsi, rozwój bazy ekonomicznej na wsi, pomoc społecznościom lokalnym w rozpoznawaniu możliwości działania i uruchomienia działalności przedsiębiorczej stawiają nowe wyzwania dla rolników, mieszkańców wsi, służb doradczych i pracowników nauki, potęgowane dodatkowo wymogami układu stowarzyszeniowego Polski z Unią Europejską.

      Ważnym pozytywnym rezultatem procesu transformacji gospodarki  w Polsce jest powstanie małych firm prywatnych, będących objawem przedsiębiorczości indywidualnej. Z powstaniem prywatnej przedsiębiorczości wiąże się pojawienie nowej grupy społecznej - przedsiębiorców. Obszarem działania przedsiębiorców stał się między innymi agrobiznes, czego rezultatem są firmy prywatne funkcjonujące w poszczególnych jego ogniwach [45].

      Obecnie każda wieś w Polsce znajduje się w trakcie przekształcania w wieś współczesną, a jej monofunkcyjny charakter coraz bardziej ustępuje miejsca rozwojowi wielofunkcyjnemu. W tym kilka lub kilkanaście lat trwającym procesie będzie chodziło o zmianę charakteru wsi i osiedli wiejskich tj. przejmowanie przez wieś nowych odmiennych funkcji odbiegających od jej tradycyjnego oblicza [27].

     W celu ożywienia gospodarczego wsi należy uruchomić na terenach wiejskich obszary aktywnej polityki społeczno-gospodarczej, uwzględniające powiązania pionowe i poziome między wszystkimi ogniwami agrobiznesu. Agrobiznes jako czynnik stymulujący rozwój gospodarczy, może odegrać ważną rolę w rozwoju wsi w Polsce południowo-wschodniej. Wieś i rolnictwo tego regionu mają swoją specyfikę, która narzuca odmienną funkcję ich rozwoju w porównaniu
z pozostałymi regionami kraju. Istniejące trudności i ograniczenia rozwoju polskiej wsi występują tu ze zdwojoną siłą. W produkcji rolniczej mają bowiem miejsce niewłaściwe relacje pomiędzy ziemią, pracą i kapitałem. Rozdrobniona struktura agrarna, duże zasoby pracy, a małe kapitału na wsi wpływają w sposób zasadniczy na ekonomiczną efektywność gospodarowania. Uzdrowić tą sytuację można poprzez poprawę relacji między czynnikami produkcji. Występuje tu dość wysoki poziom bezrobocia oraz słabe wyposażenie w infrastrukturę techniczną. Uzyskiwany dochód rolniczy jest zbyt mały, aby mógł zabezpieczyć byt rodziny chłopskiej. Stan taki nie może być dalej utrzymywany zarówno ze względu na poziom życia ludności wiejskiej, europejski proces integracyjny jak i dalszy rozwój tych obszarów. Mając to na uwadze należy rozwijać na terenach wiejskich przedsiębiorczość pozarolniczą połączoną z działalnością rolniczą, co będzie sprzyjać wielofunkcyjnemu rozwojowi danego regionu. Taki rozwój powoduje zmiany w strukturze społeczno-gospodarczej ludności oraz wpłynie na poprawę efektywności gospodarowania. Zmiany te przyczynią się do przesunięcia znacznych zasobów siły roboczej do nierolniczych gałęzi gospodarki, wprowadzają rolnictwo głębiej w społeczny podział pracy, a poprzez nowoczesne formy integracji poziomej i pionowej łagodzić będą rynkowe skutki rozproszenia
i małej skali produkcji. W celu ożywienia gospodarczego wsi tego regionu należy uruchomić w gminie programy aktywnej polityki społeczno-gospodarczej, zaś główny nacisk musi być położony na rozwój przedsiębiorczości pozarolniczej oraz wykorzystanie różnych form zespołowego gospodarowania.

1.Cel i zakres pracy

     Celem pracy jest poznanie uwarunkowań rozwoju przedsiębiorczości w gminie Lubaczów, w zaistniałych nowych warunkach ekonomicznych po 1989 roku, przedstawienie rozwoju pozarolniczej działalności gospodarczej w latach 90. oraz   jej perspektyw. Analizą objęto również czynniki stymulujące jak i hamujące rozwój przedsiębiorczości.

     Badania ankietowe dotyczące omawianego problemu zostały przeprowadzone na terenie gminy Lubaczów w lipcu i sierpniu 2000 roku, obejmujące łącznie 40 właścicieli prywatnych firm handlowych. Pozarolnicze podmioty gospodarcze w sferze agrobiznesu na terenie gminy podzielono ze względu na następujące rodzaje działalności: zaopatrzenie, skup, hurt, detal, produkcja rolno-spożywcza.

     Pytania zawarte w ankietach obejmowały ogólne i szczegółowe zagadnienia dotyczące zasad funkcjonowania przedsiębiorstw. Można je podzielić na trzy zasadnicze grupy:

-                     Pierwsza grupa zagadnień obejmuje dane dotyczące cech osobowych
właścicieli firm, motywacji jakie skłoniły ich do rozpoczęcia działalności gospodarczej, roku założenia firm oraz stanu i struktury gospodarstw rolnych.

-                     W drugiej grupie zawarto pytania dotyczące zasad prowadzonej działalności gospodarczej oraz organizacji funkcjonowania firm w tym: zróżnicowania źródeł zaopatrzenia, organizacji zbytu, cech wyrobów i ich promocji, informacji rynkowej i jej znaczenia, form  walki konkurencyjnej prowadzonej przez przedsiębiorców.

-       Pytania zawarte w trzeciej grupie odniesiono do czynników stymulujących
i hamujących działalność firm, to znaczy: trudności przedsiębiorców związane
z prowadzeniem firm, kondycji firm na rynku w opinii ich właścicieli, poziomu dochodów uzyskiwanych z działalności firm oraz perspektyw dalszego rozwoju przedsiębiorstw małej skali.

      Na podstawie zebranego materiału ankietowego zostaną poddano ocenie cechy osobowe właścicieli firm, ich predyspozycje jak również stan i struktura prowadzonych przez nie firm. Wyniki pracy umożliwiają udzielenie odpowiedzi na pytania:

§                 na jakie trudności napotykają prywatni przedsiębiorcy w momencie zakładania własnych firm,

§        jakiego rodzaju motywacje skłoniły ich do rozpoczęcia działalności,

§                 czy warunki występujące na danym terenie są sprzyjające do prowadzenia określonej pozarolniczej działalności gospodarczej,

§                    jak przedstawia się działalność organizacyjna badanych firm na rynku. Dlatego też w pracy zostały omówione pozarolnicze przedsięwzięcia rolników związane ze sferą  agrobiznesu  oraz  warunki  społeczne i ekonomiczne w jakich te przedsiębiorstwa działają.

2.     Materiały źródłowe i metody badań

    W niniejszej pracy zostały wykorzystane bieżące dostępne materiały
i opracowania dotyczące analizowanego problemu. Podstawowymi materiałami były dane uzyskane z badań ankietowych przeprowadzone na podstawie samodzielnie opracowanego kwestionariusza ankietowego. Do analizy zebranego materiału ankietowego pomocne stały się także informacje uzyskane
z bezpośrednich rozmów z właścicielami firm, podczas samodzielnie przeprowadzonej ankietyzacji.

     Charakteryzując gminę Lubaczów posłużono się głównie materiałem statystycznym pochodzącym z Urzędu Statystycznego w Przemyślu, WUS-u
w Rzeszowie, danych udostępnionych przez Urząd Gminy w  Lubaczowie  oraz  Rejonowy  Urząd  Pracy w Lubaczowie. Inne źródła informacji stanowiła ogólnie dostępna literatura z zakresu marketingu, agrobiznesu, przedsiębiorczości oraz najnowsze opracowania przedstawiające sytuację gospodarczą.

     Podstawowe pojęcia zaczerpnięto z nieco szerszej literatury traktującej
o problemach przedsiębiorcy i przedsiębiorczości, gdyż są one aktualne w każdych warunkach gospodarki wolnorynkowej.

     W pracy posłużono się metodą tabelaryczno-opisową, wykorzystując także graficzną prezentację danych.

3.     Wielofunkcyjny  rozwój  obszarów  wiejskich   i   małej   przedsiębiorczości

w świetle literatury

     Na początku 1990 roku rozpoczął się  w  Polsce  złożony  proces   transformacji z gospodarki planowanej centralnie do gospodarki rynkowej. Przechodzenie gospodarki socjalistycznej do dynamicznej, opartej na stosunkach rynkowych było dla Polski wielką niewiadomą. Niewiadome było tempo tego przechodzenia, skala korzyści i negatywnych skutków, które miały wystąpić dla znacznej części konsumentów i producentów [12]. Wprowadzenie do gry mechanizmów rynkowych okazało się dla wsi i rolnictwa trudne, przy czym trudności rozwoju obszarów wiejskich sprzężone są bezpośrednio ze strukturalnymi trudnościami rozwoju rolnictwa. Przeważająca część obszarów wiejskich dotknięta jest typowymi dolegliwościami obszarów peryferyjnych, oddalonych od centrów gospodarczych, a mianowicie bezrobociem, brakiem kapitału, anarchiczną strukturą społeczno- zawodową, wyraźnym niedorozwojem infrastruktury, brakiem systemu nowoczesnych instytucji wiejskich, brakiem instytucji rynku rolnego [10].

     Gospodarka rynkowa postawiła rolnictwo dodatkowo wobec niepewnych cen, konieczności szukania nabywcy na własne produkty, znacznego spadku popytu na żywność na skutek zubożenia społeczeństwa, rosnących cen na środki produkcji, relatywnie drogich kredytów i wysokich podatków [11].

     Okres przechodzenia do gospodarki rynkowej zastał wieś polską źle przygotowaną do wypełnienia jej funkcji w nowy sposób, oparty nie na dyrektywnym planowaniu, lecz na mechanizmach ekonomicznych i prawach rynku. Rozwijająca się gospodarka rynkowa wymaga przystosowania obszarów wiejskich do mechanizmów ekonomicznych, typowych dla rynku
w wielu płaszczyznach. Owe głębokie przeobrażenia przyczyniają się do wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich, który jest konsekwencja procesów modernizacji, dokonujących się w samym rolnictwie. Sprzężenie zwrotne między modernizacją, a wielofunkcyjnym rozwojem wsi polega głównie na tym, że ta pierwsza zwalnia z rolnictwa siłę roboczą, która może być wykorzystywana
w innych zawodach nierolniczych, związanych z otoczeniem rolnictwa i obsługą ludności wiejskiej. Przejmowanie zaś przez wieś nowych, coraz liczniejszych, bardziej wyspecjalizowanych funkcji przyspiesza przemiany strukturalne, stwarza bowiem przymus stałego lub częściowego odchodzenia ludzi z rolnictwa [14].

     Wobec szeregu problemów przed jakimi stanęły w latach 90. wieś
i rolnictwo polskie, istotnym wydaje się być zwiększenie roli działów pozarolniczych na terenach wiejskich, co powoduje budowę nowych struktur organizacyjno-ekonomicznych na wsi oraz przejście od wsi monofunkcyjnej do wielofunkcyjnej [58].

     Większość terenów wiejskich w Polsce ma charakter monofunkcyjny co znaczy, że ich gospodarka oparta jest w zbyt dużym stopniu na rolnictwie [29].

     Rozwój wielokierunkowy lub wielofunkcyjny  to   umiejętne   wkomponowanie

w wiejską przestrzeń coraz więcej nowych funkcji pozarolniczych. Rozbudowa przemysłu, zwłaszcza rolno-spożywczego, rzemiosła, usług i infrastruktury na terenach wiejskich umożliwi aktywizację zawodową ludności odchodzącej
z gospodarstw rolnych, co przyspieszy przemiany strukturalne, wpływając tym samym na efektywność gospodarowania, tak ważną wobec przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Tak wiec problemy wsi i rolnictwa muszą być traktowane kompleksowo, istnieją bowiem ścisłe zależności między modernizacją rolnictwa
a rozwojem obszarów wiejskich [33].

    Głównym celem wielofunkcyjnego rozwoju terenów wiejskich jest poprawa warunków życia i pracy rodzin żyjących na wsi. Wiąże się to ze zwiększeniem liczby nowych miejsc pracy przez rozwój małych i średnich przedsiębiorstw. Szersza możliwość wyboru pracy, jej różnorodność spowoduje nie tylko zwiększenie dochodów ludności wiejskiej, ale także wzrost atrakcyjności wsi jako miejsca życia i pracy. Przejmowanie przez tradycyjną wieś nowych funkcji pozarolniczych spowoduje zmniejszenie bezrobocia oraz rozwój przedsiębiorczości, która jest warunkiem każdego wzrostu gospodarczego [29].

     Przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 90. spowodowały znaczne obniżenie opłacalności produkcji rolniczej, a tym samym dochodowości rodzin wiejskich. Na skutek zwolnień z zakładów w pierwszej kolejności chłopo-robotników, wzrosty zasoby nie w pełni wykorzystanej siły roboczej na wsi. Szansą na przezwyciężenie tych negatywnych zjawisk jest dla mieszkańców wsi rozwój działań w ramach koncepcji wielofunkcyjnego rozwoju. Chodzi o to, by zamieszkałej na obszarach wiejskich ludności stworzyć główne lub dodatkowe miejsce pracy w pozarolniczej działalności gospodarczej. Może ona obejmować różne sfery produkcyjne i usługowe, w tym także przetwórstwo surowców leśnych i rolniczych, czy agroturystykę. Dla uruchomienia działalności pozarolniczej na wsi niezbędne są odpowiednie zasoby finansowe oraz inicjatywa
i przedsiębiorczość [5].

     Bardzo ważną rolę w wielofunkcyjnym rozwoju obszarów wiejskich jest planowanie strategiczne. Planowanie nastawione na dłuższy horyzont czasowy, jest niezwykle ważnym elementem starania się o wszelkie środki pomocowe
z zewnątrz, w tym w niedalekiej perspektywie także z Unii Europejskiej. Celem nadrzędnym każdej strategii jest ożywienie gospodarcze terenów wiejskich, które w rezultacie doprowadzi do powstania nowych przedsiębiorstw, rozwoju już istniejących firm, a poza tym do powstania nowych miejsc pracy [32].

    Strategia wielofunkcyjnego rozwoju wsi wymaga zapoczątkowania rozwoju całkiem nowej filozofii rozwoju. Wynika z niej, że dla przyszłości rodzin wiejskich równie ważne, jak dotychczas rolnictwo, jest stworzenie nowych miejsc pracy na wsi, ale poza gospodarstwem rolnym i poszukiwanie alternatywnych źródeł zarobkowania dla ludności rolniczej. Proces rozwoju gospodarczego będzie bowiem zmierzał w kierunku powstawania nowoczesnych struktur społeczno-ekonomicznych, właściwych krajom wysoko rozwiniętym. Podstawowe znaczenie dla wzrostu poziomu dobrobytu będzie miała pozarolnicza działalność gospodarcza. Doświadczenia wszystkich krajów wysoko rozwiniętych, wskazują iż bogate rolnictwo jest skutkiem dynamicznego rozwoju sektora pozarolniczego,
w tym głównie działów pracujących na potrzeby rolnictwa. Rozwój działalności pozarolniczej należy postrzegać jako siłę napędową rozwoju ekonomicznego, stwarzającą szansę na:

·        przechodzenie ludności rolniczej do pracy poza rolnictwem,

·        jednoczesny proces uprzemysłowienia rolnictwa, wynikający ze stosowania przemysłowych środków produkcji i przemysłowych technologii wytwarzania żywności,

·        urbanizację wsi, wynikającą z tworzenia na obszarach wiejskich infrastruktury o charakterze miejskim,

·        zmiany struktury agrarnej wskutek powiększenia gospodarstw przez jednych użytkowników i likwidowaniu ich bądź zmniejszaniu obszaru przez innych.

     Nowa filozofia rozwoju nakazuje łączyć dwa sprzężone ze sobą procesy: modernizacji rolnictwa i wielofunkcyjnego rozwoju wsi. Za przyjęciem takiej filozofii przemawia fakt jednoczenia się ze Wspólnotami Europejskimi, gdyż jeśli nie będzie możliwe stworzenie nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich to niemożliwe będzie wprowadzenie postępu, obniżka kosztów produkcji, podniesienie jakości produktów, sprostanie wymogom konkurencji międzynarodowej. Zdaniem K.Duczkowskiej-Matysz [11] zdolne będą do tego tylko gospodarstwa zmodernizowane.

     Proces transformacji polskiej gospodarki z jednej strony sprzyja, z drugiej wymusza postawy przedsiębiorcze wśród członków polskiego społeczeństwa. Rozwój działań przedsiębiorczych w poszczególnych dziedzinach gospodarki, jak również w środowiskach miejskich i wiejskich stymuluje od początku lat 90. upowszechnianie się pojęcia ,,przedsiębiorca i przedsiębiorczość”. Przedsiębiorczość jako rozwijający się proces gospodarczy jest również przedmiotem badań prowadzonych przez przedstawicieli poszczególnych dyscyplin naukowych, którzy w zależności od celu i zakresu swoich badań formułują różne definicje przedsiębiorcy i przedsiębiorczości. Przedsiębiorczość rozwijana na obszarach wiejskich jest definiowana przez polskich ekonomistów bardzo szeroko [20].

     M.Duczkowska-Piasecka [16] w haśle podanym w ,,Encyklopedii Agrobiznesu” dowodzi, że: ,,Przedsiębiorczość można traktować jako postawę lub jako proces. Jako postawa przedsiębiorczość jest cechą jednostek ludzkich i polega na skłonności do podejmowania nowych działań, ulepszania istniejących elementów środowiska, na twórczo aktywnej postawie wobec otaczającej tę jednostkę rzeczywistości. Przedsiębiorczość jako proces polega na powstawaniu i rozwoju jednostek przedsiębiorczej działalności gospodarczej - przedsiębiorstwa”.

     Przedsiębiorczość jako postawę człowieka akcentuje przede wszystkim J.Wilkin [56] twierdząc, że: ,,Przedsiębiorczość jest pewnego rodzaju postawą człowieka wobec otoczenia , w którym żyje i pracuje”. Na postawę tą składa się wiele elementów takich jak: aktywność, innowacyjność, skłonność do ryzyka, adaptacyjność, dążenie do rozwoju.

     Z cechą osobowości ludzkiej przedsiębiorczość wiążą także K. Duczkowska- Małysz i M. Duczkowska-Piasecka [15] będące zdania, że polega ona na zaradności, inicjatywie i podejmowaniu działań, które przyczyniają się nie tylko do zaspokojenia aspiracji osób podejmujących je, ale także rozwoju lokalnego.

     Przedsiębiorczość w stwierdzeniu A.P. Wiatraka [54] jest natomiast sposobem zachowania się w działalności gospodarczej. Oznacza ona dążność ludzi do działania, znajdowania nowych rozwiązań, wykorzystywania pojawiających się możliwości oraz aktywności w poszukiwaniu dodatkowych i alternatywnych źródeł dochodu. Zdaniem tego ekonomisty rozwijanie przedsiębiorczości dotyczy nowych przedsięwzięć gospodarczych nie tylko w działalności pozarolniczej, ale rolniczej.

     Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich należy do tych zjawisk, wokół których od początku lat 90. toczy się ożywiona dyskusja. Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich pojawia się w takich samych formach jak i w innych dziedzinach gospodarowania, inne są natomiast uwarunkowania jej rozwoju. Różnice te wynikają z dotychczasowego zagospodarowania obszarów wiejskich
w Polsce, a w przeważającym stopniu z monofunkcyjnego ich charakteru. Zmiana dotychczasowego zagospodarowania obszarów wiejskich w kierunku ich wielofunkcyjnego rozwój, wymaga oddziaływania na mieszkańców wsi
i kształtowania w nich postaw przedsiębiorczego zachowania w dotychczasowej działalności i rozwijaniu nowych przedsięwzięć [55].

     Problematyka przedsiębiorczości na terenach wiejskich jest jednym
z najważniejszych zagadnień dotyczących przemian na wsi. Zmiany społeczno-polityczne wyzwoliły w znacznej części społeczeństwa ogromną inicjatywę i dały możliwości podejmowania decyzji o ,,pracy na własny rachunek” oraz związanego z tym ryzyka, poprzez ujawnienie zachowań społecznych nowego typu - zachowań przedsiębiorczych. Obok udoskonalenia rozwiązań w dotychczasowej działalności pojawiły się nowe inicjatywy gospodarcze, stwarzające dodatkowe możliwości zarobkowania. Wyrazem aktywnej postawy wobec wyzwań rynku jest sektor małych i średnich przedsiębiorstw na wsi [35].

     Zdaniem J. Janiuka [26] to właśnie te przedsiębiorstwa tworzą sektor prywatny
w Polsce i przyczyniają się do powodzenia całej gospodarki. Rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw związany jest z pewnymi szczególnymi uwarunkowaniami odnoszącymi się do tej grupy podmiotów gospodarczych.
Do zalet drobnej przedsiębiorczości można zaliczyć:

·        swobodę działania,

·        elastyczność w przystosowaniu do zmieniających się warunków,

·        niezależność w podejmowaniu decyzji,

·        ...