Praca pochodzi z serwisu www.e-sciagi.pl

Przyczyny powstawania controllingu.

Controlling w Polsce stosowany jest od początku 90-tych lat. Najlepiej rozwinięty controlling jest na gruncie niemieckim.

Przyczyną powstania controllingu jest wzrost kosztów stałych.

Koszty stałe to koszty gotowości wytwórczej, koszty powstawania i wykorzystywania zapasów.

Fazy powstawania kosztów stałych:

1.    faza przedprodukcyjna- technologia i kierowanie produkcją,

2.    faza produkcyjna – to zaopatrzenie, produkcja podzespołów, montaż,

3.    faza poprodukcyjna- dystrybucja i usługi które wykonujemy po sprzedaży

Przyczyny powstawania kosztów stałych w poszczególnych fazach:

1.    faza przedprodukcyjna- koszty stałe są związane z inwestowaniem w badania i rozwój. Progresywne skracanie cyklu życia produktu (wprowadzenie, wzrost, dojrzałość , spadek). Obecnie produkty funkcjonują jako produkty modne- nie ma dojrzałości produktu.

2.    faza produkcyjna- związane są z kosztami pracy, jak również z kosztami utrzymania aktywów stałych.

a.    nastąpiła automatyzacja procesu pracy. Odstąpiono od pracy w akordzie, wynagrodzenie jest czasowe, a tym samym stało się kosztem stałym. Płaca jest również obciążona stałymi składkami (ZUS, podatki)

b.    Koszty aktywów trwałych:

-          częste wyłączanie maszyn,

-          produkcja nowych asortymentów,

-          wzrost kosztów konkurencyjności,

-          brak optymalnego wykorzystania możliwości wytwórczych tzn. utrzymanie parku maszynowego nie związanego z produkcją. W Polsce moce produkcyjne wykorzystywane są w 30%.

3.    faza poprodukcyjna- koszty stałe wiążą się z:

a.    koszty utrzymania parku

b.    posprzedażne usługi – gwarancja, usługi serwisowe itd.

We wszystkich fazach występują dodatkowe koszty zarządzania. Przeznaczone są one na odnowienie kwalifikacji, wiedzy, aktualizację systemów informatycznych.

Pojęcie controllingu

Controlling poch. Z ang. „to control”- oznacza kontrolować, regulować, rzadzić, kierować nadzorować, wstrzymywać.

Controlling to:

1.    wg podejścia uproszczonego – istota kontrollingu jest proces porównywania stanu pożądanego z rzeczywistym.

Controlling polega na monitorowaniu.

2.    wg definicji poglądowej-

Rys. Controlling system cybernetyczny

Wytyczanie celów

Kapitan

Nawigator

wartości

Wyszukiwanie dróg

planowane

Utrzymanie kursu

Sternik

wartości

faktyczne

Przekazywanie energii

Wioślarze

sprzężenie

zwrotne

Obserwacja rynku

Otoczenie

Kapitan - to zarząd przedsiębiorstwa, który zajmuje się układaniem planów strategicznych

Nawigator - to kontroler, który szuka sposobu osiągania wielkości docelowych, podpowiada które sposoby są najlepsze w osiąganiu celu.

Sternik – dyrekcja przedsiębiorstwa - zajmuje utrzymywaniem przedsiębiorstwa w bezpiecznych granicach.

Wioślarze – personel wykonawczy przeds. Transformują plany w wielkości rzeczywiste.

Otoczenie – środowisko, określa warunki rynku 

3.    definicje abstrakcyjne

Controlling -  def. Jako zintegrowany podsystem planowania, kontroli i informacji który wspiera proces adaptacji i antycypacji przeds. Do zmiennych warunków otoczenia. Pełni funkcje usługowe, serwisowe i doradcze.

Kontroler – jest konsultantem, zapleczem informacyjno- metodycznym dla podejmowania decyzji.

Controlling w innym ujęciu jest procesem sterowania zorientowanym na dwa wymiary:

1.    wzrost wartości firmy – controlling strategiczny

2.    utrzymanie płynności finansowej – realizowane jest przez planowanie i kontrolę. Zajmuje się tym controlling operacyjny.

W tym ujęciu controlling ma za zadanie ubezpieczanie procesów zarządzania w przedsiębiorstwie.

CONTROLLING – jest ponadfunkcyjnym instrumentem zarządzania, który powinien wspierać dyrekcję przedsiębiorstwa i pracowników zarządu przy podejmowaniu decyzji.

Rodzaje controllingu

Controlling jest funkcją wielowymiarową. Posiada trzy wymiary, które wzajemnie się uzupełniają.

1.    wymiar przestrzenny

a.    controlling lokalny

b.    controlling globalny

2.    wymiar temporalny

a.    conrolling strategiczny

b.    controlling operacyjny

3.    wymiar procesualny

a.    controlling logistyczny

b.    controlling produkcyjny

c.     controlling marketingowy

d.    controlling personalny

e.    controlling inwestycyjny

f.      controllinfg finansowy, który integruje pozostałe rodzaje controllingu.

Funkcje controllingu strategicznego to antycypacja oraz redukcja niepewności.

W controllingu operacyjnym natomiast: funkcja adaptacyjna, redukcja ryzyka.

Systematyka – instrumentarium controllingu

W controllingu strategicznym:

-          krzywa doświadczeń

-          rachunki inwestycyjne

-          metoda wyznaczania pozycji strategicznej firmy SPACE

-          techniki planowania scenariuszowego

-          system wczesnego ostrzegania

Controlling operacyjny:

-          rachunek kosztów

-          rachunek wyników

-          rachunek marży brutto

-          rachunki kontroli i analizy odchyleń

-          metody planowania

-          analiza progu rentowności

Zakres zadań controllingu

1.    planowanie

2.    kontrola

3.    kierowanie

PLANOWANIE – to ustalanie celów przedsiębiorstwa. Musimy zbudować przejrzysty i dostępny dla wszystkich system celów. Cele muszą być jasne, zrozumiałe i realistyczne.

Kierowanie przebiegiem ustalania celów ma charakter.

Należy określić reguły i linie postępowania przy opracowywaniu celów.

Cele określane są w sposób hierarchiczny, a horyzont czasowy dla poszczególnych celów jest różny.

Cele możemy narzucić menedżerowi lub może sobie sam je wyznaczyć.

Cele muszą określać co ma być realizowane oraz gdzie należy tego dokonać.

KONTROLA – porównanie stanu faktycznego z zamierzeniami.

Różnice pomiędzy kontrolą, a controllingiem

Kontrola – zorientowana jest na przeszłość

Controlling – zorientowany jest na przyszłość

Kontrola stwierdza błędy, wnioskuje naprawianie błędów . W przypadku kontroli szukamy winnych, karzemy, wnioskujemy o pokrycie szkód, wnioskujemy zmiany personalne, organizacyjne, kierujemy sprawy do właściwych organów.

Controlling – koordynuje, nadzoruje, doradza, pomaga, wnioskuje rozwiązania, proponuje środki zaradcze, inspiruje, przestrzega oraz wskazuje na doświadczenia obce.

Kierowanie – przeprowadzanie działań korygujących

Controlling przede wszystkim kładzie nacisk na kierowanie przedsiębiorstwem.

Aby wdrożyć controlling w przedsiębiorstwie musi nastąpić podział władzy oraz muszą powstać ośrodki odpowiedzialności, którym powierzamy dane zadanie i następnie rozliczamy z wykonania.

Ustalanie ośrodków odpowiedzialności:

1.    odpowiedź na pytanie – kto podejmuje decyzje?

2.    kto i za co odpowiada?

Kryteria tworzenia ośrodków odpowiedzialności:

...