9. Całkowanie przez podstawienie całek oznaczonych. Przykład.
Zachodzi wzór :
Założenia:
- funkcja g ma w przedziale [a,b] ciągłe pochodne,
- funkcja f jest ciągła w zbiorze g([a,b]),
- g(a) = a , g (b) = b
Dowód.
F – fun. pierw f
Przykład.
16. Liniowość całki oznaczonej.
Jeśli , to:
Dowód:
a = x o < x1 < ... < xn = b
Tworzę sumę całkową dla af(x) bg(x) :
stąd :
powyższa liczba nie zależy od doboru punktów Ci i ciągu Dn. Stąd zachodzi udowadniany wzór.
17.Całkowanie iloczynu dwóch funkcji całkowalnych.
Jeżeli
18. Gdy f £ g całki oznaczone funkcji f ,g.
20. Twierdzenie o wartości średniej całek oznaczonych.
Jeżeli f : [a,b] ®R jest ciągła, to istnieje takie c Î [a,b] że:
Z tw. Weierstrassa istnieje m,M takie że m £ f(x) £ M w [a,b], stąd:
Z ciągłości f przyjmuję wszystkie wartości pośrednie pomiędzy m a M. Jedną z nich jest średnia całkowa. Stąd:
21. Nierówność pomiędzy całkami (moduły).
Jeżeli f całkowalna w sens. Reim. to :
22. Podstawowe tw. rachunku całkowego.
Niech . Funkcja górnej granicy całkowania:
Jeżeli f jest całkowalna to funkcja górn. gran. całkow. F jest ciągła i ma pochodne w każdym punkcie x Î [a,b] w którym funkcja f jest ciągła. Ponadto w każdym punkcie przedziału zachodzi związek F`(x) = f(x).
I. Ciągłośc xo Î [a,b] ,
x < x0
Gdzie M jest pewnym dodatnim ograniczeniem górnym f tj.
| f(x) | £ M , x Î [a,b]. Istnienie M jest rezultatem całkowalności funkcji f, (f całkowal. są ograniczone) oznacza to:
x > x0
Również:
II. Różniczkowalność.
Zakładam, że f jest ciągła w przedziale x Î [a,b]
Z tw. o wartości średniej dla całek istnieje taki punkt cn Î[x, x+h] że:
23. Wzór Newtona – Leibniza.
Jeżeli funkcja f:[a,b]®R jest ciągła, to :
Dla dowolnej G pierwotnej dla f.
dowód®
G – pierwotna dla f tj. G`(x) = f(x)
F – pierwotna dla f tj. F`(x)=f(x)
stąd:
24. Całkowanie przez części całki oznaczonej.
Jeżeli funkcje u , v : [a,b]®R mają ciągłe pochodne, to :
25. Twierdzenie o całkach funkcji parzystych i nieparzystych.
f : R®R jest parzysta gdy f (-x) = f (x) a nieparzysta gdy f (-x) = - f(x).
Jeżeli a > 0 oraz funkcja f: [-a,a] ®R jest ciągła to:
a) jeżeli f jest nieparzysta
b) jeżeli f jest parzysta
II. Funkcji wielu zmiennych.
23. TW. o ciągłości funkcji różniczkowalnej n zmiennych.
TW. U Ì Rn jest zbiorem otwartym; x Î U;
Jeżeli funkcja f : U®R jest różniczkowalna w punkcie x, to jest ciągła w tym punkcie.
Należy sprawdzić czy:
Z definicji różniczkowalności istnieje wektor c Î Rn taki,że:
24. TW. o istnieniu pochodnych cząstkowych f n.
TW. U Ì Rn jest zbiorem otwartym; x = (x1,x2,...,xn) Î U;
f : U®R. Jeżeli funkcja f jest różniczkowalna w punkcie x, to ma w tym punkcie pochodną cząstkową względem każdej zmiennej.
Z różniczkowalności istnieje wektor c=(c1,c2,...,cn) taki, że:
h=(0,..., t,...,0) ( h:=x+tci) ze wzoru (*)
25. WK istnienia extremum lokalnego.
Zakładam f: U®R, U Ì Rn jest zbiorem otwartym, funkcja f ma w zbiorze U pochodne cząstkowe. Jeżeli funkcja f ma w pkt. a Î U extremum lokalne, to:
9.Zamiana zmiennych w całce podwójnej.
Niech przekształcenie 1) x = x (u,v), y = y (u,v) odwzorowuje obszar regularny domknięty D w płaszczy. u i v na obszar regularny domknięty D w płaszczy. x i y. Jeżeli funkcje x,y są klasy C1 to wyrażenie :
nazywamy jakobianem przekształcenia 1).
Jeżeli w przekształceniu 1):
- funkcje x(u,v), y(u,v) są klasy C1 w pewnym zbiorze otwartym
U zawierającym obszar regularny D,
- D – obszar regularny
- Wnętrze obszaru D przechodzi w przekształcenie x = x (u,v),
y = y (u,v) na wnętrze obszaru D,
- Jakobian różny od zera dla każdych (u,v) Î U
- f(x,y) jest ciągła w D
to zachodzi wzór:
10. Zamiana zmiennych na biegunowe.
Założenia punktu9.
x = rcosj, y = rsinj,
mamy:
8. Własności całek podwójnych.
Założenia: D1,D2,D – obszary normalne.
- - jeżeli D1 D2 nie mają wspólnych pkt. wewnętrznych, to:
stivi7