Edward Brandford Titchener
Psychologia Strukturalna
1. Postulaty psychologii strukturalnej
Struktura organizmu może być zbadana niezależnie od jego funkcji za pomocą:
- analizy (wyodrębnienie części składowych),
- syntezy (ukazanie sposobu, w jaki ze składników tworzy się struktura),
- badanie funkcji różnych struktur (wyodrębnionych w analizie) oraz sposobów ich wzajemnych powiązań przy tworzeniu narządów funkcjonalnych,
- badanie zmiany formy i funkcji (towarzyszących stałości organizmu w czasie).
2. Sposoby uprawiania psychologii
Psychologię należy badać tak, jak współczesną biologię na gruncie:
a) osobniczym
-morfologia (nauka zajmująca się struktura organizmów żywych)
- fizjologia (nauka zajmująca się funkcjonowaniem poszczególnych struktur oraz ich wzajemnym powiązaniem)
-ontogenia (nauka zajmująca się zmianami osobniczymi struktur i ich fikcji podczas życia)
b) życia zbiorowego
- taksonomia-zoologia systematyczna - (nauka o klasyfikacji organizmów żywych na gatunki, rodzaje, etc.),
-ekologia-(nauka o rozmieszczeniu i funkcjonowaniu organizmów w przestrzeni),
-filogenetyka -(nauka o rozwoju ewolucyjnym różnych gatunków).
3. Psychologia eksperymentalna - morfologiczna(strukturalna): analiza strukturalna umysłu, odkrywanie elementarnych procesów składających się na świadomość, wyodrębnianie składników świadomości; poszukiwanie odpowiedzi na pytanie “co jest?” i “ile?” (bez pytania o funkcje); wyniki badań mają odnosić się do struktur, będących w centrum zainteresowań badacza - nie do funkcji. Metoda eksperymentalna służy do badania wrażeń i przedstawień.
“To, że z niektórych rozdziałów na temat anatomii umysłu wieje- rozumianą w we właściwym kontekście -nudą, świadczącą w istocie o ubóstwie elementów psychicznych, jest faktem o niezwykłej doniosłości.” (zdanie mówiące o skuteczności procedury - skomplikowane zdarzenia tworzą się z prostych elementów).
Psychologia strukturalna wykracza poza procesy elementarne i staje się anatomią kompleksów funkcjonalnych.
4. Psychologia funkcjonalna - fizjologiczna(opisowa): wg stanowiska morfologicznego umysł powinien być uważany za zespół procesów, ukształtowany i uformowany z uwzględnieniem organizmu fizycznego; organizm pamięta chce, sądzi rozpoznaje itd., w walce o byt opiera się na tych funkcjach - składają się one na bieżąca, operatywną psychikę jednostki, zatem z racji tego, że są to funkcje organizmu (nie ciała) należy je badać metodami eksperymentalnymi (zgodnie z zasadami “fizjologii psychicznej”).
Badanie funkcji bez uprzedniego poznania struktury grozi przyjęciem przez badacza w procesie wyjaśniania teologicznego (finalnego) punktu widzenia, może okazać się błędnym dla nauki (podobnie jak powrót witalizmu w fizjologii, ponowne zwrócenie się do filozofii).
Problemy powinny być formułowane w sposób statyczny i strukturalny, gdyż łatwiejsza jest morfologia elementów niż fizjologia.
“(…) psychologię eksperymentalną czeka długi okres badan analitycznych, których bezpośrednie i pośrednie wyniki posłużą ostatecznie za podstawę dla psychologii funkcji (..)”
5. Umysł to zespół procesów , ukształtowany i uformowany z uwzględnieniem organizmu psychofizycznego.
6. Psychologia ontogenetyczna -rozwojowa: psychologia dziecięca i okresu młodzieńczego.
7.Psychologia taksonomiczna: klasyfikacja emocji, instynktów i pobudek, temperament, umysłowość grup społecznych.
8. Psychologia funkcjonalna (fizjologiczna) umysłu kolektywnego: różnice w pojmowaniu różnych zjawisk w różnych kulturach.
9. Psychologia filogenetyczna: silne działanie szkoły ewolucyjnej, szybki postęp poznania rozwoju umysłowego.
10. Na strukturę umysłu składają się:
a) wrażenia- elementarne procesy psychiczne, wzbudzane ośrodkowo i peryferyjnie, Ebbinghaus nazywa je wrażeniami( wzbudzane wewnętrznie) i przedstawieniami (wzbudzanymi zewnętrznie), Kulpe dostrzega w nich jedno;
b) procesy wzruszeniowe- odpowiadające dzisiejszemu pojęciu emocji; Zeihen uważa, że nie występują oddzielnie od wrażeń i przedstawień, Wundt i Kulpe starają się je odróżnić.
Introspekcja jest narzędziem do badania wrażeń (celowość i świadomość działań, przeszkolenie, nauka o tym, jak doświadczać i opisywać. Psychologia eksperymentalna (atomistyczna) i psychologia ludów (poziom struktur psychicznych, które doprowadziły do zmian w umyśle.
Wundt: różne substraty fizyczne wrażeń i wzruszeń, inne prawidłowości zmian, jakości wrażenia rozciągają się w granicach maksimów różnicy, jakości wzruszeń miedzy maksimum przeciwieństwa lub antytezy.
Wyrazistość przysługuje tylko wrażeniom (uwaga). Wzruszenia znikają w procesie uwagi.
Według Titchenera procesów tych nie da się połączyć, gdyż z introspekcji “widać, że są inne”; istnieją dwa wyznaczniki odrębności: jakość (swoista i indywidualna) i natężenie (cecha ogólna, wspólna wszystkim doznaniom); istnieje wśród psychologów spór co do rozciągłości czasu trwania - Titchener rozstrzyga twierdząc , iż doznań nie można oddzielić od tych dwóch własności (s...
sysq