Rosliny ozdobne - GERBERA, GOZDZIK, FREZJA, STORCZYK, HYPEASTRUM, AMARYLIS.doc

(117 KB) Pobierz

GERBERA JAMESONA – GERBERA JAEMOSNI H. BOL

 

Rodzaj obejmuje 40-50 gatunków.

W ogrodnictwie ma znaczenie tylko jeden gatunek pochodzący z południowej Afryki, tzw. Gerbera Jamesona (Gerbera jamesonii). W Polsce nie przetrzymuje zimy, uprawia się ją wyłącznie w szklarniach, od niego wywodzą się odmiany i rasy. Różne gatunki występują

w Afryce i na  Madagaskarze. Niektóre gatunki pochodzą z Indii, Neapolu, Pn. Enklawy, Chin, Syberii, Tasmanii.

 

Odm.               Motty, Sunny boy, Aruba, Rosula, Optima, Spider, Punky, Vicky, Spiky.

 

BIOLOGIA

Bylina z  rodziny Astrowatych dorastająca do 1 m wysokości.

- System korzeniowy palowy (w szklarni liczne korzenie przybyszowe)

- Skrócona i zgrubiała oś pędu, międzywęźla prawie nie wyrastają

- Liście układają się w rozetę. Ciemnozielone, błyszczące. Liście ogonkowe, eliptyczne, pierzasto klapowane, ząbkowane. Młode całobrzegie i tępo zakończone. Wielkość 12-25 cm.

- Kwiaty zebrane w koszyczek osadzony na szypule. Kwiaty rurkowate - obupłciowe i języczkowate - żeńskie.

- Szypuła dorasta nawet do 60-70 cm – zależy od odmiany

- Owoc niełupka

 

Klasyfikacja odmian gerbery ze względu  na wielkość kwiatostanu:

-  Odmiany wielkokwiatowe,  (standardowe) – środek koszyczka > 9 cm, plon 180-220 szt.

-  Grupa Midi – średnica koszyczka – 7-9 cm

-  Grupa Germini – ø 5-7 cm

-  Grupa Mikro – ø 4-5 cm

-  Grupa Picolini – ø < 4 cm (plon 300-400 szt.)

-  Grupa Gigant i Disco – ø 12-14 cm (plon 150-160 szt.)

Klasyfikacja odmian gerbery ze względu na budowę kwiatostanu:

-  Pojedyncze

-  Kołnierzykowate

-  Pełne

-  Półpełne

-  Igiełkowe, Spider

Kwiatostany o cechach szczególnych

 

Kwiaty rurkowe – ciemny kolor

Kwiaty języczkowe - dwubarwne

 

Warunki uprawy:

 

ŚWIATŁO

- W naturalnych warunkach Gerbera rośnie w Pd. Afryce

- Nie wykazuje reakcji fotoperiodycznej, ale plon zależy od intensywności światła i długości dnia.

- Czas od ukazania się pąka do rozwinięcia kwiatostanu zależy od pory roku.

W Polsce trwa:

·         W miesiącach zimowych 25-28 dni

·         Latem 8-15 dni

·         Jesienią 18-22 dni

- Światło wpływa także na jakość kwiatostanów

- Podczas krótkich, pozbawionych słońca dni większość odmian tworzy mniejsze koszyczki i krótsze szypułki.

 

 

Doświetlanie:

- Niedobór światła i wysokie koszty ogrzewania szklarni zimą

- Doświetlanie asymilacyjnie → w celu poprawy fotosyntezy

- Rośliny doświetlane mogą dawać do 20-25% więcej plonu

- Doświetlanie pozwala skrócić okres od pojawienia się pąka do zbioru. Kwiaty ok. 0,5-2 tyg.

- Doświetlanie wywiera wpływ na jakość: 100% - masa szypuły, 39% - długość szypuły,
17% - średnica szypuły, 23% - masa koszyczka, 9% - średnica koszyczka oraz intensywność barwy.

- Należy pamiętać o silniejszym nawożeniu roślin, zwłaszcza N, K oraz  CO2.

- Natężenie światła ma wpływ na wysokość roślin – 4000 lux.

 

TEMPERATURA

- Młode rośliny przez 2 tyg. po posadzeniu wymagają: 25OC w dzień i 20-22OC w nocy.

- W dalszej uprawie: 20-25OC w dzień i 16-18OC w nocy

- Temperatura powinna być skonfrontowana z usłonecznieniem

- Zimą optymalne temp. przy produkcji powinny być: 18-20OC dniem i 12-14OC nocą.

- Zimą optymalną temp. w okresie spoczynku jest: 10-12OC w dzień i 8-10OC w nocy.

- Zimowanie w temp. 4-8OC.

- Temperatura podłoża przez cały okres uprawy 20-24OC

- Zbyt wysokie temp. zmniejszają plon i pogarszają trwałość kwiatów

 

 

WIETRZENIE

- Intensywna wymiana powietrza zarówno w podłożu jak i  otoczeniu

- Okresowe wietrzenie zimą, stałe wietrzenie latem i wiosną

 

WODA

- W okresie lata (intensywny wzrost) obfite podlewanie, ale rzadkie

- W zimie ograniczone podlewanie

- Zraszanie roślin – w okresie gdy rośliny nie kwitną

- Przy suchym powietrzu plantacje atakowane są przez przędziorki i mszyce

 

PODŁOŻE

- W katalogach przy opisie odmian podawany jest plon dla uprawy w podłożach tradycyjnych:

·         Ziemia piaszczysto gliniasta + obornik 1:1

·         Ziemia kompostowa + darniowa + torf 1:1:1

·         Ziemia kompostowa + liściowa + piasek 1:1:1

·         Ziemia kompostowa + torf 1:1

·         Ziemia gliniasta + ziemia darniowa 1:1

·         Substrat torfowy

·         Torf niski

·         Torf niski + kora 1:1

·         Kompostowa kora sosnowa

Odczyn podłoża:

- w granicach 5,5-6,5 pH – w ziemi lub jej mieszańce

- w granicach 4,8-5,5 pH

- przy pH 7,0 lub wyższym następuje zahamowanie wzrostu, spadek plonu, spadek jakości kwiatów oraz chloroza spowodowana brakiem niektórych mikroelementów.

- podłoża zbyt kwaśne – chloroza liści.

 

Zalety:

- niski koszt przygotowania podłoża

- możliwość wielokrotnego użytku po odkażeniu i poprawieniu struktury

- niższe koszty produkcji materiału wyjściowego

Wady:

- odkażanie podłoża

- trudność w utrzymaniu optymalnego poziomu składników pokarmowych

- zasolenie lub obniżenie odczynu

- utrudniona ochrona roślin

 

NAWOŻNIE

Optymalna zawartość składników pokarmowych:

·         N – 80-130 mg/l

·         P 100-150 mg/l

·         K – 200-300 mg/l

·         Ca – 1000-1900 mg/l

·         Mg – 80-190 mg/l

 

 

METODY UPRAWY GERBERY

§        Przystępując do uprawy gerbery na kwiat cięty należy podjąć decyzję o doborze odmiany i metodzie uprawy.

§        Metoda zależy do wielkości powierzchni, możliwości technicznych i finansowych.

 

 

Uprawa na zagonach:

Zagony płaskie, gruntowe 1,2-1,5 m szerokości. Wykorzystuje się ziemię macierzystą, strukturę poprawia się przez dodatek odpowiedniego kompostu.

ZALETY: Łatwość uprawy.

WADY: problemy z utrzymaniem odpowiedniej temperatury gleby, niebezpieczeństwo porażeniami przez patogeny

Uprawa na wałach:

Zagony podwyższone – gotowe podłoża np. mady

Zagony parapetowe – parapety mają wysokość do 70 cm. Przy takiej konstrukcji podłoże szybko się nagrzewa, woda łatwo odpływa, dobre przewietrzenie.

Uprawa w pojemnikach:

Do sadzenia gerbery wykorzystuje się różnego rodzaju pojemniki (5-10 l) ø 15-20 cm, wysokość 18-20 cm. Zaletą jest ograniczenie ilości podłoża, łatwiejszy zbiór. Należy zwrócić większą uwagę na nawadnianie, nawożenie, strukturę podłoża.

Uprawa hydroponiczna

System zamknięty – poprawienie jakości plonu, oszczędność wody, nawozów, ochrona środowiska

 

 

TERMIN SADZENIA i SADZENIE

- Można sadzić przez cały rok

- Poleca się 2 terminy:  lato do końca VI – poł VII → otrzymujemy dobry plon

- Jesień – zima – okres uprawy 1 rok, rzadziej 2 lata → słabe kwitnienie

- Wiosna II-III – uprawa do jesieni

- Skrócony do 8-10 miesięcy cykl, pozwala na obniżenie nakładów na opał

- Celowe jest zagęszczenie roślin DO 18 szt./m2, w pozostałych przypadkach sadzi się 8-10 sztuk.

- Przy sadzeniu gerbery istotne jest wysokie umieszczenie roślin w podłożu

- Po posadzeniu w ziemi macierzystej należy podlać roztworem preparatów przeciwko chorobom więdnięcia

 

ZABIEGI PIELĘGNACYJNE

- dokarmianie

- podlewanie

- usuwanie pędów kwiatostanowych

- czyszczenie i podlewanie roślin

 

 

 

ZBIÓR KWIATÓW

- Przeprowadza się w momencie pylenia pierwszych 2-3 okółków kwiatów rurkowych. U odmian pełnych – gdy zniknie zazielenienie środka

- Kwiatostany nie zrywa się lecz wyłamuje

- Po przycięciu końców szypuł wstawia się je do roztworu Chrystal na 4-12 godzin – zabezpiecza to szypułę przed zakażeniem bakteriami i grzybami

- Jeżeli chcemy gerberę przez kilka dni przetrzymać, należy ja schłodzić w chłodni w temp. 2-4OC w roztworze Chrystal Profesional na gł. 5 cm.

 

SORTOWANIE – III wybory

1. Długość szypuły 45 cm, środek koszyczka 10 cm

2. Powyżej dł. Szypuły 35 cm, środek koszyczka > 8 cm

3. Powyżej dł. Szypuły 25 cm

 

ROZMNAŻANIE

1. Rozmnażanie generatywne – materiał wyjściowy stanowią nasiona. Dla uzyskania 1000 roślin należy wysiać 1200 nasion. Nasiona wysiewa się w substrat torfowy o pH 5,5-6,5. do doniczek o ø 4 cm. Po wysianiu nasiona przykrywa się warstwą torfu a następnie się zrasza. Parapet (mnożarkę) przykrywa się folią. Temperatura kiełkowania: 21-22OC. Po 5-7 dniach następuje kiełkowanie. Po 21 dniach można zdjąć folię. Uprawa sadzonek trwa 10 tygodni. Następnie przesadzamy do doniczek kiedy rośliny mają po 4-5 liści



77 szt./m2

43 szt./m2              uprawa w III cyklach

20-25 szt./m2

 

2. Rozmnażanie wegetatywne

A. podział rośliny -  roślinę mateczną dzieli się na kilka części, każda część musi mieć 5-6 liści i kawałek skróconego pędu z korzeniami. Zabieg wykonuje się przez rozerwanie lub przez cięcie (następnie się dezynfekuje i zasypuje węglem drzewnym). Otrzymane w ten sposób części sadzimy bezpośrednio na miejsce stałe.

B. z sadzonek – pozwala na uzyskanie z jednej rośliny matecznej dużo roślin potomnych. Dla otrzymania sadzonek, rośliny mateczne sadzi się gęsto w substracie torfowym (substrat torfowy : torf wysoki zwapnowany do pH 5,0 i wzbogacony 00,5 g/l mieszanką nawozową. Rośliny sadzi się wysoko tak aby szyjka korzeniowa znajdowała się 2-3 cm nad powierzchnią podłoża

WARUNKI W MATECZNIKU:

- temp. podłoża 24OC

- temp. powietrza 22OC

- wilgotność 80-90 %

Po upływie 6-10 dni rośliny zaczynają tworzyć pędy. Po 3 tygodniach przystępuje się do zbioru sadzonek. Pobierane sadzonki powinny posiadać 2 liście. Rośliny mateczne eksploatuje się przez 3 miesiące. Z jednej rośliny matecznej uzyskuje się 20-25 sadzonek.

C. In vitro – zdrowy materiał, wyrównany, identyczne jak rośliny mateczne. Z rośliny matecznej pobiera się wierzchołki pędu. Po odkażeniu pozyskanych wierzchołków odcina się fragmenty 3-5 mm i umieszcza się je na pożywce – dostosowanej dla gerbery.

WARUNKI W FITOTRONIE:

- temp. powietrza 23-25OC przy natężeniu światła 3000 lux przez 16 godzin.

Po 14 dniach tworzą się rośliny i korzonki. Przenosi się je do podłoża stałego (sterylne).

- perlit, torf z perlitem, substrat torfowy, węgiel drzewny

- ukorzenianie przeprowadza się doniczkach

- temp. podłoża 21-25OC

- temp. powietrza 20-22OC

- wilgotność 80-90%

- po okresie 5-8 tygodni roślinki są gotowe do posadzenia na miejsca stałe

- młode rośliny przez pierwsze 2-3 tygodnie po posadzeniu powinny mieć temp. 25OC w dzień i 20-22OC w nocy. W dalszej uprawie 20-25OC w dzień i 16-18OC w nocy.

 

FREZJA FRESIA ECKL. Ex KLATT

 

Bylina z rodziny Kosaćcowatych – Iridaceae. W stanie naturalnym występuje w Pd. Afryce, głównie
w Kraju Przylądkowym.

 

BIOLOGIA

Bylina nie zimująca w naszym klimacie w gruncie. Organem spichrzowym jest bulwa pochodzenia pędowego. Może być okrągła bądź wydłużona. Korzeń bardzo delikatny. Wyrastają również korzenie kurczliwe (wodne) – są po to aby wciągnąć roślinę bardziej pod ziemię, zabezpieczają przed zimą.
3-5pędów osłoniętych liśćmi lancetowatymi, równowąskimi, równo unerwionymi. U małych bulw (3-4 cm) wyrasta 1 pęd, u grubszych  - kilkanaście. Kwiatostan typu kłos. W kłosie od 5-13 kwiatów niezróżnicowanych na koronę i okwiat. 6 płatków, 3 pręciki 1 dolny słupek. Owoc torebka. Nasiona czerwone, błyszczące. Z nasion zakwita po 7 miesiącach.

2 typy bulw:

- bulwy następcze (5-13 cm w obwodzie)

- bulwy przybyszowe (3-4 cm)

Roślina może też wytwarzać bulwy w kątach liści

Bulwy frezji przechodzą spoczynek w temp. > 25OC. Bez względu na jakość bulw można je przechowywać przez kilka miesięcy w temp. 1-5...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin