OBRÓBKA RĘCZNA
Rozwiąż test !!!
Ø Wprowadzenie – obróbka ręczna
Ø Cel i dokładność pomiarów warsztatowych
Ø Narzędzia pomiarowe:
Suwmiarka
Mikrometr
Głębokościomierz mikrometryczny
Czujniki
Średnicówka mikrometryczna
Ø Trasowanie
Ø Prostowanie i gięcie
Ø Przecinanie, wycinanie, cięcie
Ø Piłowanie
Ø Wiercenie
Ø Gwintowanie
Ø Struganie
Ø Zasady BHP przy obróbce ręcznej
Ø Test obróbka ręczna
Ø Program szkolenia zawodowego w zakresie pracowni metalowej - obróbka ręczna.
Obróbka ręczna wchodzi w zakres prac ślusarskich i ma na celu nadanie przedmiotom żądanych kształtów i właściwych wymiarów oraz poprawę jakości powierzchni, najczęściej poprzednio obrobionych mechanicznie. Często prace ślusarskie wiążą się z pracami montażowymi, które mają na celu dopasowanie składanych części i zapewnienie prawidłowej ich współpracy.
Mimo znacznego postępu w dziedzinie obróbki metali, a w szczególności w zakresie mechanizacji i automatyzacji procesów wytwarzania, obróbka ręczna nie straciła na znaczeniu. O roli i znaczeniu obróbki ręcznej w przemyśle mogą świadczyć liczby określające w procentach udział operacji ślusarskich i montażowych w stosunku do operacji maszynowych. W budownictwie maszyn roboty tego typu zajmują średnio około 30% czasu przeznaczonego na całkowitą obróbkę produktu. Podana wartość udziału robót ręcznych w ogólnym czasie wytwarzania odnosi się do produkcji seryjnej. Udział ten jest znacznie większy, gdy produkcja ma charakter jednostkowy.
Podstawowe prace ślusarskie to:
Ø trasowanie,
Ø ścinanie,
Ø przecinanie,
Ø prostowanie,
Ø gięcie,
Ø cięcie,
Ø piłowanie,
Ø wiercenie ręczne,
Ø gwintowanie,
Ø skrobanie,
Ø nitowanie
Ø oraz różne roboty montażowe.
Typowe stanowisko ślusarza wyposażone jest w stół drewniany albo metalowy. Płyta stołu jest obita blachą lub linoleum. Niekiedy do brzegów stołu są przybite ciężkie listewki, zabezpieczające drobne przedmioty przed spasaniem na ziemię. Do płyty stołu jest umocowane imadło służące do zamocowania w nim przedmiotów podczas różnych operacji ślusarskich. Imadła równoległe stosuje się do mocowania przedmiotów przy typowych robotach ślusarskich. Zacisku przedmiotu dokonuje się przez dosuniecie szczeki przesuwanej. Przed zabezpieczeniem przed uszkodzeniem miękkich lub kruchych przedmiotów przy zaciskaniu w imadle stosuje się wkładki imadłowe.
Do obróbki drobnych przedmiotów stosowane są imadełka trzymane w rękach. Stół ślusarski jest zaopatrzony w szuflady do przechowywania w nim narzędzi. W czasie pracy potrzebne narzędzia, przyrządy i materiały powinny być rozłożone na stole ślusarskim w takim porządku, żeby wszystkie czynności można było wykonać bez wysiłku i zbędnych ruchów.
Narzędzia pomiarowe i sposoby pomiaru:
Cel i dokładność pomiarów warsztatowych:
Celem pomiarów warsztatowych jest sprawdzenie prawidłowości wykonania przedmiotu obrabianego zgodnie z rysunkiem technicznym.
Sprawdzenie kształtu przedmiotu polega na ogół na pomiarze długości krawędzi średnic, pomiarze kątów, tj. wzajemnego położenia płaszczyzn względem siebie oraz na określeniu chropowatości powierzchni.
Narzędzia pomiarowe:
Suwmiarka - Suwmiarką nazywa się przyrząd pomiarowy z noniuszem, przystosowany do pomiaru wymiarów zewnętrznych i wewnętrznych, a gdy ma wysuwkę głębokościomierza – również do pomiaru głębokości. Suwmiarką można dokonać pomiaru z dokładnością do 0,1mm; 0,05mm lub do 0,02mm.
Budowa suwmiarki:
1. Prowadnica stalowa z podziałką milimetrową
2. Szczęki nieruchome na prowadnicy
3. Suwak
4. Dwie szczęki (odpowiadające szczękom stałym).
5. Podziałka długości 9mm, zwana noniuszem 5, składająca się z 10 równych części (lub więcej - zależnie od dokładności)
6. Dźwignia zacisku
7. Wsuwka głębokościomierza
Wynik pomiaru odczytuje się na podziałce milimetrowej naciętej na prowadnicy suwmiarki oraz na podziałce noniusza. Liczbę pełnych milimetrów odczytujemy na podziałce milimetrowej. Liczbę dziesiętnych części milimetra określi na podziałce noniusza ta kreska noniusza, która pokryje się z którąkolwiek kreską prowadnicy.
Oprócz suwmiarek z noniuszem 0,1 w warsztatach są stosowane niekiedy suwmiarki z noniuszem 0,05 i 0,02 mm na długości 19 mm.. W przypadku suwmiarek z noniuszem 0,05 składa się on z 20 działek naciętych w przypadku suwmiarki z noniuszem 0,02 ma ona noniusz z 50 działkami naciętymi na długości 49 mm.
We wszystkich tych suwmiarkach zasada odczytania pomiaru jest taka sama.
Poniżej są pokazane różne sposoby odczytywania wymiarów. Pomiary zostały wykonane z dokładnością do 0,1 mm.
Przykłady położenia podziałki noniusza suwmiarki podczas pomiaru: a) wymiar 0,0 mm, b) wymiar 80,1 mm c) wymiar 81,4 mm
Są różne rodzaje suwmiarek, miedzy innymi z czujnikiem, a wygląda ona tak:
Mikrometr - jest przyrządem służącym głównie do pomiarów wymiarów zewnętrznych. Przebieg pomiaru jest podobny jak przy pomiarze suwmiarką. Mikrometr jest zbudowany w następujący sposób: W kabłąku z jednej strony jest zamocowane kowadełko , a z drugiej- tuleja , zakończona nakrętką współpracującą z gwintem wrzeciona . Do zgrubnego przesuwania wrzeciona służy bębenek , a do dokładnego - sprzęgiełko . Zacisk służy do unieruchomienia wrzeciona w określonym położeniu. Tuleja w części gwintowanej jest przecięta i ponadto zaopatrzona w wewnętrzny gwint stożkowy, na który jest nakręcona nakrętka. W miarę nakręcania tej nakrętki na gwint stożkowy następuje ściskanie gwintu wewnętrznego, a tym samym kasowanie luzów, które mogą powstać wskutek długotrwałej pracy przyrządu. Śruba wrzeciona ma zwykle skok wynoszący 0,5 mm, wobec tego jeden obrót śruby przesuwa kowadełko wrzeciona o 0,5 mm. Obrócenie wiec bębna o 1 działkę podziałki poprzecznej powoduje przesunięcie się wrzeciona o 0,01mm.
Budowa mikrometru:
1. kabłąka
2. kowadełko
3. nieruchoma tuleja z podziałką wzdłużną
4. obrotowy bęben
5. podziałka poprzeczna
6. wrzeciono
7. zacisk ustalający
8. pokrętło sprzęgła ciernego
Przykłady położenia podziałki bębna mikrometru w czasie pomiaru
a) położenie tulei i bębna w czasie zetknięcia się wrzeciona z kowadełkiem
(odczyt – 0,00 mm)
b) odczytanie wymiaru 7,50 mm,
c) odczytanie wymiaru 18,73 mm
d) odczytanie wymiaru 23,82 mm.
Dla zwiększenia zakresu pomiarowego między tuleję a końcówkę stałą wkręca się odpowiedni przedłużacz lub ich zastaw. W skład kompleksu wchodzą przedłużacze długości 13, 25, 50, 100 i 200 mm. Zakres pomiarowy średnicówki bez przedłużacza wynosi 75 ¸ 88 mm, a ze wszystkimi przedłużaczami 75 ¸ 575 mm.
Głębokościomierz mikrometryczny - służy do pomiaru głębokości otworów.
1) Stopa głębokościomierza
2) Tuleja mikrometryczna
3) Gwint prowadzący wrzeciono
4) Bębenek
5) Sprzęgło
Czujniki to przyrządy pomiarowe, służące najczęściej do określania odchyłek od wymiaru nominalnego. Zakres pomiaru czujników nie przekracza 1 mm, często zamyka się w granicach kilku dziesiątych.
Czujnik jest zmontowany na pionowej kolumnie, nie uwidocznionej na rysunku, i po niej może być przesuwany w górę lub w dół. Mierzony przedmiot ustawia się na stoliku pomiarowym tak, aby końcówka pomiarowa wspierała się na powierzchni przedmiotu. Na naszym rysunku wysokość mierzonego przedmiotu odpowiada ściśle wymiarowi, na który czujnik został ustawiony. Zakres pomiarowy tego przyrządu wynosi zaledwie ±0,2 mm.
Szerokie zastosowanie w pomiarach warsztatowych, zwłaszcza przy odbiorze i kontroli maszyn, znalazły czujniki zegarowe. Jeden z najczęściej stosowanych czujników zegarowych:
Średnicówka mikrometryczna służy do wyznaczania wymiarów otworów, głównie średnic, w zakresie 75 ¸ 575 mm. Średnicówka mikrometryczna zbudowana jest z tulei 1, wrzeciona 6 ze śrubą mikrometryczną, bębna 2, końcówki stałej 3 z trzpieniem pomiarowym 4 i przedłużacza 5. Na tulei znajduje się kreska wzdłużna i podziałka o zakresie pomiarowym 13 mm. Na jednym końcu tulei znajduje się końcówka o powierzchni sferycznej, a na drugim nagwintowany wewnątrz otwór, w którym przesuwa się wrzeciono ze śrubą mikrometryczną o skoku 0,5 mm. Na wrzecionie jest zamocowany bęben z podziałką o zakresie pomiarowym 0,5 mm, co umożliwia odczyt z dokładnością do 0,01 mm.
Do sferycznej powierzchni tulei przylega trzpień pomiarowy osadzony w przykręconej do tulei oprawie ze sprężyną zapewniającą odpowiedni docisk. Jeden koniec wrzeciona ma sferyczną powierzchnię pomiarową i zabezpieczone nakrętką dwie śruby regulacyjne do nastawienia dolnej granicy zakresu pomiarowego.
Średnicówka mikrometryczna: a) widok, b) przedłużacz, c) prawidłowe (linie grube) położenie średnicówki w otworze
Trasowanie
Przed obróbką należy w wielu przypadkach wyznaczyć na przedmiocie linie, do których należy zebrać nadmiar materiału, lub określić miejsca, w których należy wywiercić lub wyciąć otwory. Czynności związane z wyznaczaniem takich linii lub określonych miejsc na obrabianym przedmiocie nazywamy trasowaniem. Trasowanie jest potrzebne w licznych pracach ślusarskich.
Do trasowania potrzebne są specjalne przyrządy i narzędzia:...
AleDe