74797.pdf

Choroby genetyczne

Aberracje chromosomowe

liczbowe: trisomie, monosomie, poliplodie

strukturalne: delecje duplikacje, inwersje,

translokacje

Choroby jednogenowe

autosomalne dominujĢce i recesywne

sprzħŇone z chromosomem X, dominujĢce,

recesywne

Dziedziczenie wieloczynnikowe

Dziedziczenie mitochondrialne

Dziedziczenie nieklasyczne

mozaikowoĻę germinalna

disomia jednorodzicielska

Nerwiakowłókniakowato Ļę typu I

(NF1, choroba Recklinghausena)

¤ Najwaƌniejsze objawy

plamki cafe au

au lait

lait (u dziecka wiĶcej

niƌ 6 o wielkoŰci 5 mm; dorosÿy powyƌej 15 mm);

nerwiakowÿkniaki

nerwiakowÿkniaki skry (2 lub wiĶcej);

skry (2 lub wiĶcej); nerwiakowÿkniak

nerwiakowÿkniak

nerwu wzrokowego; liczne piegi w okolicy

pachwinowej lub pachowej; 2 lub wiĶcej guzki

; glejaki

glejaki nerwu wzrokowego; liczne piegi w okolicy

pachwinowej lub pachowej; 2 lub wiĶcej guzki Lischa

Lischa

tĶczwki); zmiany kostne (np.: patologiczne

zÿamania, skolioza).

Rozpoznanie moƌna postawiĚ jeŰli u pacjenta wystĶpujħ min.

dwie powyƌsze cechy i/lub ma krewnego I stopnia z NF1

¤ CzĶstoŰĚ

1 : 3500

¤ Sposb dziedziczenia

AD z niemal peÿnħ penetracjħ, ale z

wysoce zmiennħ ekspresywnoŰciħ. Wykryto rƌne mutacje w

genie NF1 (17q11.2). Okoÿo 50% przypadkw to nowe

mutacje.

NF1 - PRZEBIEG

WiĶkszoŰĚ pacjentw posiada tylko skrne manifestacje choroby i

. Jednak wraz z wiekiem istnieje moƌliwoŰĚ wystħpienia

kolejnych objaww choroby.

Objawy skrne rwnieƌ mogħ siĶ nasilaĚ (wzrost liczby

nerwiakowÿkniakw

), np. u ciĶƌarnych.

Obserwuje siĶ czĶsto skÿonnoŰĚ do

Obserwuje siĶ czĶsto skÿonnoŰĚ do nowotworzenia

nowotworzenia (u dzieci czĶsto

(u dzieci czĶsto

nerwu wzrokowego; u dorosÿych

nerwiakowÿkniakomiĶsaki

glejaki nerwu wzrokowego; u dorosÿych

CzĶsto rwnieƌ rozwija siĶ nadciŰnienie tĶtnicze.

U wiĶkszoŰci chorych rozwj umysÿowy jest normalny, jednak czĶst

U wiĶkszoŰci chorych rozwj umysÿowy jest normalny, jednak czĶst o

obserwuje siĶ niƌsze wyniki IQ niƌ spodziewane; ponad poÿowa

dzieci ma trudnoŰci w nauce.

3% ma upoŰledzenie umysÿowe od Űredniego do ciĶƌkiego.

(u dziecka wiĶcej

niƌ 6 o wielkoŰci 5 mm; dorosÿy powyƌej 15 mm);

Najwaƌniejsze objawy Ï plamki cafe

splotowaty

splotowaty ;

( hamartomy

hamartomy tĶczwki); zmiany kostne (np.: patologiczne

CzĶstoŰĚ Ï 1 : 3500

Sposb dziedziczenia Ï AD z niemal peÿnħ penetracjħ, ale z

WiĶkszoŰĚ pacjentw posiada tylko skrne manifestacje choroby i

guzki

guzki Lischa

Lischa . Jednak wraz z wiekiem istnieje moƌliwoŰĚ wystħpienia

nerwiakowÿkniakw ), np. u ciĶƌarnych.

guzy mzgu i glejaki

guzy mzgu i

nerwiakowÿkniakomiĶsaki ).

obserwuje siĶ niƌsze wyniki IQ niƌ spodziewane; ponad poÿowa

Stwardnienie guzowate

Zmiany skórne:

Znamiona odbarwieniowe, widoczne w 90% juŇ u

noworodków (znamiħ w kształcie liĻcia jesionu)

Patognomiczne dla TS angiofibroma na policzkach,

grzbiecie nosa, podbródku u 75%

Skóra szagrynowa 40-45%

Płaskie włókniaki okolicy czoła

Guzki Koenena – włókniaki okołopaznokciowe (15-50%)

Dołkowate ubytki w szkliwie (70%)

Stwardnienie

guzowate

CzĶstoŰĚ wystĶpowania: 1 : 6000/8000 ƌywo urodzonych dzieci.

Zrƌnicowana ekspresywnoŰĚ.

Choroba

cztery rƌne loci. Znane sħ 2 loci: gen TSC1

(9q) i TSC2 (16p) produkujħce biaÿka

henetrogenna Ï cztery rƌne loci. Znane sħ 2 loci: gen TSC1

(9q) i TSC2 (16p) produkujħce biaÿka hamartynĶ

hamartynĶ i

i tuberynĶ

tuberynĶ ; sħ to geny

; sħ to geny

, ktrych produkty regulujħ procesy proliferacji i

rƌnicowania neuronw. WiĶkszoŰĚ przypadkw sporadyczna (75%),

czĶŰĚ zachorowaś jest zwiħzana z

czĶŰĚ zachorowaś jest zwiħzana z mozaicyzmem

mozaicyzmem germinalnym

germinalnym.

8 roku ƌycia.

WŰrd ciĶƌkich przypadkw 25% zgon w ciħgu 10 lat ƌycia, 75% doƌ

WŰrd ciĶƌkich przypadkw 25% zgon w ciħgu 10 lat ƌycia, 75% doƌ yje

yje

25 roku ƌycia. Zdiagnozowane przypadki o subtelnych objawach

skrnych

rokowanie zaleƌy od obecnoŰci nowotworw narzħdw

wewnĶtrznych.

Stwardnienie guzowate

90%, koreluje z

obecnoŰciħ upoŰledzenia umysÿowego (rƌnego

(rƌne postacie) Ï 90%, koreluje z

obecnoŰciħ upoŰledzenia umysÿowego (rƌnego

stopnia)

stopnia) Ï 60

60- 70%

70%

Nerki: naczyniakomiĶŰniakotÿuszczaki

naczyniakomiĶŰniakotÿuszczaki (60%) i

(60%) i

torbiele

MiĶŰniaki

MiĶŰniaki prħƌkowanokomrkowe

prħƌkowanokomrkowe serca

serca

50%! Majħ tendencjĶ do zanikania)

Guzy mzgu: guzowatoŰci kory mzgowej, guzki

podwyŰciÿkowe

podwyŰciÿkowe (mogħ

(mogħ wpuklaĚ

wpuklaĚ siĶ do ukÿadu

siĶ do ukÿadu

komorowego Ï objaw kapiħcej Űwiecy),

objaw kapiħcej Űwiecy),

gwiaƊdziaki olbrzymiokomrkowe

olbrzymiokomrkowe .

. Hamartoma

Zwapnienia wewnħtrzczaszkowe.

GwiaƊdziaki

GwiaƊdziaki siatkwki

siatkwki

CzĶstoŰĚ wystĶpowania: 1 : 6000/8000 ƌywo urodzonych dzieci.

Choroba henetrogenna

supresorowe

supresorowe , ktrych produkty regulujħ procesy proliferacji i

Rozpoznanie stawiane jest najczĶŰciej 6

Rozpoznanie stawiane jest najczĶŰciej 6- 8 roku ƌycia.

25 roku ƌycia. Zdiagnozowane przypadki o subtelnych objawach

skrnych Ï rokowanie zaleƌy od obecnoŰci nowotworw narzħdw

wewnĶtrznych.

Padaczka (rƌne postacie)

Padaczka

Nerki:

torbiele

(noworodki Ï 50%! Majħ tendencjĶ do zanikania)

(noworodki

komorowego

gwiaƊdziaki

Hamartoma

okoÿokomorowe .

okoÿokomorowe

Zespół von Hippla-Lindaua

naczyniakowato Ļę siatkówkowo-mó Ň d Ň kowa

CzħstoĻę: 40 000 w ogólnej populacji. Penetracja wynosi 80-100%,

roŇna ekspresywnoĻę. 25% przypadków rodzinnych..

Kryteria:

co najmniej 1 naczyniak płodowy hemangioblastoma , najczħĻciej

móŇdŇku lub siatkówki

GUZ CHARAKTERYSTYCZNY

HEMANGIOBLASTOMA MÓņDņKU

Inne narzĢdy zajħte:

nerki

RAK JASNOKOMÓRKOWY NERKI (60%)

trzustka

wĢtroba

najĢdrza

guz chromochłonny nadnerczy - pheochromocytoma

Objawy pojawiajĢ siħ miħdzy 2-3 dekadĢ Ňycia. Guz móŇdŇku moŇe

daę burzliwe objawy kliniczne: bóle głowy, wymioty, wodogłowie,

objawy piramidowe i móŇdŇkowe: oczoplĢs, zaburzenia równowagi,

niezbornoĻę, dysdiadochokineza, móŇdŇkowa mowa, dodatnia próba

Romberga. Guzy zlokalizowane mogĢ teŇ byę w rdzeniu krħgowym i

dawaę zaburzenia chodu, dysfunkcjħ pħcherza oraz zaburzenia

czucia.

Zespół von Hippla-Lindaua

naczyniakowato Ļę siatkówkowo-mó Ň d Ň kowa

VHL – głównie mutacje punktowe 72% (28% delecje)

W przypadkach de novo naleŇy rozwaŇyę obecnoĻę

mozaicyzmu somatycznego

VHL dzieli siħ na typy i podtypy w zaleŇnoĻci od

ryzyka rozwoju róŇnych składowych zespołu

Zespół Sturge-Webera MIM 185300

naczyniakowato Ļę mózgowo-twarzowa

CzħstoĻę: 1:40 000-1:50 000

Przyczyna powstania nie znana – przypadki sporadyczne?

Czynniki ryzyka nieznane.

Objawy:

Znamiħ koloru czerwonego wina, zwykle po jednej stronie

twarzy, rzadziej teŇ na tułowiu, Ļluzówce jamy ustnej,

gardła. JeĻli zajmuje górnĢ powiekħ, czħsto dochodzi do

rozwoju jaskry (60%)

JuŇ w 1 roku Ňycia napady padaczkowe o charakterze

połowiczym i przeciwstronnie do znamienia na twarzy.

WiĢŇĢ siħ one z postħpujĢcym opóŅnieniem rozwoju

psychomotorycznego.

Zwapnienia wewnĢtrzczaszkowe okolicy ciemieniowo-

skroniowej przypominajĢce kształt serpentyny lub torów

kolejowych, połowicze zaniki korowe, poszerzenie komór.

Zmiany zwykle jednostronne.

Fenyloketonuria PKU

To choroba autosomalna recesywna, wrodzony błĢd metabolizmu,

charakteryzujĢcy siħ niedoborem:

Hydroksylazy fenyloalaniny [MIM*261600] wywołanym mutacjĢ w

genie PAH w 12q24.1 – postaę klasyczna

rzadziej, reduktazy dihydropterydyny [MIM*261630], wywołanym

mutacjĢ w genie DHPR w 4p

Bardzo rzadko, zaburzenia metaboliczne dotyczĢ układu biopteryn

[MIM*261640] lub [MIM*233910].

Fenyloketonuria PKU

CzħstoĻę wystħpowania – 1:10 000, gł. rasa kaukaska i Azjaci

Defekt – wzrasta poziom fenyloalaniany w surowicy (<20mg/dL),

powstajĢ jej toksyczne pochodne: kwas fenylopirogronowy,

fenyloetyloamina.

Objawy kliniczne:

Dziecko rodzi siħ całkowicie zdrowe. JeŇeli PKU nie zostanie

wykryta w badaniu przesiewowym, podstawowym objawem

jest pogłħbiajĢce siħ upoĻledzenie umysłowe. Pod koniec 1

roku Ňycia IQ moŇe obniŇyę siħ o 50 pkt.

Wymioty

Mysi zapach moczu (kwas fenylooctowy)

Egzema

NadpobudliwoĻę, ruchy bezcelowe, atetotyczne

Drgawki, zmiany w EEG, róŇne objawy neurologiczne, ciħŇkie

zaburzenia zachowania (samookaleczenia)

Hiperfenyloalaninemia

PodwyŇszony poziom Phe w surowicy krwi powyŇej granicy

górnej normy (>2mg/dL)

Defekt dotyczy genu PAH, AR, zaburzona jest konwersja

Phe w Tyr; rzadko zaburzenia przemian biopteryn.

Rzadko spotykana, 15-75/ 1000 000 w US.

CzħĻę pacjentów wymaga włĢczenia diety

ubogofenyloalaninowej.

Przypadki sĢ wychwytywane w skriningu PKU.

SzczególnĢ ostroŇnoĻę muszĢ zachowaę kobiety –

uszkodzenia płodu!

Fenyloketonuria PKU

Utrzymanie diety jest gwarancjĢ prawidłowego rozwoju

intelektualnego dziecka.

Jest to obniŇenie iloĻci podaŇy Phe i uzupełnianie niedoborów Tyr.

Konieczne jest monitorowanie poziomów Phe w surowicy krwi oraz

opieka psychologa. Pacjenci niekiedy prezentujĢ nieprawidłowoĻci

psychologiczne: deficyty uwagi, trudnoĻci w planowaniu i

organizacji, niska samoocena; agorafobia. Wskazana pomoc

dietetyka.

Istnieje wyraŅna zaleŇnoĻę pomiħdzy utrzymaniem diety, a

poziomem IQ. Po okresie dzieciıstwa dietħ moŇna złagodzię.

CzħĻę dorosłych rezygnuje z niej, waŇne jest kontynuowanie

leczenia (diety niskofenyloalaninowej) u dziewczĢt do wieku

dorosłego i przez cały okres prokreacji z uwagi na uszkadzajĢce

działanie wysokich stħŇeı fenyloalaniny na rozwijajĢcy siħ płód.

Dziecko urodzone przez matkħ chorĢ na PKU która nie zachowuje

niskiego poziomu fenyloalaniny jest naraŇone na powaŇne

uszkodzenia: wady serca, mikrocefaliħ, upoĻledzenie umysłowe .

Fenyloketonuria PKU

diagnostyka przesiewowa

W 1964 roku Guthrie opracował test mikrobiologiczny umoŇliwiajĢcy

półiloĻciowe oznaczenie stħŇenia fenyloalaniny we krwi. Test ten jest

oparty na hamowaniu wzrostu bakterii Bacillus Subtilis przez jego

inhibitor P2- thienylalalinħ. Wzrost bakterii jest uwarunkowany

obecnoĻciĢ fenyloalaniny w badanej próbie krwi i jest wprost

proporcjonalny do jego stħŇenia. Test przesiewowy jest wykonywany

ok. 72h Ňycia. Obecnie wykonuje siħ obecnie metodĢ iloĻciowĢ z

kropli krwi pobranej na bibułħ.

MetodĢ potwierdzajĢcĢ wstħpne rozpoznanie fenyloketonurii jest

oznaczenie stħŇenia fenyloalaniny w surowicy krwi metodĢ iloĻciowĢ.

Test moczowy z chlorkiem Ňelaza w okresie noworodkowym ma

znaczenie jedynie pomocnicze - kwas fenylopirogronowy

odpowiedzialny za dodatni wynik badania pojawia siħ w moczu w

ciĢgu pierwszych tygodni Ňycia, co jest uzaleŇnione od zawartoĻci

fenyloalaniny we krwi (> 15 mg%). Ujemny wynik testu moczowego

nie wyklucza rozpoznania fenyloketonurii.

Diagnostyka nietypowych postaci fenyloketonurii oparta jest o test

obciĢŇenia tetrahydrobiopterynĢ (BH4), ocenħ profilu biopteryn

wydalanych w moczu oraz o oznaczenie reduktazy

dwuhydropterydynowej. Tego schematu postħpowania wymagajĢ

wszystkie przypadki przetrwałej hiperfenyloalaninemii.

Fenyloketonuria PKU

Około 0.04-1% rezydentów w zakładach opieki nad

osobami chorymi umysłowo to doroĻli chorzy z

nierozpoznanĢ PKU.

CierpiĢ z powodu ciħŇkiej niepełnosprawnoĻci

intelektualnej (IQ<25). Obserwuje siħ u takich chorych

ciħŇkie napady epileptyczne i zachowania autoagresywne,

brak rozwoju mowy, małogłowie. W badaniach MRI

mózgowia stwierdza siħ znaczne zaawansowanie zmian

hiperintensywnych w istocie białej (mogĢ teŇ byę zaniki

podkorowe) i liczne nieprawidłowoĻci w badaniu

neurologicznym.

Nawet póŅne wprowadzenie diety niskofenyloalaninowej

moŇe jednak znaczĢco poprawię jakoĻę Ňycia tych chorych.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: