witaminy.doc

Żywienie wykład 4

A, D, E, K => rozpuszczalne w tłuszczach!!!

Wit. A

-mierzy się w μg lub jednostkach międzynarodowych

-prowitaminą jest karoten, najbardziej aktywny β-karoten

-objawy niedoboru

  ☺lekki niedobór – hipowitaminoza

  ☺całkowity niedobór – awitaminoza

  ☺zaburzenia wzroku, kurza ślepota

  ☺zahamowanie wzrostu połączone z utratą apetytu

  ☺wysychanie błon śluzowych

  ☺nieprawidłowe modelowanie kości

  ☺obniżenie odporności na infekcje

  ☺zaburzenia w rozpłodzie

  ☺obniżenie wchłaniania pokarmu

-witamina płodnościowa, wzrostowa, odpornościowa

karoteny => działanie antynowotworowe

Wit. D

-D2 => w roślinach, wytwarzana pod wpływem światła słonecznego

-D3 => wyłącznie w paszach pochodzenia zwierzęcego

-niedobór i zahamowanie odkładania w rosnących kościach, deformacja kości i stawów

-zapotrzebowanie na tą wit. Uzależnione jest od podaży Ca, P. niekorzystny stosunek Ca do P zwiększy to zapotrzebowanie

-porażenie poporodowe

Wit. E

-zawartość zróżnicowana; zawilgocenia i dłuższy czas magazynowania wpływają niekorzystnie na stabilność (zielonki zboża)

-wit płodnościowa

-zaburzenia w przemianie materii (uszkodzenia mięśni, zanik mięśni)

-uszkodzenia mięśnia sercowego, wątroby

-zmiany w systemie nerwowym i naczyniowym

Rola w stymulacji odporności (oleje)

-słonecznikowy

-sojowy

Wit K

-K3 => przeciwkrwotoczna

  niedobory

   ☺zaburzenia krzepnięcia krwi

   ☺krwawienia z pępowiny

  w zielonkach (nostrzyk) antywitamina K

Wit B1

-podstawowa rola to spalanie węglowodanów

  niedobór

   ☺zapalenie nerwów

   ☺zanik mięśni

   ☺paraliż kończyn

  u ludzi beri-beri, u ptaków polinevritis

-źródło wit. Drożdże, płatki, kasze, orzechy

-u przeżuwaczy z żwaczu => synteza wit. B

Wit B2

-duża rola w ustroju

-bierze udział w procesie oddychania, w przemianie węglowodanów, węglowodanów procesach rozwoju i rozrostu u młodych

-wpływa na normalne funkcjonowanie wzroku

-niedobór => łojotok skóry

-źródło => drożdże, mleko, sery, jaja, brukselka, fasolka, szpinak, brokuły

Wit B4

-wszystkie pasze białkowe, pochodzenia zwierzęcego

-niedobory

  ☺wady rozwojowe w stawach, kościach

  ☺postawa siedzącego psa u świń

  ☺zahamowanie wzrostu

Wit B5

-(kwas pantotenowy) => drożdże, wątroba, otręby

-niedobór

  ☺nadmierna wrażliwość

  ☺przemęczenie

  ☺zaburzenia układu nerwowego

  ☺depresje

  ☺utrata koordynacji

  ☺niepewny chód

  ☺kurcze mięśni

  ☺u kurcząt zapalenia skóry

  ☺wypadanie włosów, szorstka

  ☺zaburzenia w rozrodzie

-ma wpływ na wytworzenie wit D

-współdziała z innymi wit grupy B

Wit B6

-pasze pochodzenia roślinnego

-niedobór

  ☺zahamowanie wzrostu

  ☺zapalenia skóry

  ☺zmiany w ukł nerwowym

  ☺uszkodzenia wątroby i serca

  ☺zaburzenia w przyroście

Wit B12

-pasze pochodzenia zwierzęcego

-niedobory

  ☺zaburzenia wzrostu

  ☺anemia

  ☺zapalenie skóry

  ☺szorstka sierść

  ☺u loch zmniejszenie płodności

-u przeżuwaczy do syntezy potrzebny kobalt

-u drobiu obniżenie wylęgarności jaj

Wit PP (niacyna); grupa B

-niedobór

  ☺pelagra (zaczerwienienie, zapalenie skóry)

  ☺u trzody biegunki

  ☺u kurcząt zahamowanie pierzenia

Wit H (biotyna); grupa B

-pasze roślinne i zwierzęce

-niedobór

  ☺zahamowanie wzrostu

  ☺zaburzenia płodności

  ☺wypadanie sierści

  ☺zapalenia racic

-syntetyzowana w przewodzie pokarmowym wszystkich gospodarskich

  ☺zaburzenia w metabolizmie

  ☺otłuszczenie wątroby

Wit C

-syntetyzowana u ssaków z wyjątkiem człowieka, małpy i świnki morskiej

-współdziała w wytworzeniu ciał odpornościowych

-bierze udział w syntezie czerwonych ciałek krwi

-wpływa korzystnie na układ odpornościowy

-wzrost tkanek (zwłaszcza kostnej)

-wchłanianie Fe

-wytwarzanie subst międzykomórkowych

-pasze roślinne

-niedobory

  ☺zaburzenia wzrostu, płodności

  ☺wzrost podatności na infekcje

-niedobór może być następstwem niedoboru w paszy, zaburzenia w syntetyzowaniu

Czynniki wpływające na potrzeby pokarmowe krów

-masa ciała (wraz ze wzrostem masy ciała zwiększają się potrzeby bytowe)

-produkcja mleka, (zawartość w nim białka i tłuszczu => zapotrzebowanie produkcyjne rośnie w miarę wzrostu wydajności oraz zawartości w nim tłuszczu i białka)

-wiek (większym zapotrzebowaniem charakteryzują się zwierzęta młode do lat 5)

-kondycja (krowy o słabej kondycji mają większe zapotrzebowanie)

-stadium laktacji

  ☺początek (od wycielenia do szczytu laktacji)

  ☺środkowy okres (od szczytu do momentu zasuszenia oraz okres zasuszenia – ok. 6 tyg przed wycieleniem)

Krowy mleczne

Potrzeby pokarmowe krów – energetyczne, białkowe, mineralne i witaminowe – wyrażone są w zapotrzebowaniu bytowym i produkcyjnym.

Potrzeby energetyczne

Wartość pasz dla krów mlecznych i potrzeby energetyczne wyrażone są w jednostkach energii netto, którą zwierzęta wykorzystują do produkcji mleka po pokryciu potrzeb bytowych.

W systemie francuskim INRA – jednostka paszowa mleczna (ZPM),

W systemie niemieckim DLG – energia netto laktacji (NEL)

Podstawowym źródłem energii w żywieniu krów są węglowodany, wyst. w postaci

-węglowodanów łatwo strawnych (skrobia)

-strukturalnych trudno strawnych (włókno surowe PDF, ADF)

W wyniku rozkładu węglow. Przez drobnoustroje w żwaczu powstają LKT (octowy, propionowy, masłowy), pokrywają one potrzeby energetyczne w ok. 70%

Zwiększenie ilości węglow strukt w dawce (z pasz objęt) zwiększa w żwaczu ilość kwasu octowego i powoduje wzrost zawartości tłuszczu w mleku.

Wzrost w dawce węglowodanów łatwo strawnych (z pasz treściwych) zwiększa zawartość kwasu propionowego, co przyczynia się do zwiększenia ilości wytwarzanego mleka, zawartego w nim białka oraz odkładania tłuszczu.

W przypadku krów wysokowydajnych ilość włókna surowego w suchej masie dawki nie powinna być większa niż 22% i nie mniejsza niż 15%.

Włókno ADF 16-19%, włókno PDF nie więcej niż 25%, przy czym PDF z pasz objętościowych powinien stanowić 65-75%.

Potrzeby białkowe

Systemy wartościowania białka dla krów mlecznych uwzględniają:

-białko właściwe trawione w jelicie cienkim (system francuski)

-białko ogólnie dostępne (użyteczne) w jelicie cienkim (system niemiecki)

Białko użyteczne składa się z dwóch frakcji:

-białka pasz nierozłożonego

-białka rozłożonego i przekształconego na białko drobnoustrojów

Uwzględnia się przy tym wartość energetyczną dawki, która decyduje o wykorzystaniu związków N i syntezie białka mikrobiologicznego w żwaczu.

Ilość białka trawionego w jelicie cienkim w żywieniu krów powinna stanowić 35-40%, białka nie ulegającego rozkładowi w żwaczu 60-65%, białka pochodzenia mikrobiologicznego

18-19% - zaw białka trawionego w jelitach.

Wartość wypełnieniowa

Określa się ją na podstawie:

-ilości paszy jaką zwierzę o danej masie ciała, wieku, produkcji i stanie fizjologicznym może pobrać

-max ilości paszy objęt jaką zwierzę może pobrać gdy jest ona jedyną paszą podawaną do woli

-wpływ dodatku paszy treściwej na pobranie paszy objęt

Do najważniejszych czynników prowadzących do wzrostu mikrobiologicznej syntezy białka oraz wydajności przechodzenia tego składnika do jelita cienkiego należy zaliczyć:

-zapewnienie wymaganej ilości łatwo strawnej energii

-dostarczanie niezbędnych ilości składników mineralnych – Co, Cu, Mn, Fe, I, Se

-stosowanie dodatku probiotyków, drożdży, glikolu, sorbitolu, dekstryn

-uzupełnienie dawki paszami o znacznym udziale białka nie ulegającego mikrobiolog degradacji w żwaczu

-dodatek do dawki związków o właściwościach buforujących