komarzyca bzykawica.pdf

Komarzyca

bzykawica

Do czego to służy?

Przeznaczenie niżej zaprezentowanego ukła−

du jest typowe dla wszystkich układów "drę−

czących". Celem nadrzędnym jest zdenerwo−

wanie osoby, o której wiadomo, że ma duże

poczucie humoru. Pora, aby to sprawdzić

i osobiście się o tym przekonać. Jeśli obda−

rzona takim bzykającym maleństwem kole−

żanka czy kolega nie stracą dobrego humo−

ru, będzie to oznaczało, że masz dobrych

przyjaciół. Być może i Tobie w odwecie

sprawią podobnego psikusa, oile będą potra−

fili zmontować podobnego typu urządzenie

(masz nad nimi tę właśnie przewagę!).

Naukowcy już dawno temu wiedzieli, że

za ukąszenia odpowiadają samice komarów −

stąd nazwa: "Komarzyca". Nie obawiajcie się

jednak − ta Komarzyca nie zrobi nikomu żad−

nej cielesnej krzywdy. Budowa tego urządze−

nia jest bardzo prosta. Zaledwie garstka ele−

mentów. Nawet początkującemu elektroniko−

wi zmontowanie Komarzycy nie powinno za−

jąć więcej niż dziesięć...piętnaście minut.

Azatem do dzieła!

A(średnio).

IC1 pracuje tutaj wroli generatora astabil−

nego. Częstotliwość pracy generatora ustala−

ją elementy R1,C1 oraz pomocniczy rezystor

R2. "Oko" Komarzycy stanowi fototranzy−

stor T1 współpracujący z opornikiem R3.

Wejście MR IC1 (wyprowadzenie 6) decydu−

je o uaktywnieniu bądź zablokowaniu gene−

rowania impulsów na wyjściu zwewnętrzne−

go dzielnika generatora − wyprowadzenie 8.

Stan niski na wejściu MR uaktywnia kostkę

IC1, czyli wtedy, gdy fototranzystor jest za−

mknięty (w ciemności). Wejście MR nie po−

siada obwodu z przerzutnikiem Schmitta.

Oznacza to brak histerezy, czyli reagowanie

na liniowe zmiany napięcia na wejściu. Jed−

nak w praktyce układ jako całość sprawuje

się poprawnie.

Elementy R4, R5 iC2 pośredniczą wste−

rowaniu tranzystora T2 i tym samym

przetwornika piezo Q1. Kondensator C2 od−

powiada za powolne narastanie i opadanie

dźwięku wydobywającego się co pewien

okres z przetwornika Q1. Mówiąc ogólnie,

C2 odpowiada za symulację lotu owada. Za−

stosowanie rezystorów R4, R5 jest konieczne

do ustalenia czasu narastania i opadania

dźwięku. Natomiast dźwięk "bzyczenia"

Komarzycy jest pobierany bezpośrednio

z generatora IC1. Rezultatem takiego podłą−

czenia przetwornika−blaszki piezo jest

podwójne wykorzystanie elementów R1, R2,

C1. Ustalają one bowiem także czas przerwy

pomiędzy jednym a drugim "bzyczeniem".

Wewnętrzny dzielnik IC1 ustawiono na

stopień podziału wynoszący 8192. Zdecydo−

wało o tym zwarcie wejść programujących

A,B(wyprowadzenia 12,13 IC1) do "minusa"

zasilania. W efekcie dla podanych wartości

elementów generatora udało się uzyskać za−

równo dźwięk zbliżony do bzyczenia owada,

jak i rozsądny czas przerwy pomiędzy tego

typu dźwiękami. Rezystor R6 zapewnia wy−

dobywanie się dźwięku zprzetwornika Q1.

Jak to działa?

Schemat ideowy Komarzycy przedstawia

rysunek 1 .

Głównym elementem elektronicznego

owada jest układ scalony CMOS IC1. Jego

użycie zapewnia minimalny pobór prądu

w czasie uśpienia Komarzycy. Uśpienie,

podobnie jak i u naturalnej krewniaczki, ma

miejsce podczas dnia. Oile prawdziwy owad

Montaż i uruchomienie

Model Komarzycy został zlutowany bez płyt−

ki drukowanej, wprost do zakrętki po wodzie

mineralnej. Na zewnątrz umieszczono jedynie

złączkę do baterii 9V, przetwornik piezo oraz

fototranzystor (w otworze z boku nakrętki).

Ciąg dalszy na stronie 101.

Wykaz elementów

Rezystory

*R1,,*R2 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..20M

Rys. 1 Schemat ideowy

Ω

R4 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..100k Ω

R5 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..10k Ω

*R6 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..1,,8k

Ω

Kondensatory

*C1 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..100nF

*C2 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..220 µ F//10V

Półprzewodniki

T1 .. .. .. .. .. .. .. ..dowollny ffottottrranzysttorr,, ew.. ffottorrezysttorr

T2 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..BC558..

IIC1 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..4541

Pozostałe

Płłyttka drrukowana

Prrzettworrniik piiezo o śrredniicy 27mm llub wiiększejj

Złłącze "kiijjanka" do batterriiii 9V

Elektronika dla Wszystkich

płci żeńskiej z tego ga−

tunku żywi się krwią,

o tyle elektronicznemu

odpowiednikowi wy−

starcza konsumpcja energii

zawartej w popularnej baterii

9V. Bateria taka starczy na długo,

gdyż pobór prądu podczas dnia nie przekra−

cza kilku mikroamperów. W nocy nie więcej

niż kilkanaście

*R3 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..2,,2M

Ciąg dalszy ze strony 95.

Pozostałe elementy zala−

no klejem epoksydowym,

co czyni owada wodo−

iwstrząsoodpornym.

Układ można też

zmontować na płytce

drukowanej przedsta−

wionej na rysunku 2 .

Zmieści się ona całko−

wicie wpudełku po za−

pałkach. Możliwe jest także zamknięcie owada w innej obudowie,

gdyż w płytce przewidziano otwory na małe śrubki o trzymilimetro−

wej średnicy. Pod układ scalony montujemy podstawkę 14−nóżkową.

Zanim to zrobimy, w płytkę trzeba wlutować rezystor R6.

Do punktów oznaczonych jako " A ", " B " lutujemy przewody do

przetwornika piezo Q1. Do otworów oznaczonych jak " + " i " − "

podłączamy baterię zasilającą.

Układ zlutowany ze sprawnych podzespołów powinien działać od

razu po zapadnięciu zmroku. W zależności od egzemplarza układu

scalonego i tolerancji wykonania rezystorów oraz kondensatorów

może się okazać konieczne indywidualne dobranie elementów R1

lub/i C1. Kto chce może wymienić kondensator C2 na inny celem

zmiany tempa narastania iopadania dźwięku. Głośność owada usta−

la wartość rezystora R6 (w zakresie 1kΩ...4,7kΩ). Standardowo

opornik ten jest wlutowany pod układem scalonym. Jeśli będziemy

częściej go wymieniać na inny, lepiej wlutować go od strony druku.

Warto się przekonać na sobie jak funkcjonuje układ. Ustawienie

pożądanego działania może zająć parę dni albo raczej nocy, ale od te−

go zależy, jak szybko owada wykryje osoba nim obdarzona. Ostatecz−

nie wyregulowany układ podkładamy upatrzonej osobie, októrej wie−

my, że potrafi się śmiać nie tylko zinnych.

Dariusz Knull

Elektronika dla Wszystkich

Rys. 2 Schemat montażowy

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: