ROZDZIAŁ I
ZNAKIEM w ¶cisłym tego słowa znaczeniu nazywamy dostrzegalny układ rzeczy, zjawisko spowodowane przez kogo¶ ze względu na to, iż jakie¶ wyraĽnie ustawione, czy zwyczajowo ukształtowane reguły nakazuj± wi±zać z tym układem rzeczy, czy zjawiskiem my¶l okre¶lonego typu.
OZNAKˇ jakiego¶ stanu rzeczy, czy zdarzenia nazywamy wszystko to, co współwystępuj±c z owym stanem rzeczy, czy zdarzeniem powoduje skierowanie nań czyjej¶ my¶li, choć nie istniej± reguły znaczeniowe.
ZADANIE 2
- Podaj przykład znaku; takiego, którego reguły znaczeniowe ustalone s± w zasięgu międzynarodowym; takiego, którego reguły znaczeniowe przyjęte s± tylko w społeczeństwie polskim; oraz takiego, którego reguły znaczeniowe ustalone s± tylko w małej grupie, do której Ty należysz.
USTALONY ZNAK W SPOŁECZEŃSTWIE POLSKIM
L jako nauka jazdy;
R jako drogówka
USTALONY ZNAK W ZASIĘGU MIĘDZYNARODOWYM
Q – międzynarodowy znak jako¶ci
STOP – znak drogowy obowi±zuj±cy w zasięgu międzynarodowym.
USTALONY ZNAK TYLKO W MAŁEJ GRUPIE
Czuwaj – słowo używane na powitanie w grupie harcerzy.
ZADANIE 3
Przy mało uczęszczanej szosie ¶cinano spróchniałe drzewa i na ten czas umieszczono barierę z napisem „objazd” oraz strzałkę kieruj±c± na równoległ± drogę poln±. W czasie ¶cinania drzew nikt jednak nie nadjechał szos±, a barierę niezwłocznie potem usunięto. Czy ta bariera
Z napisem i strzałk± była znakiem w tej sytuacji?
- Wyżej opisana sytuacja była znakiem bez względu na to, że nikt tamtędy nie przejechał.
ROZDZIAŁ II
ZADANIE 17
W Poznaniu kilkaset osób nosi imię Maria Kaczmarek. Czy wyrażenie „Maria Kaczmarek” to nazwa generalna?
- Wyrażenie „Maria Kaczmarek” nie jest nazw± generaln±, jest natomiast nazw± indywidualn±, ponieważ nazwa indywidualna służy danemu przedmiotowi tak długo, jak długo zachowuje on ci±gło¶ć istnienia. W tym przypadku nie ma znaczenia, że w Poznaniu kilkaset osób nosi to samo imię i nazwisko.
NAZWA INYWIDUALNA
To taka nazwa, która służy do oznaczania poszczególnych tych, a nie innych przedmiotów, nie przypisuj±c przez to samo danemu przedmiotowi takich czy innych wła¶ciwo¶ci wyróżniaj±cych go.
NAZWA GENERALNA
Odnosi się po wszystkich przedmiotów posiadaj±cych okre¶lony zespół cech.
ZADANIE 16
Czy uważasz, że wła¶ciwie s± zredagowane przepisy:
„Administratorzy dużych budynków mieszkalnych zobowi±zani s± zorganizować wywóz ¶mieci codziennie”.
„ Sędzia powinien wymierzyć surow± karę za poważne naruszenie porz±dku na sali s±dowej”
Zarówno w pierwszym jak i w drugim zdaniu przepisy s± zredagowane w sposób nieprawidłowy. W pierwszym zdaniu stwierdzenie „dużych budynków” nie ma wyraĽnej tre¶ci, gdyż nie jest jasne jakie budynki uważamy za duże. Nie wiemy ,czy duże budynki to takie, które maj± powyżej czterech pięter, czy też więcej, lub mniej.
W drugim zdaniu również brak wyraĽnej tre¶ci w słowach „ poważne naruszenie” . Tu także nie jest okre¶lone co należy uważać za poważne naruszenie.
ROZDZIAŁ III
ZADANIE 1
Podaj własne przykłady nazw, których zakresy pozostaj± w stosunku
zmienno¶ci
podrzędno¶ci pierwszego względem drugiego
krzyżowania się
wykluczania się ( przeciwieństwa )
STOSUNEK ZMIENNOSCI ZAKRESÓW.
Istniej± przedmioty, które s± jednocze¶nie desygnatami nazwy S i nazwy P, lecz nie ma takich desygnatów nazwy S, które nie byłyby desygnatami nazwy P, i nie ma takich desygnatów nazwy P, które nie s± S.
S – samochód
P – auto
STOSUNEK PODRZĘDNO¦CI
zakresów nazwy S względem zakresu nazwy P. Istniej± przedmioty, które s± desygnatami i nazwy S, i nazwy P, nie ma takich przedmiotów , które byłyby S nie będ±c zarazem P, ale s± takie, które s± desygnatami P choć nie s± S.
S – róża
P -kwiat
STOSNEK KRZYŻOWANIA SIĘ ZAKRESÓW
Istniej± S, które s± zarazem P, istniej± S, które nie s± P, oraz istniej± P, które nie s± S.
S – kobieta
P - nauczyciel
STOSUNEK WYKLUCZANIA SIĘ ZAKRESÓW
Istniej± S , które nie s± P, istniej± P, które nie s± S, natomiast nie istniej± takie przedmioty, które byłyby desygnatami i nazwy S i zarazem nazwy P.
S – okno
P -zegar
ROZDZIAŁ IV
ZADANIE 8
Podaj przykład definicji przez postulaty i sprawozdawczej.
DEFINICJA PRZEZ POSTULATY
Polega na tym, iż wyraz definiowany umieszczony w zdaniu lub w kilku zdaniach, w których inne wyrazy maj± znane nam już znaczenie, i na podstawie przykładu posługiwania się wyrazem definiowanym w tych zdaniach pozwalamy się innym domy¶lać, jakie znaczenie nadajemy temu wyrazowi.
a. Jeżeli a = b , to b = a
Jeżeli Piotr ma tyle lat co Zosia , to Zosia ma tyle lat co Piotr.
b. Jeżeli a = b = c , to a = c
Jeżeli Piotr ma tyle lat co Zosia, a Zosia ma tyle lat co Krzysztof, to Piotr ma tyle lat, co Krzysztof.
DEFINICJA SPRAWOZDAWCZA
To definicja, która wskazuje, jakie znaczenie ma czy też miał kiedy¶ wyraz definiowany w pewnym języku.
Subiekt - sprzedawca
Belfer - nauczyciel
ROZDZIAŁ V
ZADANIE 5
Czy napis „ Jan widział babkę dnia 2.XI. 1982r” jest zdaniem w sensie logicznym.
ZDANIE W SENSIE LOGICZNYM
Jest to wyrażenie jednoznacznie stwierdzaj±ce na gruncie reguł danego języka, iż tak a tak jest albo, że tak a tak nie jest. Stwierdzenie takie bywa zgodne albo niezgodne z rzeczywisto¶ci±.
Zdanie „ Jan widział babkę dnia 2.XI. 1982r” nie jest zdaniem w sensie logicznym.
Powyższe zdanie nie jest bowiem jednoznaczne. W zwi±zku z tym należy sprecyzować co znaczy „ babka”, gdyż można to słowo rozumieć dwojako :
a. „ Babka” jako , np. babcia.
b. „ Babka” jako , np. babka z piasku.
W takim przypadku musimy osobno mówić o zdaniu w sensie logicznym, które odpowiada temu napisowi branemu w pierwszym znaczeniu , i o innym zdaniu w sensie logicznym odpowiadaj±cym temu napisowi w drugim jego znaczeniu.
„Jan widział babkę dnia 2. XI. 1982r”. Zdanie to, zakładaj±c że baka oznacza babcię, jest zdaniem w sensie logicznym.
„Jan widział babkę dnia 2. XI. 1982r”. Słowo babka oznacza tu babkę piasku. Jest to zdanie w sensie logicznym.
ZADANIE 6
Dokonaj takich uzupełnień, by poniższe wypowiedzi niezupełne zmieniły się w zdania w sensie logicznym:
a. „ Przyszedł”
b. „ Zapada zmrok”
c. „ Jan zawarł umowę”
Ad. a. Krzysztof przyszedł do mnie dzisiaj o 9.00 rano.
Ad. b. Siedz±c na plaży wieczorem , obserwowałem jak zapada zmrok.
Ad. c. W czerwcu 2001r Jan zawarł umowę.
ROZDZIAŁ VII
ZADANIE 4
Czy stosunki wyrażone niżej wyróżnionymi słowami s± stosunkami symetrycznymi ; „ Jan jest wujem Anny”; „ Jan jest osob± spokrewnion± z Ann±” ; „ Jan wspomaga Piotra” ; „ Jan i Piotr wspomagaj± się nawzajem” ; „ Jan jest w procesie z Piotrem”.
STOSUNEK SYMETRYCZNY
Jest to taki stosunek , który w każdym przypadku je¶li zachodzi między pewnym poprzednikiem , a następnikiem , to zachodzi też między tym następnikiem , a poprzednikiem.
a. „ Jan jest wujem Anny” – nie jest to stosunek symetryczny. Jest on asymetryczny.
...
XMedzik30