Charakterystyka przemieszczeń
• czas(stałe, czasowe – sezonowe/okresowe,
wahadłowe)• odległość(wewnętrzne i zewnętrzne, wewnątrzregionalne,
międzyregionalne, kontynentalne,międzykontynentalne)
• organizacja(Ŝywiołowe i planowe, legalne i nielegalne,
dobrowolne i przymusowe• przyczyna• ekonomiczne
(otrzymanie ziemi, pracy, mieszkania, lepsze zarobki za
granicą),• polityczne - represje polityczne, repatriacje, deportacje
(wysiedlenia)Tybetańczycy, Kongo• społeczne – łączenie się rodzin,
zawieranie małŜeństw, realizacja celów osobistych (indywidualnych)
• religijne - pielgrzymki do miejsc kultu religijnego (Częstochowa,
Mekka), ucieczka przed prześladowaniami religijnymi,
• kulturowe - np. Kazachowie uciekli do Chin po kolektywizacji stad
zwierząt),• przyrodniczo-ekologiczne - kataklizmy naturalne (częste posuchy w
Brazylii), ekologiczne (Afryka) np. nadmierny wypas zwierząt,
deforestacja• turystyczne• służbowe Źródła danych o ruchu wędrówkowym
• Bieżąca rejestracja graniczna(paszportowa)• Bieżąca rejestracja meldunkowa
• Spisy obejmujące pytania o dokonane zmiany miejsca zamieszkania
Metody analizy demogr. • ogólne metody statystyki teoretycznej
• metody opisowe (m.in. współczynniki)• konstrukcje teoretyczne (tablice
wymieralności/trwania Ŝycia, siatka demograficzna, współczynniki reprodukcji
brutto i netto) Ogólne metody statystyki teoretycznej Zakres badań:
• 1) analiza stanu (statystyczne odzwierciedlenie struktury ludności w
danym momencie np. udział badanej grupy w liczbie ogółem w % w danym
dniu)• 2) analiza dynamiki- stosunek procentowy badanego zjawiska w
czasie np.: wzrost (spadek) liczby ludności w % METODY BADANIA STRUKTUR
Metody statystyczne• Ich podstawa jest analiza szeregu strukturalnego. MoŜe
to być zarówno empiryczny szereg rozdzielczy jednej zmiennej, przedstawiający
podział zbiorowości według jednej cechy, jak teŜ szereg kumulacyjny,
utworzony poprzez kolejne sumowania liczebności przedziałów. W oparciu o
szeregi strukturalne moŜna konstruować wskaźniki struktury, polegające na
przedstawieniu udziału jednego elementu w całości zbioru Metody graficzne i
kartograficzne Ich podstawą są wykresy strukturalne, ukazujące wzajemny stosunek
poszczególnych elementów w całej zbiorowości, np.:• diagramy (liniowe, słupkowe,
kwadratowe, kołowe i inne) • kartodiagramy (diagramy słupkowe, kwadratowe, kołowe i
inne rozmieszczone na mapie) • histogram (słupki przedstawiają liczebność klas, a ogólna
powierzchnia histogramu moŜe być proporcjonalna do liczby określającej cechy
całej zbiorowości) • wielobok liczebności (jest to linia łamana łączącą punkty o
współrzędnych równych środkom przedziału klasowego szeregu rozdzielczego (x)
[średnia] i częstości / liczebności odpowiadających poszczególnym klasom (y)),
• krzywa liczebności (j.w. ale jest to krzywa) • trójkąt Ossana Syntetyczne miary
reprodukcji ludności pozwalają: • ocenić tempo wzrostu ludności ogółem
• liczbę ludności określonych grup • wielkość potencjału demograficznego
całej ludności • wielkość potencjału demograficznego określonych grup
Z punktu widzenia demograficzno społecznego wyróŜniamy 5 funkcji rodziny
(alfabetycznie): • 1) edukacyjna (czyli wychowawcza) • 2) ekonomiczna
• 3) opiekuńcza • 4) prokreacyjna (czyli reprodukcyjna) • 5) seksualna
Polityka ludnościowa• celowe, długofalowe oddziaływanie państwa i podmiotów
publicznych na przebieg procesów demograficznych w celu ukształtowania
poŜądanego stanu i struktury ludności, przez tworzenie odpowiednich warunków
społecznych, ekonomicznych i politycznychGłówne potencjalne składniki i
narzędzia polityki ludnościowej: • polityka ochrony zdrowia (wsparcie walki z
najpowszechniejszymi chorobami, sprzyjanie badaniom profilaktycznym etc.),
• polityka mieszkaniowa (np. sprzyjanie rozwojowi budownictwa mieszkaniowego,
tańsze kredyty dla młodych małŜeństw etc.)• polityka zabezpieczenia społecznego
i zatrudnienia(zabezpieczenia prawne dla pracujących matek, ograniczanie
bezrobocia, świadczenia rodzinne, ubezpieczenia społeczne,pomoc społeczna)
• polityka edukacyjna (działania edukacyjne na rzecz zachowań prokreacyjnych np.
. zwiększania dzietności,kształtowanie systemu wartości ),• polityka gospodarcza
(zapewnienie wzrostu gospodarczego powodującego wzrost zamoŜności ludności)
Etapy prognozowania:• ustalenie wyjściowych struktur ludności według
płci, wieku i rozmieszczenia terytorialnego,• określenie i uwzględnienie
przyszłych ruchów migracyjnych,• postarzanie ludności (z uwzględnieniem
zgonów),• przewidywanie przyszłej liczby urodzeń,• ustalanie wynikowych
współczynników demograficznych, Przewidywanie przyszłej liczby urodzeń
Główne czynniki brane pod uwagę:1) ogólna liczba kobiet w wieku rozrodczym
2) struktura wieku kobiet w wieku rozrodczym 3) poziom współczynników
płodności dla poszczególnych grup wiekowych kobiet w wieku rozrodczym
(najtrudniejszy w przewidywaniu) Szacowanie przyszłej liczby gospodarstw
domowych odbywa się na podstawie następujących zespołów współczynników:
• 1) wsp. niezmienne – stan aktualny – stosunek liczby głów gospodarstw
domowych do liczby ludności danej płci i grupy wieku według oststniego
spisu ludności • 2) wsp. ekstrapolowane – na podstawie zaobserwowanych
trendów z co najmniej 2 poprzednich spisów ludności • 3) wyznaczone na
podstawie bardziej szczegółowych analiz i bardziej złoŜonych hipotez
(np. analizy współzaleŜności współczynników demograficznych i
czynników społeczno-ekonomicznych)
gospodarka9