22227.pdf

Hydrofilowe Zapobiegaj¹ lub zmniejszaj¹ one przenikanie

i absorpcjê niebezpiecznych substancji przez

skórê, chroni¹c j¹ zarazem przed zmianami

chorobowymi.

Środki hydrofilowe (sporz¹dzane na pod-

³o¿ach rozpuszczalnych w wodzie) stoso-

wane s¹ przy pracy z rozpuszczalnikami

organicznymi, produktami destylacji ropy

naftowej, smo³¹, utwardzaczami, klejami

i py³ami (w³ókna szklane, materia³y budow-

lane, py³y toksyczne, np. ¿ywice, polimery,

barwniki, metale).

Wytwarzane s¹ na bazie substancji cha-

rakteryzuj¹cych siê zdolności¹ zmieniania

napiêcia powierzchniowego i tworzenia

b³on. S¹ to zwykle wielocz¹steczkowe po-

limery pochodzenia naturalnego: kazeina,

¿elatyna, dekstryna, agar-agar, lub synte-

tycznego – polialkohol winylowy, karbopole

i inne. Substancje te w obecności wody

pêczniej¹, daj¹c roztwory koloidalne, po od-

parowaniu wody lub innego rozcieñczalnika

tworz¹ cienk¹, elastyczn¹ b³onê. B³ona taka

jest na ogó³ dośæ trwa³a i nieprzepuszczalna

dla substancji organicznych. Po pracy ³atwo

zmywa siê wod¹.

Preparaty te dziêki wytworzeniu cienkiej,

nieprzepuszczalnej warstwy ochronnej,

utrudniaj¹ absorpcjê i wnikanie czynników

szkodliwych przez skórê [4, 5].

Środki ochrony skóry wytwarzane

s¹ w Europie w dośæ szerokim asortymencie;

na rynku znajduje siê kilkadziesi¹t produk-

tów. Niektóre z nich s¹ dostêpne równie¿

w Polsce. W kraju wytwarzany jest od dawna

¿el hydrofilowy o nazwie SECOL opracowany

w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy

– Pañstwowym Instytucie Badawczym i do-

brze oceniany przez odbiorców. Jednak pre-

parat ten zawiera w swoim sk³adzie kazeinê,

która jako produkt naturalny ma zmienne

parametry, np. lepkośæ i rozpuszczalnośæ,

a ponadto w okresie letnim ³atwo ulega

atakowi mikroorganizmów, co zniechêca

producenta do zwiêkszania produkcji.

Obecnie na rynku s¹ dostêpne takie syn-

tetyczne hydrokoloidy, jak etery celulozy, poli-

(alkohol winylowy) i inne, charakteryzuj¹ce siê

pewn¹ odporności¹ na przenikanie rozpusz-

czalników organicznych. W CIOP-PIB podjêta

Hydrofilowe

mgr in¿. JOANNA KURPIEWSKA

dr JOLANTA LIWKOWICZ

Centralny Instytut Ochrony Pracy

– Pañstwowy Instytut Badawczy

œrodki ochrony skóry

– nowe rozwi¹zania

Na stanowiskach pracy, gdzie z ró¿nych przyczyn nie mo¿na u¿ywaæ rêkawic ochronnych jednym ze sposobów ograniczenia

kontaktu skóry r¹k ze szkodliwymi substancjami jest pokrycie jej nieprzepuszczaln¹ dla substancji szkodliwych pow³ok¹,

któr¹ tworz¹ środki ochrony skóry.

W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Pañstwowym Instytucie Badawczym podjêto badania zmierzaj¹ce do opracowa-

nia nowoczesnego hydrofilowego środka ochrony skóry z wykorzystaniem dostêpnych na rynku syntetycznych hydro¿eli

i zapewniaj¹cego jednocześnie dobr¹ ochronê.

Hydrophilic skin protection measures – a new concept

Hands, the most exposed part of the body in contact with toxic substances, are mostly protected with protective gloves. Barrier creams, gels

and ointments are quite effective in protecting workers’ hands against hazardous substances at workstations in which gloves cannot be used.

This article presents an overview of new components of a hydrophilic gel protecting the skin against the absorption of organic solvents as well

as against the effects of lubricants, paints, oils, greases or derivatives. These substances will be applied in a new protecting gel developed in

the Central Institute for Labour Protection – National Research Institute.

Wprowadzenie

ce ochronne. W Centralnym Instytucie Ochrony

Pracy – Pañstwowym Instytucie Badawczym

podjêto badania zmierzaj¹ce do opracowania

nowoczesnego środka ochrony skóry zapew-

niaj¹cego dobr¹ ochronê.

Szkodliwe substancje i preparaty che-

miczne mog¹ powodowaæ powstawanie

na skórze zmian chorobowych dwojakiego

rodzaju: z podra¿nienia i alergiczne [1]. Cho-

roby skóry, których zwi¹zek przyczynowy

z warunkami pracy zosta³ potwierdzony

epidemiologicznie lub wykazuje wysokie

prawdopodobieñstwo, s¹ w ustawodaw-

stwie wielu pañstw określone w specjalnych

wykazach, daj¹cych podstawê formaln¹

do uznania ich za choroby zawodowe.

W Polsce zosta³y one określone w Wykazie

chorób zawodowych , który stanowi za-

³¹cznik do rozporz¹dzenia Rady Ministrów

z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu

chorób zawodowych, szczegó³owych zasad

postêpowania w sprawach zg³aszania podej-

rzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób

zawodowych oraz podmiotów w³aściwych

w tych sprawach [2].

W Polsce wed³ug danych z 2005 r. choro-

by zawodowe skóry znajduj¹ siê na pi¹tym

miejscu pod wzglêdem liczby zachorowañ

wśród ogólnej liczby chorób zawodowych

[3]; w Europie Zachodniej znajduj¹ siê

na drugim miejscu.

Celem tego opracowania jest zwrócenie

uwagi na środki ochrony skóry, inne ni¿ rêkawi-

Środki ochrony skóry

i ich zastosowanie

Na stanowiskach pracy, gdzie nie mo¿na

u¿ywaæ rêkawic ochronnych lub utrudniaj¹

one pracê, jednym ze sposobów ogranicze-

nia kontaktu skóry r¹k ze szkodliwymi sub-

stancjami jest pokrycie jej nieprzepuszczaln¹

dla substancji szkodliwych pow³ok¹, któr¹

tworz¹ środki ochrony skóry.

Preparaty te, tak¿e u¿ywane do ochrony

twarzy i szyi, np. przed oparami chemikaliów

czy py³em z obrabianych materia³ów, daj¹

mo¿liwośæ ochrony skóry przed wnikaniem

szkodliwych substancji chemicznych. Po na-

niesieniu na skórê tworz¹ warstewkê lub

b³onê stanowi¹c¹ barierê przed dzia³aniem

substancji niepo¿¹danych. B³ona ta nie po-

winna utrudniaæ manipulowania palcami,

zak³ócaæ wymiany ciep³a, ani procesu per-

spiracji skóry. W literaturze fachowej środki

te s¹ nazywane kremami, ¿elami, maściami

ochronnymi, kremami barierowymi, nie-

widzialnymi lub biologicznymi rêkawicami.

BEZPIECZEŃSTWO PRACY 12/2006

zosta³a próba unowocześnienia i optymalizacji

receptury ¿elu hydrofilowego.

(np. galaktany, gumy, śluzy, poliuronidy, pek-

tyny). Najczêściej stosowanymi w przemyśle

kosmetycznym hydrokoloidami s¹ skrobia

i pochodne celulozy.

Skrobia wystêpuje w korzeniach, na-

sionach i owocach roślin. W zimnej wodzie

skrobia praktycznie siê nie rozpuszcza,

w ciep³ej pêcznieje, a ogrzewana tworzy

koloidalne roztwory przechodz¹ce po och³o-

dzeniu w ¿ele.

Celuloza [9] jest naturalnym zwi¹zkiem

wielkocz¹steczkowym wchodz¹cym w sk³ad

wiêkszości roślin. W kosmetyce jest stosowa-

na celuloza mikrokrystaliczna, o wymiarach

kryszta³ków 20 – 150 nm, któr¹ uzyskuje siê

przez czêściow¹ hydrolizê celulozy kwasem

solnym. Hydrolizat taki równie¿ nie mie-

sza siê z wod¹, natomiast w środowisku

wodnym tworzy ¿ele. W kosmetyce znaj-

duje zastosowanie jako stabilizator emulsji

i substancja zapobiegaj¹ca rozdzielaniu siê

sta³ych i p³ynnych sk³adników preparatu

(np. pasty do zêbów, pudru).

Czêsto stosowane etery celulozy [10]

s¹ bia³ymi lub ¿ó³toszarymi substancjami

bezwonnymi, bez smaku i s¹ stosunkowo

ma³o podatne na wp³yw grzybów, pleśni

i bakterii. Do najwa¿niejszych hydrokolo-

idów z tej grupy nale¿¹: metylo-, etylo-,

hydroksyetylo- i karboksymetyloceluloza.

Metyloceluloza i hydroksyetyloceluloza

s¹ stosowane do wytwarzania ¿eli kosme-

tycznych (maseczki, pasty do zêbów) i re-

gulacji konsystencji preparatów jako zagêsz-

czacz, emulgator, środek zatrzymuj¹cy wodê

w preparatach. Etyloceluloza nie rozpuszcza

siê w wodzie, rozpuszcza siê w rozpusz-

czalnikach organicznych, ma w³aściwości

pow³okotwórcze. Karboksymetyloceluloza

znajduje zastosowanie jako środek wi¹¿¹cy

i zagêszczaj¹cy, mo¿e byæ sk³adnikiem kre-

mów ochronnych (rozpuszcza siê w wodzie,

natomiast nie rozpuszcza siê w rozpuszczal-

nikach organicznych, a utworzony przez

ni¹ na skórze film nie utrudnia wymiany

gazowej). Jest stosowana jako emulgator,

zagêszczacz, spoiwo, stabilizator, koloid

ochronny lub środek b³onotwórczy.

Inne polisacharydy, jak: galaktany (hy-

drokoloidami galaktanowymi s¹: agar

i karagenina, gumy (arabska i tragakanta),

śluzy, pektyny w produktach kosmetycznych

s¹ środkami wi¹¿¹cymi wodê, czynnikami

zagêszczaj¹cymi, emulgatorami.

Śluzy po zmieszaniu z ciep³¹ lub zimn¹

wod¹ pêczniej¹ i przechodz¹ w gêste,

ci¹gn¹ce siê ciecze i w kosmetyce s¹ stoso-

wane jako czynniki zagêszczaj¹ce, wi¹¿¹ce

wodê, stabilizatory emulsji, środki ³agodz¹ce

podra¿nienia skóry oraz emolienty.

Pektyny zaś w specyficznych warunkach

środowiska wodnego (kwaśny roztwór,

obecnośæ cukrów, gliceryny, alkoholu) roz-

puszczaj¹ siê ³atwo i tworz¹ ¿ele, co pozwala

na wykorzystanie ich jako środków zagêsz-

czaj¹cych, emulgatorów t³uszczów, oleju

mineralnego i olejków eterycznych.

¯elatyna jest wysokocz¹steczkowym po-

lipeptydem, galaretki ¿elatynowe s¹ bardzo

dobrze tolerowane przez skórê, ale ich wad¹

jest du¿a podatnośæ na wp³yw drobno-

ustrojów, dla których stanowi¹ dobr¹

po¿ywkê. Dlatego preparaty ¿elatynowe

s¹ trwa³e jedynie w obecności środków

konserwuj¹cych. W kosmetyce ¿elatyna

jest stosowana do wytwarzania maseczek

do twarzy w formie ¿eli, jako stabilizator

emulsji, a z 20 – 25-procentowym roztwo-

rem gliceryny tworzy ¿el glicerynowy wyko-

rzystywany w preparatach do pielêgnacji r¹k

(podwy¿sza wilgotnośæ wysuszonej skóry).

Innym czêsto stosowanym polipeptydem

jest kolagen, g³ówne bia³ko tkanki ³¹cznej,

odpowiedzialny za elastycznośæ skóry. Uby-

tek kolagenu ze skóry powoduje powsta-

wanie zmarszczek, w trakcie jej starzenia.

Kolagen jest powszechnie stosowany w ko-

smetykach, zw³aszcza w kremach i maściach

przeciwzmarszkowych. Jest te¿ stosowany

jako wype³niacz w chirurgii kosmetycznej.

Do produkcji preparatów kosmetycznych

szerokie zastosowanie znalaz³y hydrokoloidy

syntetyczne bêd¹ce produktami polimeryza-

cji kwasu akrylowego (karbopol), alkoholu

winylowego (PVAL), winylopirolidonu oraz

kwasu krzemowego (¿el krzemionkowy).

Karbopol jest produktem polimery-

zacji kwasu akrylowego, najprostszego

z nienasyconych kwasów alifatycznych

(CH 2 =CH-COOH). W kosmetyce sole kar-

bopolu s¹ środkami zagêszczaj¹cymi i dys-

perguj¹cymi (szampony, pasty do zêbów),

stabilizatorami emulsji, stosuje siê je do wy-

twarzania ¿eli. Karbopol mo¿na stosowaæ

do zagêszczania roztworów organicznych,

np. glicerynowych.

Poli(alkohol winylowy) (PVAL) powstaje

w wyniku polimeryzacji alkoholu winylowego

(CH 2 =CH 2 OH). PVAL jest cia³em sta³ym,

higroskopijnym, które dobrze rozpuszcza

siê w wodzie, natomiast nie rozpuszcza siê

w rozpuszczalnikach organicznych. Miesza

siê dobrze z poliglikolami, które równie¿

rozpuszczaj¹ siê w wodzie. W kosmetyce

PVAL stosowany jest jako stabilizator emul-

sji, koloid ochronny, środek zagêszczaj¹cy

Sk³ad hydrofilowych środków

ochrony skóry

Podstawowym sk³adnikiem hydrofi-

lowych środków ochrony skóry s¹ ¿ele

(termin ¿el w tym kontekście nie odpowiada

definicjom z dziedziny chemii fizycznej;

podobnie jak u¿ywany dalej termin hydroko-

loid jest zwrotem u¿ytkowym stosowanym

w medycynie, przemyśle kosmetycznym,

spo¿ywczym itp.) – pó³przezroczyste sub-

stancje pó³sta³e o konsystencji koloidowej,

które ³atwo przechodz¹ w p³ynne i ³atwo

rozprowadzaj¹ siê po powierzchni skóry.

Po odparowaniu rozpuszczalnika tworz¹

na skórze cienk¹ elastyczn¹ b³onê.

Hydro¿ele znajduj¹ coraz szersze zasto-

sowanie w dermatologii i profilaktyce chorób

zawodowych. Dziêki relatywnie wysokiej

zawartości wody, miêkkości i plastyczności,

hydro¿ele maj¹ w³aściwości fizyczne zbli¿o-

ne do ¿ywej tkanki.

Wed³ug danych z piśmiennictwa, sk³ad-

nikami preparatu ¿elowego s¹:

• sk³adniki sta³e – hydrokoloid naturalny

lub syntetyczny

• rozcieñczalnik – zazwyczaj woda i al-

kohol etylowy

• zmiêkczacz – gliceryna, glikole itp.

• środek o dzia³aniu przeciwdrobno-

ustrojowym.

Hydrokoloidy

Hydrokoloidy s¹ wielkoocz¹steczkowymi,

syntetycznymi lub naturalnymi zwi¹zkami

chemicznymi o strukturze polimerowej.

Ze wzglêdu na szczególne w³aściwości

fizykochemiczne, jako nowe pod³o¿a „ma-

ściowe” otworzy³y szersze mo¿liwości

w terapii zewnêtrznej [6, 7] i zapobieganiu

zawodowym chorobom skóry. W prepara-

tach do stosowania zewnêtrznego wykorzy-

stywanych w dermatologii stosuje siê wiele

substancji czynnych, m.in. kortykosteroidy,

antybiotyki, antymikotyki i retinoidy.

Wed³ug Malinki [8], hydrokoloidy obecnie

stosowane w preparatach jako baza, mo¿na

podzieliæ na kilka grup:

– naturalne i modyfikowane polisacha-

rydy

– polipeptydy (¿elatyna)

– hydrokoloidy syntetyczne

– hydrokoloidy nieorganiczne.

Do polisacharydów naturalnych nale-

¿¹: celuloza i jej pochodne, skrobia i inne

BEZPIECZEŃSTWO PRACY 12/2006

siê jej w emulsjach i pastach do zêbów jako

sk³adnik utrzymuj¹cy wilgotnośæ.

Elastyczna, nie lepka b³ona uzyskana z ¿elu wytworzonego z poli(alkoholu winylowego)

Non-sticky, elastic membrane made of gel based on polyvinyl alcohol

Środki o dzia³aniu przeciwdrobnoustrojowym

Chocia¿ liczba znanych zwi¹zków o dzia-

³aniu przeciwdrobnoustrojowym jest bardzo

du¿a, to w wyrobach kosmetycznych tylko

niektóre z nich znalaz³y zastosowanie.

Wynika to przede wszystkim z wymagania,

aby obecnośæ takich substancji w preparacie

nie wywo³ywa³a podra¿nieñ ani nie zak³óca³a

fizjologicznej równowagi w sk³adzie mikro-

flory wystêpuj¹cej na powierzchni skóry.

Aktywnośæ metaboliczna tej mikroflory

nie przyczynia siê w istotny sposób do desta-

bilizacji odczynu powierzchni skóry, którego

wartośæ pH wynosi 5 – 6.

Środki te, u¿ywane zwykle w stê¿eniu

0,1 – 0,5%, spe³niaj¹ funkcjê konserwantów,

czyli substancji umo¿liwiaj¹cych przed³u-

¿enie trwa³ości, a tym samym u³atwienie

przechowywania gotowych artyku³ów.

Konserwantom kosmetycznym stawiane

s¹ nastêpuj¹ce wymagania:

– nietoksycznośæ i stabilnośæ chemiczna

– dobre tolerowanie i niewch³anianie

przez skórê oraz b³ony śluzowe

– szerokie spektrum aktywności przeciw-

drobnoustrojowej, a przy tym nie mog¹ one

zak³ócaæ naturalnej równowagi w sk³adzie

mikroflory bakteryjnej, egzystuj¹cej sapro-

fitycznie na powierzchni skóry

– dobra rozpuszczalnośæ w wodzie

– skutecznośæ w mo¿liwie ma³ych stê¿e-

niach (zwykle poni¿ej 1%).

Obecnie jest dostêpny bardzo du¿y

asortyment hydrokoloidów pochodzenia

naturalnego, naturalnych modyfikowanych

i syntetycznych lub pó³syntetycznych, które

wykazuj¹ podobne w³aściwości do natural-

nych. Hydrokoloidy syntetyczne, w porów-

naniu do tych pochodzenia naturalnego,

charakteryzuj¹ siê korzystnymi cechami.

Przede wszystkim s¹ ³atwo dostêpne, w³a-

ściwości ich s¹ zgodne z oczekiwaniami

zamawiaj¹cego, ich sk³ad ilościowy i jako-

ściowy jest sta³y, nie zmieniaj¹cy siê wraz

z ka¿d¹ dostaw¹ lub szar¿¹, jak ma to miej-

sce w przypadku substancji naturalnych. S¹

bardziej odporne na dzia³anie mikroorgani-

zmów, wiêc ich zastosowanie jest znacznie

korzystniejsze i wygodniejsze, ni¿ produktów

naturalnych.

Podjête w Centralnym Instytucie Ochrony

Pracy – Pañstwowym Instytucie Badaw-

czym badania zmierzaj¹ do opracowania

nowoczesnego środka ochrony skóry,

z wykorzystaniem syntetycznych hydroko-

α-

-pirolidonu. Jest to bezbarwny, amorficzny

polimer, dobrze rozpuszczaj¹cy siê w wodzie

i wielu cieczach organicznych (alkohole,

ketony, wêglowodory aromatyczne). Przez

skórê polimer ten jest dobrze tolerowany

i znajduje zastosowanie jako stabilizator

emulsji, koloid ochronny oraz środek dysper-

guj¹cy, zagêszczaj¹cy i wi¹¿¹cy. Jest sk³ad-

nikiem preparatów do pielêgnacji w³osów,

bowiem nadaje im elastycznośæ i po³ysk oraz

u³atwia ich uk³adanie.

Z hydrokoloidów nieorganicznych ¿el

krzemionkowy (SiO 2 • nH 2 O, silika¿el) zna-

laz³ zastosowanie jako stabilizator emulsji

i zawiesin, środek zagêszczaj¹cy oraz

czynnik zabezpieczaj¹cy pudry przed wy-

sychaniem. Szczególn¹ w³aściwości¹ ¿elu

krzemionkowego jest jego du¿a zdolnośæ

ch³oniêcia wody.

lepkiej cieczy, emulsji, przezroczystego lub nie-

przezroczystego ¿elu, miêkkiego lub twarde-

go cia³a sta³ego. S¹ to ciecze, o ma³ej lotności

(np. wysokowrz¹ce alkohole lub estry) lub

cia³a sta³e, które mieszaj¹ siê homogenicznie

z polimerem, nie wchodz¹c z nim w reakcjê.

Zmiêkczacze powinny byæ stabilne chemicz-

nie, nietoksyczne, nie mog¹ pogarszaæ w³aści-

wości produktu. Ze wzglêdu na pochodzenie,

zmiêkczacze dzieli siê na naturalne, np. olej

s³onecznikowy oraz syntetyczne – alkohole,

estry, ketony itp. W przypadku ¿eli kosmetycz-

nych spe³niaj¹ one rolê regulatorów lepkości.

Do wytwarzania preparatów kosmetycznych

i ochronnych najczêściej u¿ywane s¹: gliceryna

i glikol propylenowy.

Gliceryna (alkohol trójwodorotlenowy)

mo¿e mieæ pochodzenie zwierzêce (³ój),

roślinne (oleje – kwasy t³uszczowe), a tak¿e

petrochemiczne (ropa naftowa). Jest s³od-

kaw¹ w smaku przezroczyst¹ ciecz¹, dobrze

rozpuszczaln¹ w wodzie i alkoholu (we

wszystkich proporcjach), nierozpuszczaln¹

w t³uszczach. W kosmetyce jest u¿ywana

g³ównie jako środek utrzymuj¹cy wilgoæ.

Gliceryna stosowana jest w ¿elach do mycia

cia³a, szamponach, kremach, pastach do zê-

bów i preparatach do pielêgnacji w³osów.

Glikol propylenowy jest oleist¹, bez-

barwn¹ i bezwonn¹ ciecz¹ otrzymywan¹

z ropy naftowej, podobn¹ do gliceryny.

Substancja ta rozpuszcza siê w wodzie,

alkoholu i acetonie. W wy¿szych stê¿eniach

dzia³a konserwuj¹co, obni¿aj¹c aktywnośæ

wodn¹. W kosmetyce najczêściej u¿ywa

Zmiêkczacze

Zmiêkczacze s¹ to substancje pomocni-

cze dodawane do preparatu w celu nadania

mu po¿¹danych w³aściwości u¿ytkowych.

Ich zadaniem jest poprawa w³aściwości

reologicznych produktu przez zmianê jego

cech fizycznych – uzyskanie mniej lub bardziej

i zapobiegaj¹cy wysychaniu preparatów

(myd³a, pasty do zêbów, kremy). Roztwory

PVAL s³u¿¹ tak¿e do wytwarzania ¿eli ko-

smetycznych z boraksem, kwasem bornym,

krzemionk¹.

Poli(winylopirolidon) – PVP otrzymywany

jest w wyniku polimeryzacji N-winylo-

BEZPIECZEŃSTWO PRACY 12/2006

loidów, zapewniaj¹cego dobr¹ ochronê skóry

i niek³opotliwego w produkcji.

Podstawowe sk³adniki ¿elu ochronnego

zosta³y wyselekcjonowane spośród dostêp-

nych na rynku hydrokoloidów.

Materia³ doświadczalny stanowi³y nastê-

puj¹ce hydrokoloidy:

• karboksymetyloceluloza – BLANOSE

7 HF firmy HERCULES Aqualon Division

• karboksymetyloceluloza CMC firmy

Pronicel Sp. z o.o.

• Carbopol Ultrez 20 i Ultrez 21 firmy

Noveon

• poli(alkohol winylowy): Moviol 18-

-88 i Moviol 26-88 dystrybutor – Hamburska

Spó³ka Handlowa

• Avalure UR 450 Polymer firmy No-

veon.

Ocena organoleptyczna b³on, uzyskanych

na powierzchni skóry d³oni, z przygoto-

wanych próbek ¿eli uwzglêdnia³a: ³atwośæ

rozprowadzania, homogenicznośæ ¿elu, czas

wysychania, przyleganie b³ony, trwa³ośæ,

³atwośæ zmywania wod¹, ³atwośæ usuwania

przy potarciu drug¹ rêk¹, elastycznośæ oraz

lepkośæ uzyskanej pow³oki.

W wyniku badañ stwierdzono, ¿e wszyst-

kie badane preparaty tworzy³y b³ony dobrze

przylegaj¹ce do skóry rêki. B³ony wytworzo-

ne z roztworu hydrokoloid/woda bez dodat-

ku gliceryny ści¹ga³y skórê, a w przypadku

karboksymetylocelulozy po wyschniêciu

pêka³y i z³uszcza³y siê. Dodanie zmiêk-

czaczy poprawia³o w ka¿dym przypadku

elastycznośæ b³ony, ale zwiêksza³o jej lepkośæ.

B³ony uzyskane z karbopolu, poli(alkoholu

winylowego) bez gliceryny, po wyschniêciu

nie ulega³y ścieraniu z powierzchni skóry przy

pocieraniu drug¹ d³oni¹. B³ony z dodatkiem

glikolu propylenowego charakteryzuj¹ siê

d³u¿szym czasem wysychania i s¹ bardziej

lepkie ni¿ te, które zawieraj¹ glicerynê.

Dodanie alkoholu etylowego w ilości ok.

30% skraca³o czas wysychania preparatu

o ok.1 minutê oraz zmniejsza³o ilośæ po-

wstaj¹cych podczas mieszania pêcherzyków

powietrza. Wszystkie ¿ele ³atwo dawa³y

siê usun¹æ ze skóry rêki podczas mycia,

z wyj¹tkiem preparatu Avalure UR 450.

Ze wzglêdu na trudne usuwanie tej b³ony

z powierzchni skóry wycofano preparat

z dalszych badañ.

PIŚMIENNICTWO

[1] Kieæ-Świerczyñska M. Choroby zawodowe skóry,

w pracy Choroby zawodowe pod redakcj¹ K. Marka.

Wydanie I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

2001, str. 488 – 529

[2] Rozporz¹dzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca

2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szcze-

gó³owych zasad postêpowania w sprawach zg³aszania

podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób

zawodowych oraz podmiotów w³aściwych w tych

sprawach. (DzU nr 132, poz. 1115)

[3] Ocena stanu bezpieczeñstwa i higieny pracy

w 2005 r ., Opracowanie Ministerstwa Pracy i Polityki

Spo³ecznej, Warszawa, czerwiec 2006, str. 17

[4] Liwkowicz J., Kowalska J. Badanie i ocena kremów

i ¿eli hydrofilowych . „Bezpieczeñstwo Pracy”, 2(343)

2000, str. 21

[5] Draelos Z. D. Hydrogel barrier/repair creams and

contact dermatitis. American Journal of Contact

Dermatology, 2000, 11, 222-225

[6] Pluta J., Karolewicz B. Hydro¿ele: w³aściwości i zasto-

sowanie w technologii postaci leku. I. Charakterystyka

hydro¿eli . „Polimery w Medycynie”, 2/2004, str. 3-19

[7] Pluta J., Karolewicz B. Hydro¿ele: w³aściwości i zasto-

sowanie w technologii postaci leku. II. Mo¿liwości zasto-

sowania hydro¿eli jako nośników substancji leczniczej .

„Polimery w Medycynie”, 3/2004, str. 63-81

[8] Malinka W. Zarys chemii kosmetycznej . VOLUMED,

Wroc³aw 1999

[9] Ciabach J. W³aściwości ¿ywic sztucznych stoso-

wanych w konserwacji zabytków . Wydawnictwo

Uniwersytetu M. Kopernika, Toruñ 2001

[10] Szczygielska A., Rudnik E. Etery celulozy w produk-

tach handlowych o szerokim spektrum zastosowania.

„Tworzywa Sztuczne i Chemia”, 2/2004, str. 42-46

Podsumowanie

Na podstawie badania zdolności tworze-

nia cienkiej elastycznej pow³oki, a nastêpnie

organoleptycznej oceny jakości wytwarzanej

b³ony stwierdzono, ¿e elastyczne i nie lepkie

b³ony otrzymano z poli(alkoholu winylowe-

go) z gliceryn¹ i glikolem propylenowym

jako zmiêkczaczami, alkoholem etylowym

oraz wod¹.

Sk³ad preparatu bêdzie podstaw¹ opra-

cowania formu³y koñcowej formy u¿ytkowej

hydrofilowego ¿elu ochronnego.

Publikacja opracowana na podstawie wyników zadania realizowanego w ramach II etapu

programu wieloletniego pn. „Dostosowywanie warunków pracy w Polsce do standardów Unii

Europejskiej” dofinansowywanego w latach 2005-2007 w zakresie zadañ s³u¿b pañstwowych

przez Ministerstwo Pracy i Polityki Spo³ecznej. G³ówny koordynator: Centralny Instytut Ochrony

Pracy – Pañstwowy Instytut Badawczy

W kwartalniku

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

w numerze 4(50) 2006 opublikowano:

•

cztery dokumentacje dopuszczalnych wielkości na-

ra¿enia zawodowego dla nastêpuj¹cych substancji

chemicznych: adypinian bis(2-etyloheksylu), chlo-

rek allilu, tlenek wêgla i trimetoksyfosfan

•

trzy metody oznaczania stê¿enia w powietrzu środowiska pracy

nastêpuj¹cych substancji chemicznych: chlorek chloroacetylu,

2-cyjanoakrylan metylu i trimetoksyfosfan

•

indeksy alfabetyczne opublikowanych artyku³ów, dokumentacji i metod

W numerach kwartalnika zamieszamy tak¿e najczêściej wystêpuj¹ce terminy i skróty wybrane z publikacji „S³ownik terminów

stosowanych w toksykologii. Definicje polskie i odpowiedniki angielskie” Kraków, Polskie Towarzystwo Toksylogiczne, 1994.

Warunki prenumeraty w 2007 r.

Zamówienia na prenumeratê roczn¹ lub na pojedyncze numery prosimy kierowaæ

do Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Pañstwowego Instytutu Badawczego

ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa; tel. 022 623-36-98, 022 623-32-63;

fax: 022 623-36-93; e-mail: kancel@ciop.pl

Cena 1 egz. w 2007 r. wynosi 18,- z³. Przedp³at nie przyjmujemy

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: